Dilek - Şart Kipi

Bu konunun etkileşimli (interaktif) sınavına gitmek için tıklayınız.

Tanım:Fiili şarta ve dileke bağlayan kiptir. Şart kipini alan fiil yalnız başına bir anlam ifade etmez. Temel cümledeki yargının gerçekleşmesini şarta bağlayan yardımcı bir öğedir. İki anlamda kullanılır. Fiile -sa, -se ekleri getirilerek yapılır.

1. Şart anlamı vardır. İkinci cümledeki işin olup olmaması birinci işin olup olmamasına bağlıdır.

Eğer, biraz çalışsa derslerden iyi not alacak.

Derse geç kalmasa öğretmen kızmayacaktı.

Not: Şart anlamı olan cümleler, genellikle Geniş Zaman ile kullanılır ve iki cümleden oluşur. Anlamı güçlendirmek için cümlenin başında Eğer sözcüğü kullanılabilir.

Eğer, biraz çalışırsaderslerden iyi not alacak.

Bu ödevler bitmezsetelevizyon seyredemezsin.

2. Yapmak istediğimiz ya da olmasını, gerçekleşmesini istediğimiz durumları anlatmak için kullanılır. Dilek ve istek anlamları vardır.

Ah, keşke babam buraya gelse.

Ah, arkadaşım bana yardımcı olsa.

Not:Basit cümlelerde kullanılırsa dilek anlamı vardır. Dilek kipi cümlenin sonunda bulunur. Anlamı güçlendirmek için cümlenin başında Keşke kullanılabilir.

Keşke, öğretmen bugün ödev vermese.

Not: Dilek kipi cümle içinde arka arkaya kullanılırsa seçeneği (alternatifi) olmayan durumları anlatır. Cümleye sadece anlamı katar.

Bu soruyu yapsayapsa Ahmet yapar.

(Bu soruyu sadece Ahmet yapar.)

Beni anlasa anlasa annem anlar.

(Beni sadece annem anlar)

Not:Dilek-Şart kipi ile Ek fiilin Dilek-Şart kipini birbirine karıştırmamak gerekir. Dilek-Şart kip fiillere gelir ve cümleye şart ve istek anlamları katar. Ek fiilin Dilek-Şart kipi ise isimlere gelir ve cümleye şart anlamı katar.

Bu sınavı kazansaüniversiteyi Türkiye’de okuyacak. (Dilek-Şart kipi)

Araba kaliteli ve güzelse hemen alalım. (Ek fiilin şartı)

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...