paragraf

Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Bilişimden Yararlanma: Paragraf Çalışmaları

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

       İletişim çağını yaşadığımız şu yıllarda, dil öğretiminde de bilişim teknolojisinden yararlanmak çok yerinde bir tercih olacaktır. Bu çalışmada, bilgisayar programlarıyla dil öğretimi konusunda görüşler sunulmuş; değerlendirmeler yapılmıştır. Bilişim teknolojisinin dil öğretiminde nasıl kullanılabileceği tartışılmış ve çalışmanın amacı doğrultusunda konuyla ilgili tespitlerde bulunulmuştur. Yabancılara Türkçe öğretimi alanında daha önce bu yönteme dikkat çekilmemiş olduğu saptanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda On İki Hayvanlı Türk Takvimi'nin oluşumunu anlatan bir paragraf verilmiştir. Metnin çözümlemesi yapılarak öngörülen bilgisayar programının taslağı oluşturulmaya çalışılmıştır. Metin; okuma ve dinleme alıştırması, kelime öğretimi ve kelimelerin pekiştirilmesi amacıyla hazırlanmış oyunlar, metinde geçen cümleler ve analizleri, son olarak da paragrafla ilgili sorular ve soruların ayrıntılı cevapları şeklinde çözümlenmiştir. Çalışmada, hedef kitleye uygun olarak hazırlanan bir metinden yararlanarak çeşitli alıştırmalar oluşturulmuştur. Bu alıştırmalar aynı zamanda, Türkçenin bilişim ortamında öğretilmesi için bir taslak olabilir. Araştırmanın, yabancılara Türkçe öğretimi alanına yeni bir ses getirmesini ve alanda çalışanlara yol gösterici olmasını diliyoruz.

Giriş

Dil, bir toplumun kültür birikimini aktarmada, bir milletin bireylerini duygu ve düşünce yönünden kaynaştırmada rol oynayan en etkili araçtır. Günümüzde insanlar, en ileri teknoloji ürünlerini kullanarak gelişme, aydınlık ve huzur içerisinde yaşama çabasındadırlar. Bireyler, gelişmenin ve asrın gerektirdiği bilgilerle kaynaklara ulaşmak için ise ana dillerinden başka dilleri öğrenme ihtiyacı duymaktadırlar.

"Bir dilin öğretilmesinde kullanılan ya da kullanılacak olan yöntemler vardır. Eğer söz konusu dil, ait olmadığı bir kültürün insanlarına öğretilecekse bu öğretim için yeni yöntemler gerekmektedir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde çağdaş dillerin öğretiminde kullanılan yöntemler de geliştirilmektedir." İletişim çağını yaşadığımız şu yıllarda, dil öğretiminde de bilişim teknolojisinden yararlanmak çok yerinde bir tercih olacaktır. Bu çalışmada, bilgisayar programlarıyla dil öğretimi konusunda görüşler sunulmuş; değerlendirmeler yapılmıştır. Bilişim teknolojisinin dil öğretiminde nasıl kullanılabileceği tartışılmış ve çalışmanın amacı doğrultusunda konuyla ilgili tespitlerde bulunulmuştur. Yabancılara Türkçe öğretimi alanında daha önce bu yönteme dikkat çekilmemiş olduğu saptanmıştır.

Dünyayı, başka kültürleri tanımanın ve tanıtmanın yolu, çeşitli dillerin öğretilmesinden geçer. "Bu sebeple de bütün ülkeler eğitim programlarında ağırlıklı olarak ana dili, resmî dil veya yabancı dil derslerine yer verirler. Bu bile çoğu zaman yeterli görülmeyerek özel kurslar, dershaneler açılır. İnsanların birçoğu, ihtiyaç duydukça çok ileri yaşlarda bile dil öğrenmek ister."" Yabancılara Türkçe öğretimi süreç olarak Kaşgarlı Mahmut'a dayandırılabilirse de değişen dünya şartları ve ilerleyen teknoloji göz önüne alındığında yabancılara Türkçe öğretimi alanında bilişimden yararlanmayla ilgili bir çalışmaya neredeyse rastlanmamıştır. Hâlbuki iletişim çağının hayatın her alanında görülen etkisi, eğitim öğretim alanında da kendini hissettirmektedir.

