Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazınsal Metinler

  GİRİŞ

          Hızla gelişen ulaşım ve iletişim araçları dünyamızı küçültürken/ yabancı dil bilmeyi de dış ülkelerle bilim­sel, siyasal, kültürel ve ekonomik alanlarda görüş alış verişinde bulunmak, iş ilişkilerini geliştirmek ve yabancı dilin konuşulduğu ortamda günlük iletişime katılabilmek için bir gereksinime dönüşmüştür. Buna bağlı olarak, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenmek isteyenlerin sayısı da Türkiye'nin gelişen uluslararası ilişkilerine ve konumuna bağlı olarak artmaktadır.

Ruhbilim ve dilbilim alanında yapılan çalışmalar sonucu bugün en çağdaş yöntem olarak kabul edilen bildi­rişim ağırlıklı yaklaşıma göre yabancı dil öğrenmede amaç, bildirişimsel edinci kazanabilmektir. Dil bir bildirişim aracı olduğuna göre dili öğrenen kişi her türlü bildirişim ortamında etkin olarak bildirişime katılabilmelidir. Bu nedenle 1970'li yıllarda özellikle kullanımdilbilimin ışığı altında yapılan dil incelemelerinde, artık sadece dilbilgisine ağırlık verilerek yapılan tümce çözümlemele­rinin yeterli olmayacağı anlaşılmış ve sözcelerde nerede, ne zaman, niçin, kimin tarafından, hangi toplumsal ortam­larda kullanıldığı gibi öğeler gözönüne alınarak dilin kullanım alanları önem kazanmıştır. Bu görüşlere bağlı olarak hazırlanan yabancı dil ders kitaplarında da seçilen konular, kitapta yer alan metinler, alıştırma biçimleri ve dilbilgisinin ele alınışı bu anlayışın izlerini taşımak­tadır .

"Türkçe son 50 yıl içinde, özellikle yeni kavramlar, yeni anlatımlar yaratma yolunda hızla gelişmiş, buna karşılık dilimizi çağdaş dilbilgisi ve dilbilim kavram­larıyla betimleme çalışmaları ve dolaysıyla Türkçeyi daha iyi öğretecek yöntemlere ilişkin araştırmalar aynı hızla sürdürülememiştir. Dilbilgisi öğretiminin dil öğretimi olduğu düşüncesi egemen olduğundan yabancılara Türkçe öğretmek için oluşturulmuş ders kitaplarında daha çok dilbilgisinin ağır bastığını, batı ülkelerinde geliştiri­len yöntem ve tekniklerin aktarıldığını görüyoruz. Kanımızca, çağdaş gelişmelerin gerisinde kalan ders kitapları ile Türkçe'nin etkin bir bildirişim aracı olarak öğretimini gerçekleştirmek ulaşılması güç bir amaçtır.

Son yıllarda yapılan çalışmalar sonucu yabancı dil öğretimine yönelik amaç belirleme çalışmalarında eğitsel bakış önem kazanmaya başlamıştır. Her dil dünyayı ayrı bir biçimde yorumladığına göre, yabancı dil öğrenen kişi yeni düşünüş biçimleriyle ve yaşam tarzlarıyla karşı karşıya kalır ve dünyayı bu kez yeni bir bakış açısıyla değerlen­direrek daha esnek bir bakış açısı kazanır, ufku genişler, bir anlamda kişiliği de buna bağlı olarak gelişir, öyleyse yabancı dil öğretiminde de Ust-amaç kültürlerarası etki­leşimin yaratılacağı ortamın sağlanması olmalıdır. Yabancı dil öğretimi iki farklı kültürün karşılaştığı bir ortamdır. Bu ortamın bilinçli bir biçimde değerlendiril­mesi yabancı dil öğrenen kişiye yukarıda sözünü ettiğimiz gelişme olanaklarını sağlar. Bu aynı zamanda yeni bir kültürün öğrenilmesi anlamını da taşıdığından yabancı dil olarak Türkçe öğretimi de ülkemiz kültürünün tanıtıldığı bir alandır. Yabancı dil olarak Türkçe konusu üzerinde özenle ve önemle durulmasının gereği de bu noktadan kaynaklanır.

