programı

Türkçe İçin Bir Sıklık Analizi Programı

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

İki kelime ilemetin analiziolarak nitelendirebileceğimiz uygulamalar, birçok bilim dalında değişik bağlamlarda ortaya çıkmaktadır. İşletmecilikte içerik ve doküman yönetimi uygulamalarını, doğal dil işlemede metin özetleme ve makine çevirisini, veri madenciliğinde doküman sınıflama ve gruplamayı, dilbilgisinde okunabilirlik analizini buna örnek olarak verebiliriz. Benzer yüzlerce uygulama ve teknoloji mevcuttur. Metin analizi, temeldesıklık analizinedayanmaktadır. Sıklık analizi; metin içerisindeki değişik ses, ek, kelime vb. dil öğelerini saydırarak göreceli ve mutlak istatistiklerin elde edilmesidir. Başta İngilizce olmak üzere önde gelen Batı dilleri için sıklık analizi uygulamaları önceden geliştirilmiştir. Bildiğimiz kadarıyla Türkçe için şu ana kadar sağlıklı bir sıklık analizi programı ortaya konulup yaygın olarak kullanılır hâle gelmemiştir. Türkçe yapı olarak eklemeli bir dil olduğundan İngilizce için hazırlanmış uygulamalar ile Türkçe metinlerin sıklık analizi yapılamamaktadır. Türkçe hem alfabesi ve fonetiği hem de morfolojisi ve cümle yapısı açısından farklı bir dil olduğu için sıklık analizi bakımından bu dilin ayrıca ele alınması gerekir. Sunacağımız bildiride bir Türkçe sıklık analizi uygulamasının geliştirilme süreci işlenecektir. Bu bağlamda Türkiye Türkçesi ve bazı Türk lehçelerini de destekleyecek olan bu uygulamanın geliştirilme süreci içerisinde yer alacakgereksinim analizivearayüz tasarımıkonuları dikkate sunulacaktır.

GİRİŞ (MAHİYET, FAYDA)

Zaman içerisinde değişik sebeplerden ses, yapı, anlam değişikliklerine uğrayan Türkçede meydana gelen değişiklikleri, kalabalık metin kümelerini (corpora) inceleyerek analiz edebiliriz. Bu analizin en önemli dayanak noktası; belirlenen metin kümelerindeki ses, hece, kelime vs. sıklıklarını ortaya koymak olacaktır. Bu sıklıkları belirlemek, bir araştırmacının kısa zamanda tek başına altından kalkabileceği bir iş değildir. Günümüzde Türkçenin temel metinlerinin birçoğu bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Yeni üretilen metinler ise ya doğrudan bilgisayar ortamında veya internette oluşmakta ya da kısa zamanda sayısal ortama geçirilmektedir. Dolayısıyla bilgisayarlı bir Türkçe sıklık çalışması, metin analizlerinde hem süreyi çok azaltacak, hem de hataları en aza indirecektir. Ayrıca sonuçlar sayısal ortamda oluşturulacağı için elde edilen veriler başka bilgisayar uygulamaları ve kişiler tarafından daha ileri söz dizimi ve anlam analizleri için doğrudan kullanıma hazır olacaktır.

Benzer programlar İngilizce ve diğer diller için geliştirilmiş olsa da bu programların Türkçe için kullanılmasında bazı önemli engeller bulunmaktadır. Türkçenin alfabesi, sesleri, heceleme kuralları, kelime (kökler, ekler) ve cümle yapısı İngilizce ve diğer dillerden farklıdır. Bu sebeplerden dolayı yabancı diller için geliştirilmiş uygulamalar Türkçe metinler için kullanılamamakta, kullanılsa da tam ve güvenilir sonuç almak mümkün olamamaktadır.

Bu programın geliştirilmesinin ana amacı, Türkçe metin örgüsü içerisindeki sayısız özelliği, bilgisayar yardımı ile tespit etmek; yalnızca Türkçe öğretimi ve araştırmalarına değil, aynı zamanda iş yönetiminden psikolojiye kadar birçok alandaki değişik çalışmalara yardımcı olmaktır. Klâsik tarzda bunları yapmak, oldukça güç ve zaman alıcı bir iştir. Bundan dolayı geliştirilecek bil­gisayar uygulamasıyla anadili Türkçe olanlar için ses, hece, kelime öğretimi daha kolaylaşacak; yabancılara Türkçe öğretiminde kolaylıklar sağlanacak; diğer alanlarda ise içerik analizleri daha rahat yapılır hâle gelecektir.

Öte yandan karmaşık metin örgüsü içerisinden kısa sürede elde edilebilecek isabetli analizler sayesinde dil öğretimi konusunda yazılacak kitaplarda yeni verileri ortaya koymak mümkün olabilecek, bu yolla Türkçenin değişik açılardan araştırılmasına katkı sağlanabilecek, üniversitelerin yanı sıra lise ve dengi okullarda Türkçe dil bilgisi öğretiminin verimliliği artacaktır.

