kullanılması

Dil Laboratuarının(Türkçe Sınıfının)Donanımı ve Kullanılması

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

Türk Dili öğretimini teorik ve pratik anlamda desteklemek, yabancı dil olarak Türkçe öğretimini eğlenceli bir uğraş yapmak maksadıyla,  donanım ve dizayn bakımından yabancı dil eğitimine hizmet edebilecek niteliğe sahip mekanlar, Türkçe odaları düzenlenmelidir.

Bu tip mekanlar, dil öğretimi açısından göz ardı edilemeyecek kadar önemlidir. Özellikle, aşağıda ifade edeceğimiz sınıf ortamlarının bulunmadığı eğitim kurumlarında bu daha da önem kazanmaktadır.

Aşağıda, Türkçe odası olarak ifade ettiğimiz mekanların  dizaynı, kullanımı ve bu mekan endeksli ne tür aktivitelerin yapılabileceği konusunda bilgi gerilecektir. Bu  maddelerin  her biri uygulanmış ve öğrencilerin dil eğitimine olumlu katkıları gözlenmiştir.Türkçe öğretimi işiyle hemhal olan öğretmen, söz konusu maddelerden istifade ederek benzer planlamalarda bulunabilir. Benzer planlamalarda bulunan öğretmen, Türkçe öğretiminin ve Türkçe dersinin öğrenciler için ne kadar cazip ve eğlenceli bir uğraşa dönüşeceğini müşahede edecektir.

 

Türkçe odasının donanımı ve dizaynı:

 

Eğitimde öğrenmenin gerçekleşme durumunu etkileyen etmenlerden biri de fiziki ortam ve bu ortamın dizaynı olduğundan, aşağıda Türkçe odasında bulunmasında fayda mülahaza edilen araç-gereçler ve donanıma ilişkin veriler  yazılmıştır.

Bu araçların bir kısmı, MEB tarafından ilköğretim okullarına Türkçe Öğretiminde kullanılmak üzere önerilen araçlardır.

Söz konusu araçlar, ana dil olan Türkçe’nin öğretimi dikkate alınıp önerildiğinden, Türkçe’yi yabancı dil olarak öğrenenler için bu araçların yeterli olmayacağı bir gerçekti. Bu yüzden, MEB tarafından önerilen bu araçlara, Türkçe’nin yabancı dil olarak öğretilmesinde-öğrenilmesinde faydalı olacağı düşüncesiyle ekler yapılmıştır.

 

  • Yazı tahtası
  • Bayrak ( Her iki ülkenin bayrağı)
  • İstiklal Marşı
  • Atatürk’ün Gençliğe hitabesi
  • Dil eğitimi yapılan ülkenin milli marşı
  • Flâş kartlar
  • Kelime oyunları ( scrabble vb... )
  • Yapay ağaçlar
  • Plastik sebze ve meyveler
  • Kukla ve oyuncaklar
  • Parçaları açıklayıcı küçük, büyük resimler
  • Duygu, düşünce ve konuşmaları geliştirici ( sanat değeri taşıyan) küçük resimler ve duvar resimleri
  • Posterler
  1. Günler
  2. Mevsimler
  3. Aylar
  4. Sebze ve meyveler
  5. Renkler
  6. Hayvanlar
  7. Bitkiler
  8. Taşıtlar v.b
  9. Alfabe tablosu
  10. Sayılar tablosu
  11. Meslekler
  12. Fiiller
  13. Giysiler
  14. Yiyecekler
  15. Aksesuarlar

 

  • U masa sistemi
  • Televizyon
  • Video
  • Müzik seti
  • Tam donanımlı bilgisayar
  • Multi medya sistemi
  • Türkçe yayınları alma imkanı olan çanak anten
  • Türkçe öğretim kasetleri
  • Türkçe müzik kasetleri
  • Türkçe öğretimi amaçlı hazırlanan C.Dler
  • Film C.D leri
  • Kitaplık ve dolaplar
  • Antolojiler
  1. Şiir antolojisi
  2. Öykü antolojisi
  3. Masal antolojisi
  4. Biyografi antolojisi
  • Kitaplar
  1. Okuma zevkini geliştirici kitaplar
  2. Öğretmen kılavuz ve metodoloji kitapları
  3. Öğretmen kitapları ( kılavuzlar: sınıf sınıf olmak üzere)
  4. Öğrenci kitapları
  5. Edebi türlere örnek niteliğinde kitaplar
  6. Seviye seviye sözlükler (Temel-orta-yüksek)
  7. Yazım kılavuzu
  8. Ders kitaplarından örnekler
  9. Sınıf düzeyine uygun nitelikte başvuru kitapları
  10. Sınıf düzeyine uygun klasik eserleri tanıtan kitaplar
  11. Türk ve dünya edebiyatından seçilmiş kitaplar
  12. Türkçe ders kitaplarındaki metinlerle ilgili resimler
  • Arşiv dosyaları ve doküman dosyaları
  • Canlı çiçekler
  • Akvaryum
  • Saat
  • Takvim
  • Şeref defteri veya ziyaretçi defteri
  • Dilek kutusu
  • Duvar gazetesi ve ilanlar için pano
  • Türkçe dergiler
  • Türkçe gazeteler
  • Ortak eserlerden örnekler
  • Türk büyükleri
  • En çok kullanılan fiiller
  • Ders konularına ilişkin hazırlanan tablolar
  1. Ekler tablosu
  2. Zaman tablosu
  3. Kelime çeşitleri tablosu
  4. Ses bilgisi tablosu
  5. Türk lehçeleri tablosu
  6. Türkçe’nin temel özelliklerini belirten tablolar