Bu amacın gerçekleştirilmesinde içinde oluşturul­dukları kültürün tüm inceliklerini taşıyan yazınsal yapıt­ların da katkısı ve payı da büyüktür hiç kuşkusuz. Nitekim bu anlayış doğrultusunda hazırlanmış ders kitaplarında yazınsal metinlere de yer verilmiş olması bu nedenden dolayıdır.Hemen belirtmek gerekir ki, bir dili yabancı dil olarak öğretmek amacıyla hazırlanan ders kitaplarında yazınsal metinlere yer vermek ne denli önemliyse, bu metinlerin bilinçli bir biçimde seçilmiş ve üretken bir biçimde işlenmiş olması da o denli önemlidir. Çünkü derste işlenecek yazınsal metinleri seçerken metin seçme ilkeleri ve bu metinlerin hangi aşamalarda ne tür alıştırmalarla işleneceği konusunda özenle durulduğu sürece yazınsal metinler kültür iletiminde verimli birer araç olabilirler.

Çalışmamızda yabancı dil olarak Türkçe derslerinde yazınsal metinleri ele almamızın temel amacı çağdaş yöne­limler doğrultusunda bir yabancı dil olarak Türkçe öğretim sürecini gerçekleştirebilmektir. Belirttiğimiz gibi, çağdaş bir yabancı dil olarak Türkçe öğretimi sürecinde yazınsal metinler de yerlerini almalıdır.

Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ülkemiz kültürünü, ülkemiz insanlarının dünyayı yorumlama biçimini gözler önüne seren bir boyut içermelidir. Bu noktada yazın yapıt­ları zengin bir kaynak niteliğindedir. Çalışmamızın temel amacı bu kaynaktan niçin ve nasıl yararlanılabileceğini göstermektir.

Bu amaçtan yola çıkarak çalışmamızın birinci bölümünde, dil ile kültür arasındaki sıkı ilişki üzerinde durulacak, birer kültür ürünü olan yazınsal metinlerin kültür aktarımında yabancı dil öğretimindeki yeri ve önemi vurgulanmaya çalışılacaktır. Buna bağlı olarak, yabancı dil öğretiminde yönelinen amaçlar doğrultusunda oluşan yöntemlerde yazınsal metinlerin yeri de incelenecektir. Bu bölümde amacımız, ele aldığımız konuyla ilgili genel nite­likli bilgilerin verilmesidir.

Çalışmamızın ikinci bölümünde ise yabancı dil öğreti­mini derinden etkileyen yazın eğitimindeki gelişmeler ele alınacaktır. Bu bağlamda kuramsal düzlemdeki görüşler irdelenecek ve bu görüşlerin ışığında yazın eğitiminin kazandığı yeni öz tanıtılmaya çalışılacaktır. Bilinçli ve etkin bir uygulama ancak tutarlı kuramsal ilkelere dayan­dırılarak gerçekleştirilebilir. Bu gerekçeyle çalışmamızın ilk iki bölümünde ele aldığımız konuyla ilgili kuramsal görüş ve yaklaşımlar irdelenirken bu görüş ve yaklaşım­ların uygulamayı nasıl biçimlendirdiği de gösterilecektir.

Çalışmamızın üçüncü bölümünde ise yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde uygulamalara yönelik bir değerlendirme yapılacaktır. Dil öğretimi uygulamalarının temel araçları ders kitaplarıdır. Bu bakımdan bu bölümde yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yaygın kullanım alanı bulmuş ders kitapları incelenecek ve özellikle yazınsal metinler açısından değerlendirilecektir. Bu bölümde amacımız içinde bulunduğumuz zaman dilimi içinde yabancı dil olarak Türkçe öğretimi sürecinde yazınsal metinlere ne denli yer veril­diğini ortaya koymak ve bu kaynaktan nasıl yararlanıldığını sorgulamaktır.

Çalışmamızın dördüncü bölümünde ise amacımız, çağdaş dil öğretimi anlayışlarına uygun uygulama örneklerini sergilemektir. Bu bağlamda yazın metni türü olarak masal ve şiirden yararlanılacaktır. Burada amacımız öğrenciyi etkin kılacak metin ile yoğun bir ilişkiye girebilecek uygulamaların nasıl olması gerektiğini gösterebilmektir.

Türkçe'nin yabancı dil olarak öğretilmesine yönelik çalışmalar yeni ve henüz gelişme dönemindedir. Yetkin bir yabancı dil olarak Türkçe öğretimini gerçekleştirebilmek için yabancı dil öğretimi alanındaki bilimsel bulgulardan yararlanmak gerekir. Bu sürekli değişen ve yeni gelişmeler doğrultusunda yeniden biçimlenmesi gereken bir süreçtir. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazınsal metinlere yer vermek de bu çabanın bir uzantısıdır.

Devamını okumak için tıklayınız...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...