Gereklilik Kipi

Tanım: Bu kip, olması ve yapılması gereken şeyleri ifade eder. Gereklilik kipi fiillere -malı, -meli ekleri getirilerek yapılır.

 

Gereklilik Kipi Olumlu:

Bu işi bitirmelisin.

Çalışmaları bu hafta sonuna kadar tamamlamalısınız.

Bu sınavı kazanmalıyım.

 

Gereklilik Kipi Olumsuz:

İstanbul’a ailenden izinsiz gitmemelisin?

Sigara ve içki kullanmamalıyız.

Kırmızı ışıkta karşıdan karşıya geçmemelisin.

 

Gereklilik Kipi Soru:

Herkes toplantıya katılmalı mı?

Bu ilaçları kullanmalı mıyım? 

Bu yazıyı yarına kadar tamamlamalı mıyız? 

 

Kullanımı:

1. Gereklilik kipi bir işin yapılması gerektiğini anlatır.

Baksa yolu yok, çalışmalıyız.

Onun gelmesini beklemeliyiz.

Arabaya yetişmek için acele etmeliyiz.

2. olmak filine Gereklilik kipi gelirse ihtimal anlamı vardır.

Eve gelen Ali olmalı.

Ders bitmiş olmalı.

Evde ders çalışıyor olmalı.

Not: Gereklilik kipi -malı, -meli eklerinin cümleye kattığı anlam farklı şekillerde de sağlanabilir.

1. ………. yapmam gerekiyor. 

Olumlu:

Benim bu kitabı oku -mam gerekiyor.

(Ben bu kitabı oku-malı-yım.) 

Olumsuz:

Bundan sonra sigara iç-memem gerekiyor.

(Bundan sonra sigara iç-memeliyim.)

Not: Ona yardım etmem gerekmiyor.

“Bugün işe gitmem gerekmiyor.’’ şeklinde de olumsuz yapılır ama bu cümlede işin mutlaka yapılması gerektiği anlamı yoktur. İşin yapılıp yapılmaması önemli değildir.

Soru:

Hafta sonu ders çalış-manız gerekiyor mu?

(Hafta sonu ders çalış-mamalı mısınız?) 

2. ………… yapmam lazım.

Olumlu:

Benim bu ödevi yap-mam lazım.

(Ben bu ödevi yap-malı-yım.)

Olumsuz:

Bu akşam kardeşimi yalnız bırakmamamız lazım.

(Bu akşam kardeşimi yalnız bırakmamalıyız.)

Soru:

Hafta sonu ders çalış-manız lazım mı?

(Hafta sonu ders çalış-mamalı mısınız?) 

3. ………….. yapmak zorundayım.

Olumlu:

Ben bu kitabı oku -mak zorundayım.

(Ben bu kitabı oku-malı-yım.)

Olumsuz:

Bundan sonra iç-memek zorundayız.

(Bundan sonra sigara içmemeliyiz.)

Not: “Bundan sonra sigara içmek zorunda değiliz.’’ şeklinde de olumsuz yapılır ama cümlede işin yapılması gerektiği anlamı yoktur. İşin yapılıp yapılmaması önem taşımamaktadır.

Ona yardım etmek zorunda değiliz.

(Ona yardım etmemiz gerekmiyor.)

Soru:

Hafta sonu ders çalış-mak zorunda mısınız?

(Hafta sonu ders çalış-malı mısınız?)

Not: Benim bu kitabı oku-mam icap ediyor. (Ben bu kitabı oku-malı-yım.) şeklinde de kullanılabilir.

Not: zorunda kalmak şeklinde kullanılırsa bir işin mutlaka yapılması gerektiğini anlatır.

Arkadaşıma yardım etmek zorunda kaldım.

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...