"Yabancı dil Türkçenin öğretilmesinde yeni yöntemler: Bilişim uygulamaları, çözüm önerileri" başlıklı çalışmada: "İnternetin yaygın olarak kullanılmaya başlandığı doksanlı yıllar, bilişim teknolojileri olarak adlandırılan, bilgisayar ve iletişim teknolojilerinin modern yaşamın günlük akışı içerisinde hemen her alanda belirleyici roller üstlendiği yıllar olmuştur. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin doğrudan ya da dolaylı olarak öğrenmeye olan katkıları, internetin de yaygınlaşmasıyla olağanüstü bir hız kazandı. Dünün dil laboratuarlarının yerini bugünün çoklu ortam etkinlikleri aldı."diyen Büyükaslan; ses, görüntü ve metnin bir arada kullanıldığı bu çeşit öğretme ve öğrenme süreçlerinde sağlanan başarının, bilişim teknolojilerinin verimli kullanılmasıyla artmakta olduğunu ve bu yönde yapılacak ciddi çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu da vurgulamaktadır.

Biz de bu çalışmada, Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesi alanında yapılmış diğer çalışmalardan farklı bir yaklaşımla, bilişim teknolojisinden yararlanmayı ve bunu Türkçe öğrenen yabancıların dil seviyesine uygun olarak hazırlanmış paragraflarla yapmayı hedefleyen bir yöntem sunmaktayız. Yöntemin içeriği, amaca hizmet edebilecek örnekleri çalışmanın değerlendirme bölümünde; tartışma ve öneri kısımları ise sonuç bölümünde açıklanmıştır. Çalışmada, Türkçeye yabancı olan ve Türkçe öğrenmek isteyen herkes "hedef kitle" olarak ifade edilmiştir. Ayrıca alıştırmalar ve örnekler dil öğretiminde kullanılan aşamalı kur sisteminin orta ve ileri düzeyindeki hedef kitleye yönelik hazırlanmıştır.

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

Değerlendirme

Dünyanın hemen her tarafında konuşulan, öğrenilmeye çalışılan dilimizin öğreticileri olarak bizlerin de yeni yöntemler geliştirmesi gerekmektedir. Üstelik alana kazandırılacak çalışmaların çağdaş eğitim yöntemleri göz önünde bulundurularak yapılması bir zorunluluktur. Aksi hâlde dilimizin gelişmesi, beynelmilel diller arasında hak ettiği yere ulaşması mümkün değildir. Türkçenin yabancılara öğretilmesinde isteklendirme (motivasyon/ güdüleme) de büyük bir öneme sahiptir. Öğrenenin öğretim sürecine dahil edilmesi, güdülemeyi sağlayacak; dikkat dağınıklığını önleyecek ve böylece dersin hedeflerine ulaşılmış olacaktır.

"Eğitimde bireyi istekli hâle getirmek diye adlandıracağımız motivasyonun yabancılara Türkçe öğretimi sürecindeki önemi yadsınamaz. Motivasyon, içsel ve dışsal olarak iki boyutta değerlendirilmektedir. Sonuçta her ikisi de organizmanın bir davranışı gerçekleştirme sürecindeki kararlılığı hedeflemektedir. Ancak organizmayı harekete geçiren gücün kaynağından dolayı farklılaşmaktadır. İç motivasyonda organizmayı güdüleyen öge organizmanın kendisi iken, dış motivasyonda organizma dışı ögelerin etkisi söz konusudur."iv. Bu bilgiden yola çıkarak yabancılara Türkçe öğretimi ile ilgili bilgisayarda hazırlanmış programların, Türkçeyi öğrenenler üzerinde dışsal bir isteklendirme sağlayacağı sonucuna ulaşabiliriz. Ayrıca öğretimi zevkli hâle getirebilecek görsel ve işitsel ögelerle zenginleştirilmiş bağlantıların, öğrenciye ders dışında ders çalışmayı bir başka deyişle öğrenmeyi öğretebileceği de vurgulanması gereken bir diğer husustur.

"Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde bilişimden yararlanma: Paragraf çalışmaları" başlıklı bu araştırmada, Türkçeye yabancı olanların Türk dilini ve Türk kültürünü zevk alarak öğrenmelerini sağlamakla beraber; Türkçenin zengin kelime ve kavram dünyasına da hâkim olabilmelerinin yolunu açacak bir yöntem sunulmaktadır. Bu çalışmada sunulacak örnek metinlerin, bilişim teknolojisinde ihtisas yapmış kişilerden yardım alınarak daha sonra, bilgisayar programına dönüştürülmesi önerilmektedir. Çalışmanın amacına uygun olarak seçilecek metinlerin, Türkçeyi dil ve anlatım kurallarına bağlı kalarak kullanan yazarların eserlerinden olmasının yanı sıra Türk kültürünü de doğrudan yansıtan örnekler olmasına özen gösterilmelidir.

On İki Hayvanlı Türk Takvimi'nde her hayvan bir yılı gösterir. Mesela "Pars Yılı" gibi. Her yılın o hayvanın özelliklerine göre şekillendiğine inanılır: Maymun yılında eğlence ve hilenin artacağı inanışı vardır. Çağ adı verilen (ÇAĞ: 12x5=60 yıl) dönemler hâlinde ilerler ve bu rakam ortalama insan ömrüdür. Takvim, Mete Han'ın tahta çıkış tarihi olan M.Ö. 209'da başlar.

Aşağıdaki örnekte, On İki Hayvanlı Türk Takvimi'nin oluşumunu anlatan bir paragraf verilmiştir. Bu paragraf, Türkçeyi öğrenen bir yabancıya herhangi bir ders alıştırması olarak sunulabilir. Ancak, bu metin bilişim ortamında kullanılırsa oluşturulan bağlantılar, görsel içeriklerin zenginleştirilmesi, hem öğretimi zevkli hâle getirir hem de somutlaşmaya dolayısıyla da kalıcılığa katkı sağlar. Biz bu çalışmada, hedef kitleye uygun olarak hazırladığımız bir metinden yararlanarak çeşitli alıştırmalar oluşturduk. Bu alıştırmalar aynı zamanda, bilişim ortamı için bir taslak olabilir.

 Devamını okumak için tıklayınız...

Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde İleri Düzeydeki Öğrencilerin Paragraf Yazma Becerisini Geliştirme Üzerine Bir Uygulama

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

       Bu çalışma, A.Ü. TÖMER yabancı dil olarak Türkçe öğretimi eğitim programına katılan Orta Asya Türk Cumhuriyetleri'nden gelen öğrencilerin yüksek ve ileri düzeyde yazma becerilerini geliştirme çalışmaları oluşturma amacını taşımaktadır.

       Çalışmada A.Ü. TÖMER iki yüksek düzey başlangıç sınıfı öğrencileri yer almıştır. Çalışmaya 11 deney, 12 kontrol olmak üzere 23 yüksek düzey öğrencisi katılmıştır. Bu öğrenciler aynı eğitim programından geçmiş ve aynı yazma etkinlikleriyle yazmayı öğrenmeye çalışmışlardır. Her iki gruba da araştırmacı tarafından seçilen konularda ikişer paragraf yazdırılmıştır.