Türkçe odasının kullanımı

 

  • Dil laboratuarının kapısına ya da bütün öğrencilerin görebileceği bir ilan panosuna (laboratuarın sağ  ya da sol yanında olmalı)  odanın kullanım günleri ve hangi ders saatlerinde kullanılacağına dair bir bildiri asılmalı.
  • Şayet ders Türkçe Odasında işlenecekse, bu en az bir ders saati öncesinden öğrencilere bildirilmeli.
  • Türkçe öğretmeni, Türkçe odasında yapacağı ilk derste odanın işlevini öğrencilere anlatmalı ve odanın kullanımı hakkında öğrencileri bilgilendirmeli. Bu bağlamda;

 

  1. Türkçe odasının, sınıf (derslikler) gibi bir eğitim mekanı olduğu ifade edilmeli.

 

  1. Türkçe odasının öğrencilerin dil gelişimine katkıda bulunmak maksadıyla teşekkül ettirildiği belirtilmeli.

 

  1. Bu mekanın film izleme mekanı olarak düşünülmemesi gerektiği ifade edilmeli.

 

  1. Öğrencilere, ilk derste bir yıl boyunca oturacakları sandalye ve sıranın gösterilmesi gerekmektedir. (Sınıf ortamında öğrencinin sırası belli olmasına rağmen laboratuar veya oda olarak nitelendirdiğimiz mekanlarda genellikler öğrenciler rasgele oturmaktadırlar. Bu da öğrencilerin laboratuar ortamına her gelişinde bir düzensizliğe neden olmaktadır. Öğretmen, sene başında ortaya koyacağı böyle bir kuralla laboratuarın kullanımını daha da kolaylaştıracak, hem kendisi hem de öğrencileri için düzenli bir işleyişin yerleşmesini sağlayacaktır.)

 

  • Önceden belirlenen gün ve saatte Türkçe odasına gelen öğrencilere ders konusuna ilişkin sunumunu yapacak öğretmen, o güne dair planlamasını önceden yapmalı.

 

  • Öğretmen, dersin hangi bölümünde TV ya da videoyu,  hangi bölümünde bilgisayarı, kendisine yardımcı olacak kaynakları kullanacağını planında belirtmeli.

 

  • Türkçe öğretmenlerinin öğrencilerinin kitap okumalarını takip ettiği düşünülürse –ki öyle olması gerekir- haftanın belli günleri ve saatleri kitap değiştirme saatleri olarak belirtilmeli ve ilan panosuna asılmalı.

 

  • Türkçe laboratuarında, öğretmenin bütün öğrencilerle göz temasını yakalamasına imkan verdiği için U masa sistemi tesis edilmeli.

 

  • Türkçe laboratuarının nasıl kullanılması gerektiğine dair bir kurallar listesinin hazırlanıp asılması.

 

  • Türkçe laboratuarında, kitapların (okuma kitapları ve kaynak kitaplar) video ve teyp kasetlerinin konulabileceği dolaplar bulunmalı.

 

  • Dolaplarda hangi kitap ve kasetlerin mevcut olduğunu belirten kitap ve kaset listeleri oluşturularak uygun bir yere asılmalı.

 

Türkçe odası merkezli yapılabilecek aktiviteler:

 

Türkçe laboratuarının sadece derslerde değil, ders saatlerinin dışındaki vakitlerde de kullanılmasına imkan veren planlamalar yapılmalı. Bu cümleden olarak:

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

 

  • Haftanın filmi, film izleme saatleri, haber saatleri, klip izleme saatleri vb. gibi etkinliklerle Türkçe odasının sürekli olarak aktivitelerle hareketliliği sağlanabilir.

 

  • Türkçe odası merkezli müzik ve film kasetleri öğrencilerden dileyenlere cüz’i bir ücretle kiralanabilir.

 

  • Türkçe odası merkezli Türkçe müzik yayını yapılabilir.

 

  • Türkçe odası merkezli olmak üzere okul içinde radyo yayınlarının yapılabilir. Bu bağlamda aşağıda belirtilen etkinlikler yapılabilir:

 

  1. Bu radyo yayınlarına misafir öğretmen, idareci ya da etkinliğin yapıldığı haftaya ilişkin konularda bilgi vermek üzere misafirler  davet edilebilir.

 

  1. Okul içi telefon sistemi etkin bir biçimde kullanılan eğitim kurumlarında, bazı telefonlar öğrencilerin kullanımına açılarak öğrencilerin, radyo programına misafir olan kişiye soru sormaları sağlanabilir. Bunun yanında öğrencilerin, programı yapan yapımcıdan şarkı vs.. gibi isteklerde bulunmalarına imkan sağlanabilir.

 

  1. Bu yayınlar sırasında Türkçe öğretimine hizmet edecek, öğrencilerin dikkatini çekecek sorular sorulup doğru cevap veren öğrencilere ödüller verilebilir.

 

  • Ödüllü sorular sorulabilir:

 

Türkçe zümresi ve odasının bir etkinliği olarak haftalık periyotlarda ödüllü sorular adı altında sorular sorulabilir. En fazla doğru cevap veren öğrenciler arasında çekilen kuralar neticesinde öğrencilere ödüller verilebilir.

 

  • Kelime turnuvaları düzenleme:

 

Öğrencilerin kelime hazinesi gelişimini sağlamak maksadıyla kelime turnuvaları düzenlenebilir. Bu bağlamda, turnuvada dereceye giren öğrencilere ödüller verilebilir. Bu yolla öğrencilerin eğlenerek öğrenmelerine katkıda bulunulur. Kelime turnuvaları değişik yarışmalar şeklinde düzenlenebilir. Mesela Türkçe scrabble yarışması gibi...