Bilgisayarın yaygınlaşması ile her alanda olduğu gibi dil alanında da bilgisayarlı uygulamaların sayısının zaman içerisinde çoğalacağı muhakkaktır. Bilgisayarın hız, saklama kapasitesi ve hata yapmaması gibi özelliklerinden dolayı Türkçe öğretiminde ve Türkçe araştırmalarında da kullanım alanları bulması, geliştirilen bu tür programlar sayesinde mümkün olacaktır.

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

Bir metin içerisindeki harf, hece, ek, kelime gibi birimlerin sıklık analizleri; metin ve yazarı hakkında daha detaylı yorumların yapılabilmesine imkan sağlar. Yani metin analizinin daha sağlıklı yapılmasına yardımcı olur. Aynı analiz; bir metin değil de bir metin kümesi (corpus) üzerinde yapıldığında ise, Türkçenin belirli bir alanına (edebiyat, siyaset vb.) veya belirli bir zaman dilimine ya da belirli bir yaş grubuna ait özelliklerin incelenmesinde de faydalı olacaktır.

Bu uygulama, önde gelen bazı Türk lehçelerinde de kullanılabilecek tarzda geliştirildiğinde, ileride Türk lehçeleriyle ilgili daha kapsamlı çalışmalara örnek ve taban teşkil edebilir. Örnek olarak; bir ileri aşamada tarihî ve çağdaş Türk lehçelerini bilgisayarla işleyebilen; ses, yapı ve cümle analizleri yapabilen bilgisayar destekli çalışmalar ortaya konulabilir.

Geliştirdiğimiz bu program, Türk dil bilgisinden bahsedildiğinde adı ilk sıralarda anılan rahmetli Prof. Dr. Muharrem Ergin'in soyadıyla anılacaktır:Ergin.Aslında biz, söz konusu programın adınıErcilasunkoymayı düşünmüştük. Yaşayan önemli Türk dil bilginlerinden biri olan Prof. Dr. Ahmet B. Ercilasun'a bunu açtığımızda kendisi büyük bir alçakgönüllülük göstererek programaErginadını vermemizi istemiştir.

1. Geliştirilen Program: Girdi, Arayüz ve Çıktı (Input, GUI, Output)

Öncelikle geliştirilen bu program temel metin özelliklerini (dosya açma, dosya kapama, dosya kaydetme vs.) ve editör özelliklerini (kes, kopyala, yapıştır) desteklemektedir. Geliştirilen bu metin editörünün temel fonksiyonları Mila projesinden alındı [MILA] ve üzerine yapılan eklentiler ve iç mimarisinin iyileştirilmesi ile daha kullanışlı ve düzgün bir hale getirildi. Bu program "txt" ve "rtf" uzantılı metin dosya tipleri desteklemektedir. Bunun yanında herhangi bir kaynaktan kopyalanan metinlerin editörün açılan penceresine yapıştırılması ile de analiz yaptırılabilir. Geliştirilen programın arayüzüTablo 1'de verilmiştir.

 Devamını okumak için tıklayınız...

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Programı İle İlgili Okutman Ve Öğrenci Görüşlerinin Değerlendirilmesi

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

         Bu çalışmanın amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten okutmanların ve öğrenen öğrencilerin yabancılara Türkçe öğretimi programı ile ilgili görüşlerini belirlemektir. Araştırmanın evrenini, Ankara ve İzmir'deki üniversitelerde, Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten okutmanlar ve öğrenen öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada, rastlantısal örnekleme yöntemiyle belirlenen 10 okutman ve 10 öğrenciye yarı yapılandırılmış görüşme formları uygulanmıştır. Formlarının geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Okutman ve öğrencilere uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formlarından elde edilen veriler, içerik analizi yöntemlerinden kategorisel analiz ve tümevarımsal analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, okutman ve öğrenci görüşleri birçok açıdan paralellik göstermektedir. Okutman ve öğrenciler, Türkçe öğretim sürecinde öğrencinin her aşamada aktif olması gerektiğini, sesletim ve tonlama konusuna ayrı bir önem verilerek değinilmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Ayrıca, Türkçe öğretim sürecinin değerlendirilmesine yönelik olarak okutman ve öğrenciler her dil becerisini ölçmek için ayrı sınavlar olması gerektiğini belirtmişlerdir.

         Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi; Türkçe ve Türk kültürünün yaygınlaşması, böylelikle de Türkçe ve Türk kültürünü bilen bireyler aracılığıyla yabancı ülkelerle ekonomik, siyasal ve sosyal ilişkilerin gelişmesine katkıda bulunması açısından Türkiye için oldukça önemli bir alan olmasına rağmen bu alanda yapılan çalışmalar, Türkiye'de yabancı dillerin öğretimi üzerine yapılan çalışmalardan daha azdır. Özellikle öğretim için kullanılacak olan kaynaklarda büyük eksiklikler olduğu görülmektedir.

