Yabancılara Türkçe Öğretimiyle İlgili Bir Kaynakça Denemesi

            Türkçe, yaklaşık 250 milyon insanın kullandığı yaygın bir dildir. Bu derece yaygın bir şekilde kullanılan bir dilin yabancılar tarafından öğrenilmek istenmesi doğaldır. Türkçeyi öğrenmek isteyen yabancıların bunu öğrenmekteki amaçları çeşitlilik gösterir. Akademik çalışmalar, ticari faaliyetler, diplomatik temaslar, Türklere olan sevgi, Avrupa Birliği'ne üyelik aşamasındaki bir Türkiye'yi tanıma vb. amaçlarla Türkçe öğrenilmek istenmektedir.

Ankara Üniversitesi bünyesinde TÖMER'in kurulması yabancılara Türkçeyi öğretmede kurumsallaşmanın ilk adımıdır. Günümüzde de TÖMER görevini layıkıyla yerine getirmektedir.

Yabancılara Türkçeyi öğretmek öncelikle kaynaklarla olmaktadır. Ayrıca akademik anlamda Türkçenin daha iyi nasıl öğretileceği ile ilgili çalışmalar da önemlidir. Türkçenin ne kadar köklü bir dil olduğunu da ispatlayan tarihsel kaynaklardan günümüze Türkçenin öğretilmesinde pek çok kaynak bulunmaktadır. Bu araştırmada kaynak ve araştırmalarla ilgili bir kaynakça denemesi yapılmıştır.

GİRİŞ

           Türkçe, günümüzde pek çok bölgede kalabalık bir nüfus tarafından konuşulan bir dildir. Yaygın olarak kullanılan bir dilin, yabancılar tarafından öğrenilmesi doğal bir hadisedir. Türkçeyi öğrenmek isteyen yabancıların bunu öğrenmekteki amaçları çeşitlilik gösterir. Akademik çalışmalar, ticari faaliyetler, diplomatik temaslar, Türklere olan sevgi, Avrupa Birliği'ne üyelik aşamasındaki bir Türkiye'yi tanıma vb. amaçlarla Türkçe öğrenilmek istenmektedir.

Yabancıların Türkçeyi öğrenme istekleri, Türklerinİslamı kabulüyle ortaya çıkmıştır. Bu istek ve Türkçenin Arapçadan geride olmadığı gerçeğinin ifadesi, Divanü Lügat-it-Türk gibi birşaheserin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. AliŞir Nevâî'nin Türkçenin Farsça ile mukayesesini yapmasıyla da yabancılara Türkçeyi öğretmek amacıyla yazılmış ikinci bir şaheser olarak Muhakemetü'l-Lügateyn ortaya çıkmıştır.

Yabancıların, özellikle Avrupalıların, Türkçeyi öğrenme istekleri, Osmanlı Devleti zamanında yoğunluk kazanmıştır. Bu isteklerinin temelinde bilimsel amaçlar olduğu gibi bazen de siyasi amaçların da olduğu görülmektedir.

Pek çok yabancı bilim adamının Türkoloji alanında çalışmaya başlamasıyla bu bilim adamları Türkçeyi öğrenmişlerdir. Türkoloji alanındaki çalışmalar sayesinde pek çok yabancı bilim adamı Türkçeyi öğrenmiştir ve bu bilim adamları Türkçeye çok önemli hizmetler yapmışlardır. Mesela; yazılı ilk Türk kaynakları olan Orhun Abideleri'nin alfabesini çözümleme şerefi, W. Tohmsen'e aittir.

Cumhuriyet döneminde yabancılara Türkçe öğretimi çeşitli üniversitelerin önderliğinde gelişmiştir. Boğaziçi Üniversitesi, Ankara Üniversitesi bu faaliyetlerin öncüleridir. Yabancılara Türkçe öğretimine öncülük eden bu kurumlar yabancılara Türkçe öğretimi ile ilgili ilk kaynakların yazılmasına öncülük eden kurumlardır. Boğaziçi Üniversitesi'nda Hikmet Sebüktekin ve Ankara Üniversitesi'nden Kenan Akyüz bu işe öncülük eden araştırmacılardır.

Ankara Üniversitesi bünyesinde TÖMER'in kurulmasıyla yabancılara Türkçe öğretmek kurumsallaşmıştır. Önce Ankara'da kurulan TÖMER, daha sonra Gaziantep ve İzmir'de de kurumsallaşarak yaygınlaşmıştır. Ayrıca Ankara TÖMER tarafından Mart 1988 yılında ilk sayısıyla yayın hayatına başlayan TÖMER Dil Dergisi, bu alana apayrı bir canlılık katmıştır. Araştırmamızda ulaştığımız makalelerin büyük bir çoğunluğu bu dergide yayımlanan makalelerdir. Yine İzmir TÖMER tarafından da Ana Dili Dergisi çıkmaya başlamıştır.

Gazi Üniversitesi TÖMER'in kurulması, yabancılara Türkçe öğretimi alanına farklı bir bakış kazandırmıştır.

Yabancılara Türkçe öğretiminin bir başka boyutu da Almanya'ya Türk işçilerinin yerleşmesiyle başlamıştır. Almanların ve Avrupalıların çeşitli vesilelerle Türkçe öğrenme arzuları ortaya çıkarak bu alanda da kitaplar yazılmıştır.

1990'lı yıllardan sonra yabancılara Türkçe öğretimi akademik çalışmaların da konusu olmaya başlamıştır. Araştırmalarımızın sonunda bu alanda gerek yüksek lisans gerekse doktora çalışması olarak 25 tez belirledik. Kuşkusuz yabancılara

Türkçe öğretimiyle ilgili akademik çalışmaların yapılması, bu alanda bilimsel kriterlerin kullanılması sonucunu getirecektir.

Araştırmamızı kitaplar, tezler, makaleler ve sempozyum bildirileri olmak üzere dört başlık altında yaptık. Kitapları da tarihî kitaplar, set halinde hazırlanmışkitaplar ve diğer kitaplar olarak sınıflandırdık. Bugüne kadar Ankara Üniversitesi TÖMER tarafından yapılan sempozyum bildirileri de bildiri başğıyla verilmiştir.

Devamını okumak için tıklayınız...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...