       Araştırma beş aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada araştırmacı A.Ü. TÖMER'de öğretilen beş yabancı dilin ders ve çalışma kitaplarını, bu dillerin öğretmenleriyle birlikte incelemiş ve yazma etkinlikleri açısından araştırmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında deney ve kontrol grubuna aynı konuda birer paragraf yazdırılmıştır. Araştırmanın üçüncü aşamasında deney grubu öğrencileri, araştırmacı tarafından Türkçeye çevirisi yapılmış olan 'Let's Write' kitabının paragraf yazımı bölümünün Türkçeye uyarlanmış eğitim programı kapsamında yedi haftalık ileri düzey paragraf yazma eğitiminden geçmişlerdir. Çalışmanın dördüncü aşamasında her iki gruba da yine araştırmacı tarafından seçilmiş olan bir konuda birer paragraf yazdırılmıştır.

Araştırmacın beşinci ve son aşamasında deney ve kontrol grubu öğrencilerinin birinci ve ikinci paragrafları, önce araştırmacı ve tez danışmanının ortak olarak oluşturduğu paragraf yazımı değerlendirme ölçütlerine göre değerlendirilmiş, daha sonra üçüncü bağımsız değerlendirici tarafından değerlendirilmiştir.

                                                 GİRİŞ

1.1.  Tezin Problemi

Yabancı dil ve ana dili öğretiminde temel dil öğretim becerileri arasında yer alan yazma becerisi, diğer beceriler arasında hem öğrenilmesi hem de kavranması açısından en zor beceri olarak öne çıkmaktadır. Yazma, konuşma becerisinde olduğu gibi hata yapma durumunda alıcı tarafından kolaylıkla algılanabilmesi ve yapılan hataların doğrudan göze çarpması nedeniyle, çeşitli boyutlarda tam ve doğru ifade gerektiren bir beceridir. Bu nedenle yazma, öğrencilerin hiçbir zaman kendilerini tam anlamıyla rahat ve güvende hissetmedikleri bir alandır. Yazma becerisinin tam ve doğru olarak gerçekleştirilmesi için yazan kişinin dilbilgisi ve yazım-noktalama kullanımlarını doğru ve düzgün bir şekilde kullanması ve aynı zamanda sözcük seçimi, şekil ve içerik bakımından da yazının doyurucu ve doğru olması gerekmektedir.

Yazma becerisinin geliştirilmesi her dil düzeyinde ciddi bir eğitime ve doğru hazırlanmış bir ders programına bağlıdır. Başlangıç seviyesinden ileri düzeye kadar her aşamada, yazma becerisi eğitim programlarının bu alanda deneyimli eğitmenler tarafından ayrıntılı bir şekilde uygulanması gerekir. Ankara Üniversitesi TÖMER (A.Ü. TÖMER)'de kullanılan yabancı dil öğretim setlerinde (İspanyolca, İtalyanca, İngilizce, Türkçe ve Almanca) yer alan yazma etkinlikleri, özellikle yüksek ve ileri düzeylerde yazma becerisini geliştirmek ve öğretmek adına yetersiz kalmaktadır. Yüksek ve ileri düzeyde yazma becerisi öğretme alanı, diğer düzeylere göre farklı yapılandırılmalıdır. İleri düzey yazma (Advanced Writing) adı verilen bu öğretim sistemi, ülkemizdeki bazı üniversitelerin yabancı dil hazırlık bölümlerinde uygulanmaktadır. Ancak, A.Ü. TÖMER'de kullanılan yabancı dil öğretim setlerinde yer alan yazma öğretim sistemi etkinlikleri yüksek ve ileri düzey öğrenci grubunun ihtiyaçlarını karşılar nitelikte değildir. Bu nedenler göz önüne alındığında yüksek ve ileri dil düzeylerine sahip olan öğrencilerin yazma becerilerini geliştirmeye yönelik bir ders programı geliştirme ihtiyacı doğmaktadır. Bu düzeydeki öğrencilerin yazma eğitimi kapsamında her zaman ayrı bir eğitimden geçmeleri gerekmektdir.

Araştırmacı, bağlı bulunduğu kurum olan A.Ü. TÖMER'de okutulan yüksek düzey ders kitaplarında yer alan yazma etkinliklerinin öğrencilerin bu alanda gelişmeleri adına yetersiz olduğunu saptadıktan sonra örnek bir çalışma hazırlamak amacıyla yola çıkmıştır.