          Türkiye'de; Ankara Üniversitesi TÖMER, Ege Üniversitesi TÖMER, Gazi Üniversitesi TÖMER, Dokuz Eylül Üniversitesi DEDAM gibi üniversitelere bağlı dil öğretim ve araştırma merkezleri yer almaktadır. Söz konusu merkezlerde yabancılara Türkçe öğretimi yapılmakta aynı zamanda öğretimi kolaylaştırmak amacıyla projeler yürütülmektedir. Ayrıca bu merkezlerde, devlet burslusu olarak Türkiye'de bir üniversitede okuyacak öğrenciler ve kendi istekleriyle Türkçe öğrenen öğrenciler ders görmektedir.

Türkiye'de yabancılara Türkçe öğretimini yapacak olan öğretmenlerin yetiştirilmesine yönelik bir lisans programı bulunmamaktadır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimini genellikle diğer yabancı dillerin öğretiminde yetişmiş yabancı dil öğretmenleri, Türkçe öğretmenleri ve dilbilim bölümü mezunları yapmaktadır. Ancak bazı üniversitelerde (örneğin Yıldız Teknik Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Başkent Üniversitesi) yüksek lisans programları yer almaktadır. Bu programlarla hedeflenen, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminin daha hızlı, kolay, etkin ve verimli bir sistemle yürütülmesini sağlamaktır.

Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, ihtiyaçlara bağlı olarak belirlenmiş hedefler ve kazanımlar çerçevesindeki programlarla değil, yazılan kitaplara göre yapılan planlar çerçevesinde yürütülmektedir. Belirli bir program olmadığı için yukarıda adı geçen kurumlar ortak bir program çerçevesinde çalışmamaktadır. Bu, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında yaşanılan en büyük problemlerden biridir. Karababa (2009: 270), yaptığı bir anketin sonuçlarını "Katılımcıların da belirttiği gibi Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde, öğrenenlerin gereksinimlerine ve düzeylerine uygun öğretim programlarının geliştirilmesi gerekmektedir." şeklinde yorumlayarak bir programın gerekliliğini ortaya koymuştur.

Geliştirilecek bir programın Türkçe hazırlık sınıflarında uygulanmasının, öğretimde birlik ve buna bağlı olarak değerlendirmede de birlik sağlayacağı düşünülmektedir.

1.1. Problem Durumu

         Türkçe öğretimi veren kurumlar arasında ortak bir program kullanılmamakta, her kurum kendi kitapları ve kaynakları çerçevesinde ders işlemektedir. Kullanılan ortak bir program olmadığından uygulanan sınavlar ve busınavlara bağlı olarak belirlenen düzeyler de farklılık göstermektedir. Özellikle Türkçe hazırlık derslerinden sonra üniversiteye başlayacak olan öğrencilerin ne ölçüde Türkçe bilmeleri gerektiği konusunda ortak bir karar yoktur. Bu sorunların temelinde ortak bir Türkçe hazırlık programının olmaması ve bir programın var olabilmesi için gerekli olan ihtiyaç analizi çalışmalarının yapılmaması yer almaktadır.

          Araştırmanın Amacı

Bu çalışmada, Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten okutmanların ve öğrenen öğrencilerin yabancılara Türkçe öğretimi programı ile ilgili görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır.

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

1.2.1. Alt Amaçlar

Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten okutmanların ve öğrenen öğrencilerin, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi programına dair,

  • Amaç boyutu ile ilgili görüşleri
  • Konu boyutu ile ilgili görüşleri
  • Yöntem boyutu ile ilgili görüşleri
  • Değerlendirme boyutu ile ilgili görüşleri
  • Önerileri nelerdir?

         Araştırmanın Önemi

Bir kitaba bağlı olarak hazırlanan planlar yerine, bir program çerçevesinde dil öğretimi yapmak, güncelliğini koruyan dil öğretimi gerçekleştirilebilmesi için önemlidir. Kitaplar, bir programa bağlı olarak kullanılan araçlardır. Ancak Türkiye'de, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, belirlenen ortak bir program çerçevesinde değil, kitaplar ve diğer kaynaklar çerçevesinde yapılmaktadır. Bunun sonucunda, problem durumu başlığı altında da belirtildiği gibi Türkçe öğretiminde değerlendirme noktasında bir birlik sağlanamamıştır.

Bu çalışmada okutman ve öğrencilerin yabancı dil olarak Türkçe öğretimi programına ilişkin görüşleri değerlendirilmiştir. Bu görüşlerin ihtiyaç analizi bağlamında yabancı dil olarak Türkçe programı çalışmalarına bir katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Yöntem

Bu bölümünde, araştırmanın modeli, evren ve örneklem, veri toplama araçlarının geliştirilmesi ve işlemler konularına yer verilmiştir.

Araştırmanın Modeli

Bu çalışmada, betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Tarama modelleri, geçmişte veya halen var olan bir durumu var olduğu şekli yle betimlemeyi amaçlayan araştırma yaklaşımlarıdır. Araştırmaya konu olan olay, birey veya nesne, kendi koşulları içinde ve olduğu gibi tanımlanmaya çalışılır (Karasar, 2006: 77).

Devamını okumak için tıklayınız...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...