 

Hazırlık sınıfı fiziki ortamı:

 

Fiziki ortam, eğitimi olumlu ya da olumsuz yönlerden etkileyebilecek önemli unsurlardan biridir. Bu yüzden hazırlık sınıfı fiziki ortamları, dil öğretimi açısından oldukça önemlidir.

Eğitim ve öğretimde bu denli önemli olan sınıfının fiziki ortamı nasıl olmalıdır? Sınıfın dizaynı nasıl olmalıdır? Dil öğretiminde kullanılan sınıflarda ne tür bir ortam ve dizayn hakim olmalıdır?

Bizim burada belirteceklerimiz, yukarıdaki sorulara cevap vermekten ziyade dil öğretilen sınıfın donanım ve dizaynı hakkında olacaktır.

Hazırlık sınıflarında öğrenci, kendi ana dilinden başka bir dil, ve bu dili kavramakla karşı karşıyadır. Bu yüzden, öğrencinin eğitim gördüğü ortam, öğrencinin öğreneceği yeni dildeki bilgileri destekleyici nitelikte olmalıdır. Bu bağlamda hazırlık sınıfı ortamı:

 

  • Öğrencinin duyularına hitap edecek tarzda olmalıdır.
  • Sınıf; poster, resim vb. araç-gereçlerle donatılmalıdır. Bu poster ve resimler, konuların işleniş takvimine göre değiştirilip yenilenmelidir. Sözgelimi, mevsimler, aylar, günler gibi konular işlenirken, sınıf ortamında yer alacak poster ve resimler  bu konuları destekleyici tarzda resimler olmalıdır.

 

  • Dil öğretilen yaş grubu, 7-12, 12-15 yaş arası ise; sınıf ortamı çocuksu olmalıdır.Dil öğretilen ve hitap edilen yaş grubunun genel anlamda bu gruplardan olmasını dikkate alacak olursak, böyle bir düzenlemenin yapılması daha akıllıca olacaktır. 15 ve yukarısı gruplara dil öğretilen sınıf ortamları, öğrencilerin yaş grupları dikkate alınarak düzenlenmelidir.

 

  • Bu sınıfların sıraları ve dizaynları farklı olmalıdır. Sıralar, öğretmen-öğrenci iletişimini olumlu yönden etkileyecek biçimde düzenlenmelidir.

 

  • Sınıfta multimedya sistemi olmalıdır. Öğretmen, öğrenmeyi destekleyecek etmenlerden birisi olan multimedya sistemini kullanabilmek için sadece bilgisayar laboratuarı ya da dil kabinetleriyle yetinmemelidir. Sınıf ortamı, bilgisayar, video, müzik seti vb. eğitimde kullanılması muhtemel olan bir alt yapıyla mekanize edilmelidir.

 

  • Sınıf ortamında, fazla aşırıya gitmeden, oyuncak, kukla benzeri eğitimi destekleyeceği ve sunumu kolaylaştıracağı varsayılan materyaller de bulundurulabilir.

 

 

Türkçe Fiil Çekiminin Yabancılara Öğretiminde Halk Edebiyatı Ürünlerinin Kullanılması

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

          Günümüzde Türkçenin yabancılara öğretimi dünyanın dört bir yanında özellikle son yirmi yıldan beri türkoloji bölümleri, dil kursları, Türk okulları ve Türk kültür merkezleri vasıtası ile profesyonelce yapılmaktadır. Türkçenin öğretiminin yaygınlaşması beraberinde ders materyalerinin geliştirilmesi, yeni öğretim tekniklerinin kullanılması gibi alanlarda çalışma yapmayı gerekli kılmıştır. Daha önceleri Türkçenin genel olarak öğretimi ve kullanılan tekniklerle ilgili çalışma yapılırken şimdilerde her alanda uygulamalı ve detaylı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Özellikle dil bilgisi öğretimi üzerinde durması gereken bakir bir alandır. Daha önceki araştırmalarda ortaya konan bilgiler ışığında dil bilgisi konularının uygulamalı bir şekilde ele alınmasında fayda vardır.

          Yabancılara Türkçe öğretiminde dil bilgisi öğretiminin müstakil bir şekilde ele alınıp alınmaması meselesi üzerinde tarışılan bir konudur. Bu konu yaptığımız çalışmanın ilgi alanına girmektedir. Bizim bu çalışmada ana gayemiz dil bilgisini daha kalıcı bir şekilde öğretebilme ve dil bilgisi konularının daha da keyifli olabilmesi adına halk edebiyatı mahsüllerinden istifade edilmesidir. Çalışmada halk edebiyatı ürünlerinden istifade edilerek özellikle dil bilgisi öğretimini biraz daha kolay ve zevkli hale getirmek için yapılabilecek bazı çalışmalar ele alınacaktır.

Bütün dil bilgisi konularını ele alıp her konuyla ilgili bir tekerleme, bilmece, mani, türkü, atasözü, deyim gibi Halk Edebiyatı ürünlerini ortaya koymak daha geniş kapsamlı olacağı için bu çalışmamızda dil bilgisinin sadece Türkçe fiil çekimi konusunu ele alıp bu konunun daha verimli nasıl anlatılabileceği üzerinde durulacaktır.