1.2.  Tezin Amacı

Yazma becerisini geliştirme ve öğretim aşamalarının öğretilebilirlik açısından öğreticilere ve öğrencilere zor gelmesi nedeniyle, bu beceriyi geliştirme çalışmaları yabancı dil öğretim programlarında genellikle yeterince önem verilmeyen bir alan olmuştur. Öğrenciler temel ve orta düzeylerde çeşitli görsel, işitsel materyaller yoluyla yönlendirilerek ve güdülenerek ya da hiç yönlendirilmeden doğrudan soru sorma yöntemiyle yazma becerisinde geliştirilmeye çalışılmıştır. Öğrenciler bu yöntemlerle tümce düzeyinde ilerleyebilmişler ancak paragraf yazma düzeyinde ya tümcelerle anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturma kısmında zorlanmışlar ya da fikirlerini hiçbir şekilde bir araya getirememişlerdir. Bu durumun nedeni öğrenciye planlı ve programlı bir yazma öğretiminin uygulanamamasıdır.

Yazma öğretimi genellikle, hem okullarda hem de özel amaçlı dil kurslarında öğretmeni dil öğretimi aşamasında en çok zorlayan alandır. Buna bağlı olarak ders kitaplarında yer alan çoğu etkinlik genellikle hızlıca geçilmekte ve öğrenci, yazma aşamasında yalnız bırakılmaktadır. Özellikle, yüksek düzey öğrencilerinin dil öğrenme kapasitelerinin gelişmiş olmasına rağmen hala yazı yazamadıkları, yani düşüncelerini yazılı olarak ifade edemedikleri görülmektedir. Sonuç olarak, öğrenciler bu durumdan öncelikle kendilerini ve daha sonra da genel eğitim sistemini sorumlu tutmaktadırlar. Oysa, pek çok dil öğreticisine göre yazma becerisi, tamamen olmasa da öğretilebilir bir beceridir.

Bu çalışmanın amacı, A.Ü TÖMER'de yabancı dil eğitimi görmekte olan yüksek düzey öğrencilerinin, ileri düzey yazma adı verilen paragraf yazımı programı yardımıyla yazma becerilerini geliştirebilmek ve mevcut dil öğretim setlerinin yeniden hazırlanması sürecine katkı sağlamak amacıyla, bir yazma öğretimi uygulaması yapmak ve uygulamanın sonuçları göz önünde bulundurularak, yazma becerisini öncelikle paragraf düzeyinde geliştirmeye yönelik bir eğitim programı hazırlamaktır.

1.3.  Tezin Önemi

Çalışma A.Ü. TÖMER'de uygulanan mevcut programa katkı sağlaması bakımından ve öğretmenlere yazma becerisinin öğretilebilir bir beceri olduğunu gösterebilmesi açısından önem taşımaktadır. Özellikle, Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesi açısından yazma becerisini kazandırma ve geliştirme adına yapılmış olan çalışmaların yetersizliğine bakacak olunursa araştırma, hem öğretmenler hem de öğrenciler açısından kendi alanında öncü çalışmalardan biri olma özelliği de taşımaktadır.

Çalışma ayrıca, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin yazma becerilerini geliştirme aşamasında kendilerini ne ölçüde geliştirebileceklerini göstermesi bakımından da önem taşımaktadır

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

1.4.  Tezin Sınırlılıkları

Bu çalışmada üç sınırlılık bulunmaktadır:

