Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Ad Durum Ekleri Ve Bir İzlence Önerisi

GİRİŞ

       Tezin konusu, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde durum eklerinin öğretimidir. Bunun için tezde, Türkçedeki durum eklerinin öğretimine ilişkin bir izlence önerisi geliştirilmektedir.

        Türkçede yalın durum dışında, adların genellikle biçimbilimsel durum aldıkları görülmektedir. Türkçenin bu görünümü özellikle yabancı dil öğretiminde -anadili farklılaşmasına da bağlı olarak- kimi zorluklar doğurmaktadır. (Akdoğan, 1993) Öğrencilerin, adların belirli biçimbilimsel durumlarda bulunması gerektiğini bilmeleri gerekmektedir. Yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarında, söz konusu biçimlenişlerin eylem temelli bir açıklamayla ele alınmadığı gözlenmektedir. (Koç, 1994: 22-25; Hengirmen ve Koç, 1990:15-17)

I.2.TEZİN AMACI

  Tezin amacı, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde, durum eklerinin öğretimine ilişkin olarak eğitbilimsel bir düzeneğin oluşturulmasına temel olacak bir modelin betimlenmesidir. Bu çerçevede, eylem merkezli bir çözümleme anlayışına koşut olarak Türkçe durum eklerinin öğretimi için bir izlence hazırlanması amaçlanmaktadır. Buna bağlı olarak geliştirilen izlence ile öğrenim gören öğrenciler ile izlence kullanılmadan öğrenim gören öğrenciler arasında, Türkçe durum eklerine ilişkin bilgi düzeyinde anlamlı bir fark olup olmadığı araştırılmaktadır.

I.3.TEZİN ÖNEMİ

  Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde, özellikle temel düzeyde, durum eklerinin öğretimi çok önemlidir. Türkçe öğrenen yabancıların, durum eklerinin kullanımında yanlışlıklar yaptıkları gözlenmektedir. Bu yanlışlıklar: durum eklerini birbirlerinin yerine kullanmak ya da hiç kullanmamak şeklinde olmaktadır. (Akdoğan, 1993) Adların alacağı durum eklerinin eylemin etkisiyle belirlendiği öğretimde vurgulandığında, durum eklerinin kullanımında yapılan yanlışlıkların en ' aza indiği gözlenmektedir. Bu görüş, tezde sunulan izlence sonrasında, öğrencilere uygulanan testlerden elde edilen sonuçlarla desteklenmektedir.Bu araştırmanın önemi, adların alacağı durum eklerinin eylem tarafından belirlendiğinin vurgulanmasındadır.

1.4. YÖNTEM

                                                                                                  1.4.1.Varsayımlar

  1. 1.1.Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde, Temel Türkçe düzeyinde, bulunma, yönelme, belirtme ve çıkma durumu eklerinin öğretiminde, eylemden yola çıkılarak hazırlanmış olan izlencenin uygulandığı grubun testlerden aldığı puanlar, izlencenin uygulanmadığı grubun puanlarından daha yüksektir.
  2. 2.2.Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde, kullanılacak izlencenin düzeye ve grubun dil öğrenme amacına uygun olarak hazırlanmış olması, öğrenimdeki başarıyı artırmaktadır.