Giriş

Dünya genelinde gelişen teknolojik imkânların artmasıyla insanlar arasındaki iletişim yolları da artmıştır. İletişim kanallarının çoğalması kişi ve toplumlar arasındaki ilişkileri de farklı boyutlara taşımıştır. Bu ilişkiler bir diğerinin dilini öğrenmeyi gerekli kılmıştır. Barın'a göre;

"İnsanlar, toplumlar ve milletler arasında kişisel, kurumlar arası ve devletler seviyesinde çeşitli ilişkiler bulunmaktadır. Bilim, siyaset, askerlik, eğitim, turizm, kültür, sanat, ticaret ve iletişim alanlarındaki bu ilişkilerin sağlıklı olarak yürütülebilmesi için ana dilden başka milletler arası ortak olan dillerin öğrenilmesi gerekmektedir. Bir yabancı dil öğrenmek yeni bir insan olmaktır." (Barın, 2004:20)

Dünya geneline bakıldığı zaman başta İngilizce olmak üzere bazı Batı dilleri uzun yıllardan beri öğretilmektedir. Yabancı dil öğretimi hususunda köklü yayınevleri hazırlamış oldukları kitaplarla, yardımcı materyallerle ve geliştirmiş oldukları metodlarla öğretmenlerin işlerini daha da kolaylaştırmıştır. Hangi konu öğretilecekse o konunun daha kalıcı bir şekilde öğretilebilmesi için her türlü aktivite düşünülmüş ve hazırlanan öğretmen kitaplarıyla öğretmene sadece dersi anlatma kalmıştır.

1. Yabancılara Türkçe Öğretimi

Günümüzde Türkçenin yabancılara öğretimi dünyanın dört bir yanında özellikle son yirmi yıldan beri türkoloji bölümleri, dil kursları, Türk okulları ve Türk kültür merkezlerivasıtası ile profesyonelce yapılmaktadır. Dünyada en çok konuşulan dillerden biri olan Türkçeye ilgi günümüzde gittikçe artmaktadır. Bu konuda İşcan şunları ifade etmektedir: "Türkçe, dünyada en çok konuşulan yedi dilden biridir. Birçok Türk firması Avrupa ve Asya ülkelerinde faaliyet göstermekte, aynı şekilde birçok Avrupa ve Asya firması Türkiyede yatırım yapmaktadır. Öte yandan Türkiyenin Avrupa Birliğine tam üyeliği söz konusudur. Tüm bu siyasal, sosyal, ekonomik ilişkiler ve gelişmeler Türkiyenin ve Türkçenin önemini artırmaktadır." (İşcan, 2011:33)

Küreselleşen dünyada artık Türkçeyi de yabancı dil olarak öğrenmek isteyenlerin sayısı her geçen gün artmaktadır. Bu artan talebin yurt içinde ve dışında hakkıyla karşılanıp karşılanmadığı ise tartışılmaktadır. Türkçe öğretimi ile alakalı geriye dönüp bakıldığı zaman gelinen nokta elbette küçümsenemez. Ancak, diğer yabancı dillerle kıyaslandığı zaman Türkçenin istenilen seviyede olduğunu söylememiz bir hayli zor. Elimizdeki mevcut Türkçe öğretim kitapları ve hazırlanan diğer materyaller ve yardımcı dokümanlar elbette büyük bir boşluğu doldurmaktadır. Fakat özellikle işlenecek konuya uygun yöntem ve teknikleri anlatan, ders içinde yapılabilecek aktivitelere yer verilmiş ana ders kitabına paralel öğretmen kitaplarına ihtiyaç duyulmaktadır. Mevcut olanların ise yeni gelişen eğitim metodlarına göre gözden geçirilmesinde fayda vardır.

İşinin ehli uzmanlardan oluşan bir komisyonun Türkçe öğretiminin daha kısa sürede kolay ve anlaşılır yapılabileceği ile alakalı çalışılmaları gerekmektedir. Bunun için de Türkçe öğretimi çalıştaylarının yapılması bir ihtiyaçtır. Bu çalıştaylara bu işi bizzat yapan öğretmenlerin davet edilmesi ve onların da fikirlerini alarak mevcut kitapların daha kaliteli hale getirilmesi yerinde bir çalışma olacaktır. Çünkü bu öğretmenler bu işi yaptıkları için bire bir bazı şeyleri yaşamaktadırlar. Yabancılara Türkçe öğretimi yapan bu öğretmenlerin yaşamış oldukları güzellikler ve karşılaştıkları zorluklar dinlenmelidir. Bu çalıştaylarda ortaya çıkan fikirler doğrultusunda yeni ders materyalleri hazırlanmalıdır. Hazırlanacak ders kitapları, yardımcı kitaplar ve kapsamlı metot kitapları Türkçe öğretiminin daha kolay, daha verimli, daha zevkli bir şekilde yapılmasına yardımcı olacaktır.

  1. Ne zamandan beri Türkçe öğretimi yapılmaktadır?
  2. Nerelerde Nasıl yapılıyor?

Türkçe öğretimi adına hazırlanan ilk yazılı eser olarak Kaşgarlı Mahmud'un Divanü Lügati't-Türk adlı eseri sayılmaktadır. 11. yy'da Karahanlı Türkçesiyle yazılan bu eser Türkçenin Araplara öğretilmesi amacıyla yazılmış Türkçe-Arapça bir sözlüktür. Daha sonraki dönemlerde de bu alanda hazırlanan eserler de vardır.