  1. 1.1.Tezin ilk sınırlılığı zaman kısıtlaması olmuştur. Tezin ileri düzey paragraf eğitimi uygulama kısmı genel Türkçe eğitim programını bozmamak adına, yedi haftada bitirilmek zorunda kalınmıştır. Yazma eğitimi toplamda en az altı ay çalışılmalı ve bir eğitim-öğretim dönemi sürdürülmelidir.
  2. 2.2.Tezin ikinci sınırlılığını öğrenci sayısı oluşturmaktadır. Orta Asya Türk Cumhuriyetleri'nden gelerek A.Ü. TÖMER'de yüksek düzey Türkçe eğitimi görmekte olan iki grubun öğrencilerini kapsayan ve uygulama niteliğinde olan bu tez başka yüksek düzey sınıfı olmadığı için iki grup arasında karşılaştırma yapılarak hazırlanmaya çalışılmıştır.
  3. 3.3.Tezde üçüncü sınırlılık öğrencilerin Türkçe seviyeleri ve güdülenmelerinin eşit olarak görülme zorunluluğudur. A.Ü. TÖMER'de uygulama kısmı gerçekleştirilmiş olan tez, birbirine Türkçe düzeyi ve yazmaya karşı duyulan güdülenmelerinin denk olduğu düşünülen öğrenciler arasında, istatiksel verilere dayanılarak yapılan karşılaştırılmalarla oluşturulmuştur.

1.5.        Tezin Yöntemi

İleri düzey paragraf yazma becerisini kazandırabilme çalışmaları oluşturma amacı taşıyan bu çalışma, öncelikle dil edinimi (dil, ana dili, yabancı ve ikinci dil) üzerinde durmuş, daha sonra dört temel dil becerisini açıklamıştır. Daha sonra bu beceriler arasında yer alan yazma becerisinin, edinim sürecine ve bu süreçte karşılaşılan zorluklara değinmiştir. Sonraki aşamada yabancı dil öğretiminde yazma sürecini şekillendiren yaklaşımlar hakkında bilgi verilmiş ve yazma öğretimi sürecinde materyal kullanımı açıklanarak, A.Ü. TÖMER'de kullanılan dil öğretim setleri incelenmiştir.

Dil öğretim setleri incelemesinin ardından, ileri düzey paragraf yazma eğitiminin dil öğretim sürecinde yer alması gerekliliği ortaya çıkarılmaya çalışılmış ve bu bağlamda iki yüksek düzey öğrenci grubu üzerinde araştırmacı tarafından uygulama yapılmıştır. Eğitim süresince deney grubuna yedi haftalık bir eğitim verilmiştir. Bu eğitimin sonucunda her iki grubun aldığı puanlar değerlendiriciler tarafından notlandırılıp istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır.

Sonuçta ileri düzey paragraf yazımı eğitiminin dil öğretim süreci içerisindeki yeri ve önemi ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

1.6.        Hipotezler

H(0)1 : İleri düzey paragraf yazımı eğitimi almış grubun aritmetik ortalamasıyla, paragraf yazımı eğitimi almamış grubun aritmetik ortalaması arasında dikkate değer bir fark olmayacaktır.

Yukarıdaki hipotezi test edebilmek için aşağıdaki alt-hipotezlerin test edilmesi gerekmektedir:

        H(0)1.1: Deney ve kontrol grubunun ilk paragraflarının aritmetik ortalamaları arasında bir farklılık olmayacaktır.

 H(0)1.2: Deney ve kontrol grubunun son paragraflarının aritmetik ortalamaları arasında bir farklılık olmayacaktır.

 H(0)o: Kontrol grubunun ilk paragraflarının aritmetik ortalaması ile son paragraflarının aritmetik ortalaması arasında bir farklılık olmayacaktır.

 H(0)1.4: Deney grubunun ilk paragraflarının aritmetik ortalaması ile son paragraflarının aritmetik ortalaması arasında bir farklılık olmayacaktır.

1.7. Varsayımlar

 Bu çalışma üç varsayımdan oluşmaktadır: 

  1. 1.1.Test edilecek yüksek düzey öğrencilerinin Türkçe seviyeleri aynıdır.
  2. 2.2.Test edilen öğrencilerin yazma becerisi seviyeleri aynıdır.
  3. 3.3.Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin paragraf yazımı ile ilgili önbilgileri bulunmamaktadır.

Devamını okumak için tıklayınız...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...