1.4.2. Kapsam ve Sınırlılıklar

  1. 1.1.Araştırmanın katılımcıları, Bilkent Üniversitesi'nde okumakta veya görev yapmakta olan ve Türkiye'ye yeni gelmiş olup hiç Türkçe bilmeyen yabancılardır. Araştırma, biri kontrol ve diğeri deney grubu olmak üzere iki gruba uygulanmıştır. Her iki grupta da 16'şar öğrenci yer almaktadır. Kontrol ve deney grupları rastlantısal olarak seçilmiştir. Katılımcıların cinsiyetleri bağımlı değişken olarak alınmamıştır. Katılımcıların yaşları bağımlı değişken olarak alınmıştır, ancak yapılan analizde, yaşın test puanları üzerindeki etkisinin anlamlı çıkmadığı görülmüştür
  2. 2.2.Araştırma, uygulanan izlencenin; bulunma, yönelme, çıkma ve belirtme durumu eklerinin öğretimindeki başarıya etkisini belirlemekle sınırlıdır.
  3. 3.3.Kapsam açısından, Temel Türkçe düzeyinde olup hiç Türkçe bilmeyen yabancılara, seçilen 20 eylemle (gel-, git-, otur-, çalış-, sev-, iste-, bekle-, bin-, in-, ver-, al-, yaz-, oku-, bak-, kal-, ye-, iç-, izle-, dinle- ve yap-) ad durum eklerinden; bulunma, belirtme, çıkma ve yönelme eklerinin öğretimiyle sınırlıdır.

1.4.3. Araştırmanın Modeli

 Bu araştırma deneysel yönteme göre yürütülmüştür. Araştırmada, "Kontrol gruplu Ön ve Son Test Modeli" kullanılmıştır. Ancak; gruplar, Türkiye'ye yeni gelmiş olup hiç Türkçe bilmeyen yabancılardan oluştuğu için ön test verilmemiştir. Araştırmada, iki ayrı deneysel koşulda bulunan deneklerin deney sonrasındaki performansları arasında anlamlı bir fark olup olmadığı araştırılmaktadır. İzlence sonrasında her iki gruba da iki ayrı test (son test) verilerek başarıları ölçülmüştür. Testler sonucunda, izlenceyi alan grup olan deney grubunun ortalama başarı puanının, kontrol grubunun ortalama başarı puanından anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır.

  Çalışma Grubu

Bu araştırmada, rastlantısal olarak seçilen, iki deneysel işlem grubu bulunmaktadır. Bu gruplardan biri deney grubu, diğeri ise kontrol grubudur. Her iki grup da 16'şar kişiden oluşmaktadır. Bunlardan, deney grubuna izlence uygulanırken, kontrol grubuna uygulanmamıştır. Deney grubu, yaşları 20 ile 22 arasında değişen ve Bilkent Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan yabancı uyruklu öğrencilerden oluşan Temel Türkçe grubudur. Kontrol grubu, ise yaşları 24 ile 50 arasında değişen.ve Bilkent Üniversitesi'nde görev yapmakta olan yabancı uyruklu öğretim görevlileri ve eşlerinden oluşan Temel Türkçe grubudur. Her iki grupta bulunan öğrenciler de Türkiye'ye yeni gelmiş olup hiç Türkçe bilmeyen öğrencilerdir.

Araçlar

İzlence sonrası başarı durumunu ölçmek amacıyla gereksinim duyulan veriler, hazırlanan iki ayrı test ile elde edilmiştir. Test-1, belli bir bağlam içinde, ad durum eklerinin doğru kullanım oranını ölçmek amacıyla; Test-2 yine belli bir bağlam içinde, ama soru cevap biçiminde verilen tümcelerde uygun ad durum eklerinin doğru kullanım oranını ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Testler, sözdizimi testi olup öğrencinin verilen eylemlere uygun ad durum eklerini getirmesini sağlamak amacıyla belli bir bağlam içinde hazırlanmıştır. I. Testte 40, II. Testte 22 boşluk bulunmaktadır. I. Test, dört paragraf halinde verilen bir metindir. II. Test ise soru-cevap biçiminde hazırlanmış diyaloglardan oluşmaktadır. İzlencenin hazırlanmasında olduğu gibi, bu testlerin hazırlanmasında da Bilkent Üniversitesi'nde Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin dil öğrenme amaçları dikkate alınmıştır.

