Yabancılara Türkçe Öğretimi

Diziler ve diplomatik yakınlık Sırbistan'da Türkiye'ye ilgiyi artırdı

GÖZDE NUR DONAT tarafından yazıldı.

Türkiye, son zamanlarda Sırbistan halkının en çok ilgisini çeken ülkeler arasında. Bunda Türk dizilerinin rolü büyük. Ancak geçen hafta ülkemize gelen Sırp gazetecilerden bazıları dizi diplomasisinin rolünü abartılı buluyor. Bazıları ise ülkelerinde pek çok insanın Türkçe Ã¶ÄŸrenmeye merak sardığını anlatıyor.

Türkiye ve Sırbistan arasında son yıllarda yoğunlaşan diplomatik ve ekonomik ilişkiler, Sırbistan halkının Türkiye algısını oldukça olumlu etkiledi ve iki ülke halkı arasındaki kültürel benzerlikleri öne çıkardı.

Son on yılda iki ülke arasındaki diplomasi trafiğine, yatırım ve ticari anlaşmalara bakılırsa, Türkiye ile Sırbistan arasındaki ilişkilerin nasıl geliştiğine şahit olunabilir. Yoğun ilişkilerden Sırbistan toplumu da nasibini aldı ve Türkiye, şimdilerde Sırbistan halkının en çok ilgisini çeken ülkeler arasında.

Geçen hafta Sırbistan'ın çeÅŸitli gazete ve televizyon kuruluÅŸlarından Türkiye'yi ziyarete gelen bir grup Sırp gazeteci, Türkiye ile Sırbistan arasındaki özellikle kültürel alanda yaÅŸanan yakınlaÅŸma üzerine düşüncelerini aktardı. Gruba Sırbistan'ın baÅŸkenti Belgrad'da kurulan Beyza EÄŸitim Merkezi Müdürü Murat Koç eÅŸlik etti. Beyza EÄŸitim Merkezi, 2006'dan beri Belgrad'da, çeÅŸitli Avrupa dillerinin yanı sıra ağırlıklı olarak Türkçe Ã¶ÄŸreten özel bir dil okulu.

Kültürel düzeyde gelişen ilişkiler konusunda en çok bahsedilen mesele Türk dizileri. Türk dizileri yüksek izlenme oranlarıyla uzun zamandır Sırbistan'da popüler. Sırp televizyon kanalı Kopernikus'ta sabah programı sunucusu ve sabah programı editör yardımcısı Tamara Çiroviç, Sırbistan'da 8 farklı kanalda yayınlanmakta olan Türk dizilerinin son zamanlarda, ülkede çok tutulan Brezilya ve Amerikan dizilerini geride bıraktığını ifade ediyor. Sırbistan'da en çok izlenen Türk dizilerinin başında, Türkiye'de de izlenme rekorları kıran "Binbir Gece", "Yaprak Dökümü" ve "Hanımın Çiftliği" geliyor.

Kültürel faaliyetler önemli

Tamara Çiroviç, ülkesinde Türkçe Ã¶ÄŸreten dil kurslarına yoÄŸun bir ilginin olduÄŸundan bahsediyor ve Türk dizilerinin bu ilginin tetikleyicisi olduÄŸunun altını çiziyor. Çiroviç ayrıca Belgrad Ãœniversitesi Filoloji Fakültesi'nde en çok ilgi çeken bölümün Türkoloji bölümü olduÄŸunu ekliyor. Murat Koç, müdürlüğünü yaptığı dil okulunda Türkçenin gördüğü yoÄŸun ilginin Sırbistan'ı yansıttığını iddia etmekle Çiroviç'i destekliyor.

Sırp gazeteciler, Türkiye Kültür ve Turizm Müşavirliği'nin Sırbistan'da Türkiye'yi tanıtmak amaçlı yaptığı kültürel faaliyetler hakkında memnuniyetlerini belirterek, bu tarz aktivitelerin daha fazla yapılması çağrısında bulundular.