Günümüzde ise modern anlamda Yabancılara Türkçe öğretim faaliyetleri, diğer dillerle kıyaslanıldığı zaman, oldukça yenidir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminin tarihi üzerine çalışan Bayraktar bu hususta şunları söylemektedir:

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

"Kısa adıyla TÖMER olarak bilinen Ankara Üniversitesi Türkçe Öğretim Merkezi, 1984'te Türkçeyi en iyi biçimde öğretmek amacıyla kurulmuştur. Birçok farklı yabancı dil öğretim yönteminin bir arada kullanılmasıyla oluşturulan ve TÖMER yöntemi olarak adlandırılan çalışmalarla yabancılara Türkçe öğretimi ilk kez sistemli bir biçimde başlamıştır. Günümüzde TÖMER, yabancı dil öğretiminde birçok yöntemin birleşiminden oluşan seçmeci yöntemi kullanmaktadır." (Bayraktar, 2003:60)

Türkçe öğretimi dünya genelinde yaygın olarak öğretilen dillere göre oldukça yenidir. Belki hazırlanan kitaplar ve hazırlanan materyaller olarak değerlendirildiği zaman gelinen nokta sevindiricidir. Türkiye'de üniversitelerin bünyesinde yabancılara Türkçe öğretimi 1950 yılından sonra başlar. Ama asıl komünist bloğa bağlı ülkelerin demokrasiye geçişlerinden sonra Türkiye'ye özellikle dost ve kardeş ülkelerden öğrenciler gelmiş bunlara Türkçe Türkiye'deöğretilmiş. Yine bu döneme rastlayan Türkiye merkezli bir açılım olmuş ve yurt dışında açılan okullar, kültür merkezleri ve dil merkezlerinin bünyesinde Türkçe öğretimi yapılmaya başlanmıştır.

4. Türkçe öğretim materyalleri

Türkçe öğretimi ile alakalı hazırlanan kitaplar, materyaller gelinen nokta itibariyle oldukça iyi seviyededir. Geçmişe dönüp bakıldığında artık öğretmenlerin herhangi bir materyal eksikliğinin olmadığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Daha yeniye kadar elimizde Türkiye içinde hazırlanmış kitaplar vardı. Bu kitapların özelliği daha çok Türkçeyi Türkiye'ye gelerek öğrenen öğrencilere eğitim veren uzmanların hazırlamış olmasıydı. Artık elimizde hem Türkiye içindeki tecrübelerle hem de tamamen yurt dışında bizzat bu işi yapmış uzmanların hazırlamış olduğu Türkçe öğretim setleri var. Hazırlanan bu setlerde artık yurt dışı tecrübesi de yer almakta ve ülkeler, yaş grupları ve Avrupa dil kriterleri gibi önemli hususlar dikkate alınmaktadır. Kitaplar günümüz modern eğitim anlayışına uygun yöntem ve teknikler dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Konulara uygun posterler, flash kartlar, çalışma kitapları, interaktif CD'lerle desteklenmektedir. Öğretmeninin işini kolaylaştıracak öğretmene yol gösterecek "Öğretmen Kitapları" da hazırlanmıştır. Bu tür yardımcı ders materyalleri de özellikle mesleğinde daha işin başında olan öğretmenler başta olmak üzere, bütün öğretmenlere büyük bir kolaylık sağlamaktadır.

Özel kurum ve kuruluşların yanı sıra kendisini bu işe adamış öğretmenlerin hazırlamış oldukları birçok internet siteleri ile de Türkçe öğretimine destek verilmektedir. Bu internet sitelerinde, tecrübeli öğretmenlerin anlatmış oldukları derslerin videosu yayınlanmaktadır.

5. Dilbilgisi öğretimi

Yabancılara Türkçe öğretimi konusunda dil bilgisi öğretimi meselesi her zaman konuşulan bir mevzu olmuştur. Herkes, kendi tecrübelerini de katarak, bir şeyler söylemiştir. Konuşma aktivitelerine ağırlık veren bir öğretmen dil bilgisi konularına fazla önem vermemiştir veya tam tersi, dil bilgisi dersine daha fazla önem veren bir öğretmen de konuşma ve diğer etkinliklere fazla yer vermemiştir.Dil bilgisi öğretimindeki amaç öğrencilerin dili daha doğru, düzgün, kurallarına göre konuşmasını sağlamaktır. Öğrencileri de sadece dil bilgisi konularıyla sıkmamak gerekir. Anlatılan konunun öğretimini kararında bırakmak ve anlatılan konuya uygun örneklerle de dersi pekiştirmek gerekmektedir.

Burada bilinmesi gereken bir başka nokta da ağırlıklı olarak dil bilgisi dersi gören bir öğrencinin konuşma pratiğinin eksik kalacağı hususudur. Öyle bir öğrenci dışarıdan bir takviye almadıkça konuşurken akıcılığı yakalayamayacaktır. Sadece konuşma ve diğer etkinlikler yapılan bir sınıftaki öğrencilerin de dili kuralarına göre konuşması zayıf kalacaktır. Bunun için dengeli olmak, hangi konuya ne kadar zaman ayırmak gerektiğini iyi tespit etmek gerekir.

Öğretmenlerin ayrıca dil bilgisi öğretiminde Türkçenin yapı bakımından sondan eklemeli bir dil olduğunu ve dolayısıyla da bunların öğretiminde zorlanacağını unutmamaları gerekir. Eklerin yanlış kullanılması, cümlenin anlamını değiştirecektir ve iletişimde sorunlar yaşanacaktır. Öğrencilerin yeni öğrendikleri dille kendi dillerini karşılaştıracakları muhakkaktır. Mutlaka kendi dillerinde bir karşılık bulmak için çabalayacaklardır. Hatta Türkçede olup da kendi dilinde olmayan eklerle karşılaşacaktır. Öğretmenin bu hususları da göz önünde bulundurarak dersini en iyi şekilde anlatmak için, kitaba bağımlı kalmadan, yeni yöntem ve teknikler geliştirmesi gerekmektedir.