1.4.4. Verilerin Toplanması

 Bu araştırmanın genel amacı, uygulanan izlence ile ad durum eklerinin kullanımındaki başarıyı artırmak olduğundan, uygulanan testler de bu başarıyı ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Rastlantısal olarak oluşturulan deney ve kontrol gruplarının her ikisinde de 16'şar öğrenci bulunmaktadır. Testler, bu gruplara sınav ortamı oluşturularak verilmiştir. Deney (izlence alan) ve kontrol (izlence almayan) grupları aynı anda sınava alınmıştır. Birinci test dağıtılmış ve 30 dakika süre verilmiştir. Ardından ikinci test dağıtılmış ve bu kez 15 dakika süre verilmiştir. Sınav sonrasında, testler araştırmacı tarafından incelenmiş ve daha önceden hazırlanmış olan cevap anahtarı doğrultusunda puanlama yapılmıştır. Doğru cevaplara "1" puan, yanlış cevaplara ise "0" puan verilmiştir. I. Testte 40 boşluk olduğu için puanlama 40 üzerinden; II. Testte ise 22 boşluk olduğundan puanlama 22 üzerinden yapılmıştır. Puanlama yapılırken; öncelikle ekin doğru olup olmadığına, daha sonra da ünlü-ünsüz uyumuna göre doğru yazılıp yazılmadığına dikkat edilmiştir. Dikkat edilen bu noktalarla ilgili saptanan yanlışlara puan verilmemiştir. Test sonuçlarının analizi 5. Bölümde yer almaktadır.

1.4.5. Verilerin Çözümlenmesi

 Çalışmaya katılan iki gruptan izlence alan (deney grubu) ve almayan (kontrol grubu) öğrencilerin Test-1 ve Test-2 puanları, SPSS 10.0 kullanılarak bilgisayar ortamında gerçekleştirilmiştir.

İzlence alan ve almayan grupların Test-1 ve Test-2 puanlan ortalama kullanılarak betimlenmiştir. Grupların test puanları, ek olarak ortalama mutlak başarı yüzdesi (OMBY) kullanılarak da değerlendirilmiştir. OMBY, bir testten alınan ortalama puanın, testten alınabilecek en yüksek puana oranlanması ile bulunmaktadır (Erden, 1998). Bulunan katsayı, öğrencilerin programın hedef davranışlarının yüzde ne kadarını kazandıklarını yorumlamada kullanılmıştır.

 Grupların test puanları arasındaki farkın anlamlılığı ise kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılarak test edilmiştir. Çünkü yapılan incelemede izlence alan grubun ortalama yaşı 20.12 ve almayan grubun ortalama yaşı 38.12 olup, yaşlar arasındaki fark anlamlı bulunmuştur [t=8.44, p<.01]. Öte yandan yaş ile Test-1 puanları arasında -0.66 ve Test-2 puanları arasında -0.70 düzeyde negatif ve anlamlı ilişkilerin (p<.01) olduğu bulunmuştur. Bu durumda, yaşın grupların test puanları üzerindeki etkilerinin kontrol edilmesine gereksinim duyulmuştur.

 ANCOVA, bağımlı değişkenle ilişkili olan dışsal değişkenlerin kontrol edilmesi ile istatistiksel modelde hata terimini düşürerek testin kuvvetini artıran çok güçlü bir parametrik istatistiktir (Büyüköztürk, 2001). Bu çalışmada da dışsal bir değişken olarak yaşın, grupların Test-1 ve Test-2 puanları üzerindeki etkilerini kontrol ederek grupların ortalama puanları karşılaştırılmıştır. Buna göre temelde, grupların yaşa göre düzeltilmiş test puanları arasında anlamlı fark olup olmadığı incelenmiştir.

 ANCOVA'nın temel varsayımı olan, grupların yaşa göre test puanlarını tahmin etmede kullanılan regresyon doğruların eğimlerinin (regresyon katsayılarının) eşit olması" koşulu, grupxyaş ortak etki testi ile incelenmiştir (Büyüköztürk, 2001).

Devamını okumak için tıklayınız...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...