Önyargılarımız yıkıldı

Sırbistan Bağımsız Gazeteciler Birliği Başkanı Vukosin Obradovic, Türkiye'ye karşı ülkesinde oluşan dostluk hislerinde dizilerin rolünün abartıldığını düşünüyor. Bir zamanlar Sırbistan'da Amerikan dizilerinin reytinglerde ilk sırada yer aldığını fakat bunun Amerika ve Sırbistan kültürleri arasında herhangi bir yakınlığa yol açmadığını belirten Obradovic, dizilerin rolünün yalnızca, zaten var olan kültürel yakınlıkları sergilemekten ibaret olduğunu düşünüyor. 'Dizi diplomasisi'nin yanında daha kalıcı ve eğitici başka kanallar bulunabileceğini dile getiriyor.

Sırbistan'ın en çok tiraja sahip gazetesi Kurir'in genel yayın yönetmeni Branislav Biyelica, Osmanlı'nın Sırbistan'a birçok şeyi 'emanet' bıraktığını söylüyor. Türkiye'ye daha önce birçok kez gelen Byelica, yapılan ziyaretlerin 1990'lı yıllardaki Miloseviç döneminden kalan önyargıları kırmak konusunda oldukça faydalı olduğuna, bizzat kendi önyargılarının kırılmasını örnek gösteriyor. Sırbistan'da üç uydu kanalının sahibi olan Srdan Milovanoviç, Byelica ile aynı fikirde. Milovanoviç, yerleşmiş önyargıların tarihsel düşmanlıklar ya da dinsel farklılıklar değil, karşındakine dair bilgi azlığından kaynaklandığını ifade ediyor. Milovanoviç, "Eğer önyargı besleyen insanlar Türkiye ve Sırbistan arasındaki ticaret hacmini bilselerdi, bu negatif görüşlerinin ne kadar manasız olduğunu anlarlardı." diyor.

Türkiye ve Sırbistan geçen yıl bir serbest ticaret anlaşmasına imza attı. 2010 yılının ilk yarısında, Sırbistan-Türkiye arasındaki ticaret hacmi 180 milyon Euro'ya ulaştı. Byelica, turizmin ekonomik ilişkiler içerisinde önemli sektörü teşkil ettiğini hatırlattı ve Türkiye'nin geçen yıl Yunanistan'dan sonra Sırbistanlılar tarafından en çok ziyaret edilen ülke olduğunu belirtti. İki ülke arasındaki vizenin geçen yıl kaldırılması bu anlamda önemli.

Türkiye arabulucu bir ülke

Sırbistan'ın aylık magazin dergisi Status'un editör yardımcısı ve pazarlama müdürü Jovana Poliç, Sırbistan'da devlete ait olan Jat Havayolları'nın THY tarafından satın alınmasını, devlet teşekküllerinin özelleştirilmesinin Sırbistan'ın AB üyesi olma yolunda gereken reform paketiyle paralel bir uygulama olduğunu hatırlatarak, olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi. Ekiptekiler ayrıca bu ticari ortaklıkların Sırbistan kamuoyunda da olumlu karşılandığını ifade ediyor.

Sırbistan Gazeteciler Birliği Genel Başkanı Petar Jeramic, Türkiye'nin Balkanlar'da patlak veren krizlerde oynadığı arabuluculuk rolünden bahsetti. Jeramic, Türkiye'nin Sancak krizinin aşılması konusunda yaptığı etkiyi özellikle vurguluyor.

Sırbistan, geçen ay AB adaylığı statüsünü elde ederek AB üyeliği konusunda önemli bir adım atmış oldu. Sırp gazeteciler, AB yolunda ilerlemek için yapılan reformların Sırbistan'ı olumlu etkileyeceğini söyleseler de, ne Türkiye'nin ne de Sırbistan'ın bir gün gerçekten AB'ye tam üye olabileceklerine inanmadıklarını iddia ediyor. Bu durum, hem Türkiye hem de Sırbistan için alternatif işbirliği bölgeleri oluşturmanın önemini artırıyor. Bu da Sırbistan ve Türkiye'yi yakınlaştıran önemli etkenler arasında.