6. Dilbilgisi öğretimi ile ilgili yapılan çalışmalar

Yabancılara Türkçe öğretiminde dil bilgisi ile alakalı müstakil olarak birçok dil bilgisi kitabı hazırlanmıştır. Lale Türkçe Dil Bilgisi Kitabı 1- 2 (Dilset Yayınları), Türkçe Öğrenelim(Engin Yayınları) gibi Türkçe öğretim setlerinde müstakil dil bilgisi kitapları hazırlanmıştır. Yine hazırlanan diğer Türkçe öğretim kitaplarında anlatılan konuların sonunda dil bilgisi konularına da yer verilmiş. Müstakil dil bilgisi kitaplarında öğretilen dil bilgisi konularının paralelinde örnekler ve alıştırmalar verilmiş. Ancak, diğer kitaplarda dil bilgisi konuları bu ölçüde ele alınamamıştır.

Devamını okumak için tıklayınız...

Yabancılara Türkçe Öğretiminde Atasözlerinin Karikatür Halinde Kullanılması

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

      Bu karikatürler Türkçeyi yeni öğrenenler için değişik şekillerde kullanılabilir. Bu okul gazeteleri,sınıf panoları,haftanın atasözü,dil haftaları vb. faaliyetlerde faydalanılabilir.Küçük sınıflarda boyatarak daha güzel hale getirilebilir. Not: Resimleri bilgisayarınıza indirmek için resme tıklayıp büyük haldeyken farenizi sağ tuşuna basınız ve resmi farklı kaydet seçeneğini seçiniz.

 acik-agiz-ac-kalmaz    Aci-patlicani-kiragi-calmaz   ac-otur-ama-dilencilige-alisma.jpg   

Adam_adamdır_olmasada_çulu_eşek_eşektir_atlastan_olsa_çulu.jpg    Adam_olacak_çocuk_bakışından_bellidir.jpg   Adam_olan_iki_kere_aldanmaz.jpg   
Adı_çıkmış_dokuza_inmez_sekize.jpg    Akacak_kan_damarda_durmaz.jpg   Aklınla_gör_kalbinle_işit.jpg   
Alan_razı_satan_razı.jpg    Altta_kalmayı_ayı_bile_istemez.jpg   Alttan_kuyu_kazan_üstte_kalmaz.jpg   
Altın_yumurtlayan_tavuk_kesilmez.jpg    Ambarda_duran_fare_aç_kalmaz.jpg   Armut_piş_ağzıma_düş.jpg  
Arsız_güçlü_olunca_haklı_suçlu_olur.jpg    Arı_ile_kalkan_bal_başına_sinek_ile_kalkan_leş_başına.jpg   Aslan_bile_gün_gelir_fareye_muhtaç_olur.jpg  
Aslan_kuyruğu_ile_oynamak_başına_iş_almak_demektir.jpg    Aslan_yattığı_yerden_belli_olur.jpg   Asıl_zengin_verendir.jpg  
At_çalındıktan_sonra_ahıra_kilit_ne_çare.jpg    Ateş_ateşle_söndürülmez.jpg   Atına_bakan_ardına_bakmaz.jpg   
Ay_görmüşün_yıldıza_itibarı_yoktur.jpg    Az_yaşa_çok_yaşa_akibet_gelir_başa.jpg   Azimle_yüce_dağlar_devrilir.jpg   
Açın_halini_tok_bilmez_hastanın_halini_sağ_bilmez.jpg    Ağacı_güzel_yapan_yapraklarıdır.jpg   Ağaç_meyvesi_olunca_başını_aşağı_eğer.jpg   
Ağrısız_baş_yastık_istemez.jpg    Balık_ağa_girdikten_sonra_aklı_başına_gelir.jpg   Balık_baştan_kokar.jpg   
Başkasına_kötülük_eden_kendisine_etmiş_olur.jpg    Besle_kargayı_oysun_gözünü.jpg   Bilgili_adam_güçlü_olur.jpg   
Bin_kargaya_bir_sapan_taşı_yeter.jpg    Bir_adama_kırk_gün_deli_dersen_deli_olur.jpg   Bir_çöplükte_iki_horoz_ötmez.jpg   

Yabancılara Türkçe Öğretiminde Türkçe Dışı Yabancı Dil Kullanımı

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

          Türkçenin yabancılara öğretimi meselesi Türk milleti ve devleti açısından bakıldığında maalesef asırlarca ihmal edilmiştir. Son 15-20 yıllık kısa süre içerisinde ise bu konu gündemin ön sıralarına yükselmiş; son yıllarda da çok güçlü bir ivme ile hem devlet hem de özel kuruluşlar zaviyesinden hemen hemen her yönüyle desteklenen bir proje/ideal durumuna gelmiştir.

          Diğer yabancı dillerin öğretimindeki metod çeşitliliği ve materyal zenginliğine göre, Türkçenin öğretiminde, bir darlık ve kısırlık yaşandığı gözlerden kaçmamaktadır. Biz bu çalışmamızda, bir metod olarak, Türkçenin yabancılara öğretiminde pek fazla dikkat edilmeyen, öğretim esnasında Türkçe dışı dillerin kullanımının niteliği ve niceliği üzerinde durmaya çalıştık. Bazı ülke ve kurumlarda yıllarca Türkçenin tamamıyla o ülkenin ana dili ekseninde öğretilmeye çalışıldığı; bazı ülke ve kurumlarda ise o ülkenin ana dili de değil, üçüncü bir dil, İngilizce üzerinden öğretilmeye çalışıldığı görülmüştür. Son yıllarda ise biraz daha dengeli bir Türkçe öğretiminin ortaya çıkmaya başladığı görülmektedir.

