Yabancılara Türkçe Öğretimi

Dönüşlü Fiiler

Serkan Başak tarafından yazıldı.

Tanım: Fiilde işi yapanla, yapılan işten etkilenen aynı kişi ise bu fiiller Dönüşlü fiillerdir. Dönüşlü fiiller -l, -n ekleriyle yapılır.

Çocuk, sınavı kazandığına çok sevindi.

Annen bu habere çok sevinecek.

Not: 1. Ünlü fiillerden sonra -n eki gelir.

O, her sabah süslenir.

Çocuk yıkandı, tarandı ve güzelce temizlendi.

2. Ãœnsüz ile bitiyorsa -ıl, -il, -ul, -ül, -ın, -in, -un, -ün ekleri gelir. 

Bu habere çok sevindi.

Ali okuldaki bilgisayar kursuna yazılmış.

Kullanımı:

Not: Hem dönüşlü hem de Edilgen fiillerde ekler -l ve -n dir. Bu fiiller birbiriyle karıştırılmamalıdır.

1. Dönüşlü fiillerde işi yapan bellidir. İşi yapan kişi aynı zamanda işten etkilenir. Bu fiillerde kendi kendine yapılma anlamı vardır.

2. Edilgen fiillerde işi yapan belli değildir. Edilgen fiillerde başkası tarafından yapılma anlamı vardır.

Çocuk yıkandı.

(Dönüşlü fiil) Kim yıkandı? - Çocuk

( İşi yapan bellidir ve aynı zamanda etkilenmektedir.)

Bulaşıklar yıkandı. (Edilgen fiil)

Kim yıkadı? - ……..

( İşi yapan belli değildir. İş başkası tarafından yapılmaktadır.)

Gelin misafirlerin hepsine gör-ün-dü.     (Dönüşlü fiil)

Kim göründü? - Çocuk

(İşi yapan bellidir ve aynı zamanda etkilenmektedir.)

Çocuk parkta görüldü. (Edilgen fiil)

Kim gördü? - ……..

(İşi yapan belli değildir. İş başkası tarafından yapılmaktadır.)

Not: -lan ve -len yapım eki fiile dönüşlülük anlamı verir.

Adam yaşlandı.

Arkadaşım evlendi.

Annesi hastalandı.