Bu öğretimlerin olumlu ve olumsuz yönlerini de dikkate alarak; yabancılara Türkçe öğreten öğretmenler ve bir yabancı olarak Türkçe öğrenen öğrencilerle görüşmeler yapıldı. Bu görüşmelerden çıkan neticeler değerlendirilmeye çalışıldı.

Anketlerimiz ve bire bir görüşmelerimiz ile farklı kurum ve kuruluşlarda görev yapan Türk ve yabancı Türkçe öğretmenlerinin bu konuyla ilgili yaşadığı ve edindiği tecrübeleri öğrenmeye çalışıldı. Aynı şekilde farklı kurumlarda Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin de zaviyesinden bakarak; en isabetli Türkçe öğretiminin nasıl olacağıyla ilgili soru ve sorunlarımıza, yaşanan tecrübelerin ve bilimsel verilerin ışığı altında cevaplar bulunmaya çalışıldı.

  GİRİŞ:

Yabancılara Türkçe öğretimi son yıllarda sürekli üzerinde durulan bir mesele haline dönüşmektedir. Türkiye'de ve Türkiye dışında bir çok üniversitede "Yabancılara Türkçe Öğretimi''Türk Dili ve Edebiyatı ve Türkoloji bölümlerinde ders olarak okutulmaya başlamıştır. Bu konu her ne kadar ilgili yerlerde ders olarak okutulmaya başlasa da, hali hazırda Türkçe öğretimini pratikte yapan öğretmenlerin tecrübesinin, söz konusu bölümlerde okuyan öğrencilere aktarılması büyük bir önem taşımaktadır. Zira uygulamada görülen aksaklıkların ve yanlış metodların başkaları tarafından da tekrar edilmemesi, güzel ve verimli uygulamaların da yaygınlaştırılarak daha çok öğretmen ve öğrenci tarafından kullanılması adına faydalı olacaktır.

Ali Göçer ve Selçuk Moğul Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi ile İlgili Çalışmalara Genel Bakış adlı makalesinde Türkiye'nin içinde bulunduğu konum itibariyle Türkçenin yabancılara öğretilmesi ihtiyacı her geçen gün biraz daha arttığını, bugün bu ihtiyacın gerek Türkiye'de bulunan yabancılar için gerekse Türkiye dışında Türkçe öğrenmek isteyen yabancılar için daha da belirginleştiğini ifade etmişlerdir. Bu nedenle de Türkçenin yabancılara öğretimi konusunun, üzerinde önemle durulması gereken bir konu olduğunu, bunun için yabancı dil olarak Türkçe öğretimine yönelik kayda değer araştırma ve incelemeler yapılması gerektiğini hatırlatmışlardır. ( Göçer; Moğul, 2011: 6/3).

Mehmet Hengirmen, Türkiye'de Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğreten Kurumlar ve Eğitim Araçları adlı makalesinde, yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan problemlerin temelinde, Türkçenin problem ve sıkıntılarını; hangi kural ve yöntemler çerçevesinde dil öğretiminin yapılabileceğini belirleyen bir dil akademisinin Türkiye'de olmayışının yattığını belirtir (Özyürek, 2009: 6).

Yusuf Çotuksöken, 'Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretilmesi' adlı makalesinde Türkçeyi öğreten kişilerin yeterince profesyonel olmadıklarını belirtmiştir. Yabancılara Türkçeyi öğreten ders kitaplarının yeterli olmayışından ve değişen, gelişen dil öğretim yöntemlerinin takip edilemiyor olmasından yakınmıştır. Aslında bu problem de yine Türkiye'de bir dil akademisinin olmayışından kaynaklanmaktadır (Özyürek, 2009: 6).

Metin Şahin'e göre, yabancılara Türkçeyi öğreten kadronun genellikle eğitimden geçmemiş kişiler olması ve bunların bu görevi geçici olarak üstlenmeleri Türkçe öğretim işinin bilinçli bir şekilde yapılamayışına neden olan bir başka problemdir (Özyürek, 2009: 6).

İşbu çalışmada yabancı öğrencilere Türkçe öğretiminin uygulamasını yapan öğretmenlerin ve onların muhatabı olan öğrencilerin penceresinden,Türkçe öğretiminde kullanılan dil üzerinde durulmuştur.

AMAÇ:

Paste a VALID AdSense code in Ads Elite Plugin options before activating it.

Çalışmamızda yabancılara Türkçe öğretiminde ikinci bir dil kullanımının Türkçe öğretimine katkısı mı var yoksa tam tersine öğrencilerin Türkçe öğrenimine zarar mı vermektedir konusu incelenmeye çalışılmıştır. Dünyada Türkçenin önceki zamanlara göre oldukça çok talep gördüğü ve öğretildiği günümüzde etkili Türkçe öğretimi metodlarının çoğalması ve yaygınlaşması gerekmektedir. İkinci dil kullanımı meselesi, Türkçe öğretimi metodları oluşturulurken göz ardı edilmemelidir. Yabancı dil kullanımını minimize etmek için öğretmen ve öğrencilerin nerelerde ve hangi durumlarda Türkçe dışı ikinci dil kullandığının, bunun gerekip gerekmediğinin tespiti yapılmalı ve yeni çalışmalar bu doğrultuda sürdürülmelidir. Bu incelememiz ile bu soruna küçük de olsa bir katkı yapılmaya çalışılacaktır.

YÖNTEM:

Dikkatlerden kaçan ve üzerinde durulması gereken önemli bir nokta olduğunu düşündüğümüz bu konu, yine bu işin ilk muhataplarıyla görüşülerek ve anketler vesilesiyle onların fikirleri alınarak incelenmeye çalışılmıştır.

Bu bağlamda ilgili öğretmen ve öğrencilere "Yabancılara Türkçe öğretirken Türkçe dışında yabancı dil kullanımının Türkçe öğretimine olumlu ve olumsuz etkilerinin incelenmesi'' başlığı altında birçok soru yöneltilmiştir. Sorularımızı içtenlikle cevaplayan öğrenci ve öğretmenlerimizin cevapları, bu araştırmamızda değerlendirilip bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.

İncelememiz, öğretmen ve öğrencilere sorulan benzer sorulara verilen cevapların karşılaştırması ve analizi ile yapılmıştır. Soruların genel olarak, derste Türkçe dışı dil kullanma eksenine göre kurgulanması, cevapların yorumlanmasında bize biraz kolaylık sağlamıştır. Bu da öğrenci ve öğretmenlerimizin fikirlerini anlama ve daha net yorumlara ulaşma imkanı vermiştir.

Çalışmamızda Arnavutluk'ta yabancılara farklı kurum ve kuruluşlarda Türkçe öğreten öğretmenlerden, anket ve birebir soru-cevap yoluyla görüş ve fikirleri öğrenilmeye çalışılmıştır. Bu şekilde üniversite, lise ve orta dereceli okullarda ve kurs merkezlerinde görev yapan öğretmenlerimize ulaşılmıştır. Aynı şekilde farklı kurumlarda Türkçe öğrenen yüksek ve orta öğretim öğrencilerinden de anket vebirebir soru-cevapyoluyla görüş ve fikirleri öğrenilmeye çalışılmıştır. Anket sorularımızın bir kısmıevet - hayır,bir kısmı da açık uçlu sorular şeklinde olmuştur. Birebir yaptığımızsoru-cevapbölümlerimizde öğretmen ve öğrencilerimizin geniş bir şekilde fikirlerini alma imkanımız olmuştur. Çalışmamız sorularımıza verilen cevapların yorumlanması ve açıklanması şeklinde devam etmiştir.

  1. Derste Türkçe dışı bir dil kullanıyor musunuz?
  2. Kullanıyorsanız bunun oranı hangi düzeydedir?
  3. Kısmen mi yoksa yoğun bir şekilde mi kullanıyorsunuz?'

Bu soruya öğretmenlerimizin % 75'i evet cevabı verirken % 25'hayır cevabı vermiştir.

Şeklindeki sorularımız, birinci soruyla bağlantılı oldukları için birlikte ele alınmıştır. Cevapları veren öğretmenlerin yaptığı yorumları incelediğimizde, öğretmenler genel olarak Türkçe konuştuklarını belirtmişlerdir.Evet ve hayırdiyenlerin ortak kanaati olarak aşağıda ifade edeceğimiz hususlar söylenebilir. Bazı sebeplerden dolayı bazen Arnavutça veya İngilizce konuşulması gerektiği ifade edilmiştir.Evet ve hayırdiyen öğretmenler, genel olarak dersi Türkçe ana ekseni etrafında işlediklerini, bazı durumlarda yabancı dil kullandıklarını belirtmişlerdir. Öğrencilerin konuyu anlayıp anlamadıklarını kontrol etmek amacıyla, konunun öğrencilerin kendi dillerinde nasıl olduğunu sorarak,öğrencilerin konuyu doğru anlayıp anlamadıklarını test edebildiklerini ifade etmişlerdir.

Öğrencilerin anlamadıkları zor ve soyut olan ve anlamı bilinmeyen kelimelerde yabancı dile ve sözlüğe girmeden beden dilini, resimli kartları vs.kullandıklarını, Türkçe basit açıklamalar yaparak kelimeyi öğrettiklerini; bunun yeterli olmadığı zamanlarda da sözlük kullandırıp anlaşılırlığı artırmaya çalıştıklarını, bazen de kelimenin anlamını kendileri söylemek suretiyle yabancı dil kullanmak zorunda kaldıklarını söylemişlerdir. Evet diyen öğretmenlerimizden bazıları ise kesinlikle başka bir dile girmediklerini sadece Türkçe ile Türkçe öğrettiklerini bazen kontrol amaçlı yabancı dil kullandıklarını belirtmişlerdir.

Öğretmenlerimize sorduğumuz "Yabancı bir dili kısmen mi yoksa yoğun olarak mı kullanıyorsunuz.'' sorularına, yukarıdaki anlatılanlara paralel olarak büyük bir çoğunluk kısmi ve mecburi durumlar dışında yabancı dil kullanmadıklarını ifade etmişlerdir. Öğrencilere sorduğumuz benzer bir soruya öğrencilerin tamamına yakını öğretmenlerle paralel cevaplar vermişlerdir. Öğrenciler zorlanılan durumlarda ve bilinmeyen kelimelerde yabancı dil kullanılmasının kendilerini çok rahatlattığını ve öğrenmeye motive ettiğini; sadece Türkçe izahlarla yapılan derslerin eğer konu zor ve anlaşılmayan noktalar izah edilemiyor ve anlaşılmadan devam ediyorsa dersten kopabildiklerini söylemişlerdir. 

Devamını okumak için tıklayınız...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...