Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Sorumlulukların Öğrenen Özerkliği Bağlamında Değerlendirilmesi

Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin ve Türkçe okutmanlarının öğrenme sürecinde sorumluluk üstlenmeye ilişkin görüşlerini belirlemeyi amaçlayan bu çalışmada öğrenci ve okutman görüşleri beraber sunularak bütüncül bir inceleme yapılmıştır.

Türkçe öğrenme sürecinde sorumluluğun kime ait olduğu konusunda 6 öğrenci önce okutmanın sonra öğrencinin sorumlu olduğunu, 5 öğrenci önce öğrencinin sonra okutmanın sorumlu olduğunu ve 4 öğrenci ise okutmanın ve öğrencinin eşit düzeyde sorumluluk üstlendiğini belirtmiştir. Bununla birlikte okutmanlardan O3, O4 ve O5 de önce okutmanın sonra öğrencinin sorumlu olduğunu söylemiştir. Öğrenme sürecinde sorumluluğun paylaşımı konusunda öğrenciler ve okutmanlar benzer bir şekilde düşünmektedir. Bu durum daha uyumlu ders işlemelerini kolaylaştırırken süreçte öğretmenin daha baskın duruma gelmesine neden olabilir. Bu durum öğrencilerin öğrenme sorumluluğunu üstlenmede tam anlamıyla özerkliğe ulaşamadıklarını göstermektedir. Kaya'nın (2012) araştırmasında yabancı dil öğrenenlerin ders dışında kendi öğrenme sorumluluklarını alma bilincinde olmadıkları ve sorumluluğu büyük oranda öğretim elemanına bıraktıkları görülmüştür. Demirtaş (2010) öğrencilerin öğrenme süreçlerinde sorumluluk alma konusundaki farkındalıklarının yetersiz olduğunu belirtirken Barillaro (2011) okutmanların sınıf içindeki öğrenme süreçlerinde asıl sorumluluğun kendilerinde, sınıf dışındaki öğrenmelerde ise sorumluluğun öğrencide olduğunu düşündüklerini söylemiştir. Benzer çalışmalarda da öğrencilerin öğrenme sürecinde sorumluluğun büyük oranda öğretmene ait olarak görüldüğü ve öğretmenlerin de sorumluluğun kendilerinde olduğunu düşündükleri ortaya konmuştur (Baylan, 2007; Chan, 2003; Cotterall, 1995; Demirtaş ve Sert, 2010; Erbil Tursun, 2010; Koçak, 2003; Spratt, Humprey ve Chan, 2002; Üstünlüoğlu, 2009; Yıldırım, 2012). Ortaya çıkan bu sonuçlar araştırma sonucunu desteklemektedir. Araştırma sonucunda da öğrencilerin öğrenme sürecinde sorumluluğun öncelikle okutmanda olduğunu söyledikleri ve okutmanların ise sorumluluğu öncelikle kendilerinde gördükleri tespit edilmiştir.

Öğrenciler okuma çalışmaları yapma, düzenli ödev yapma ve ders dışında da çalışma faaliyetleri yapmanın sorumlulukları arasında olduğunu çoğunlukla belirtmişlerdir. Okutmanlar da öğrencilerin görüşlerine paralel bir şekilde derse devam etme, düzenli çalışma, düzenli ödev yapma, ders dışında da Türkçeyle ilgili etkinlik içinde olmaları gibi davranışların öğrencilerin sorumluluğu olduğunu söylemişlerdir. Bununla beraber okutmanlar öğrencilerin sorumluluk üstlenmesinin öğrenme sürecini kolaylaştırdığı gibi kısalttığını da ifade etmişlerdir. Öğrencilerin öğrenme sürecinin bütün aşamalarında kendi öğrenmelerinin sorumluluğunu üstlenmeleri, başarıya daha hızlı erişebilmelerini sağlar (Eker, 2010).

Etkili bir öğrenme ortamının sağlanabilmesinin temel koşullarından birinin öğretmenlerin sorumluluklarını etkin bir şekilde yerine getirmeleri olduğu bilinmektedir. Freidman (1999) öğrencilerin çoğunun okutmanların sorumluluklarının başında öğrenciyi derse motive etmenin geldiğini belirttiğini aktarmıştır. Öğrenme sürecinde öğrencilerin sorumluluk üstlenmesinde motivasyon düzeylerinin artmasının önemli bir rolü vardır (Ma ve Ma 2012). Okutmanlardan O2, O3, O4 ise okutmanın sorumluluğunun öncelikle öğrenciyi yönlendirmek olduğunu ittifakla söylemişlerdir. O3 ve O4 aynı zamanda kendi sorumlulukları arasında öğrenciyi motive etmenin olduğunu belirtmişlerdir. Öğrencilerin ve okutmanların bu konuda belirttiği görüşlere genel olarak bakıldığında öğrencilerin daha çok iletişimin ve sosyalleşmenin olduğu öğrenme ortamı oluşmasını istedikleri buna karşın okutmanların ise öncelikle öğrenci başarısının yüksek olduğu bir ortamı hedefledikleri anlaşılmaktadır. Öğrenciler okutmanlardan dersin zevkli geçmesini sağlamalarını beklerken okutmanlar kendilerinin sorumluluğunun öğrencilerin başarılarını artırmak olduğunu düşünmüşlerdir. Bu süreçte okutmanların motivasyonu da önemsediği söylenebilir. Fazey ve Fazey (2001) öğrenme sürecinde öğretmenden motivasyon geldiğinde öğrencilerin daha düşük oranda öğrenme sorumluluğuna ve öz düzenleme becerilerine sahip olduğunu ifade eder (akt. Üstünlüoğlu, 2009). Bu anlamda okutmanların motivasyonu vermek yerine öğrencilerin motivasyona ulaşmalarında yönlendirici bir rol üstlenmelerinin daha doğru olduğunu söylemek mümkündür.

Öğrenme sürecinde öğrencinin ve öğretmenin rolleri çoğu zaman iç içedir. Bundan dolayı bu kişiler birbirinin rolünü üstlenme eğiliminde olabilirler. Hem öğrenci hem de öğretmen öğrenme sürecinde kendi üzerine düşen görev ve sorumlulukların farkında olarak üzerine düşenleri yapmalıdır. Yeri geldikçe kendi sorumluluklarını ve karşı tarafın sorumluluklarını birbirlerine hatırlatmaları gerekir. Öğrencilerin ve okutmanların öğrenme sürecinde sorumluluğun daha çok okutmanın görevi olduğunu düşündükleri söylenebilir. Bu durum öğrenen özerkliği bağlamında olumlu bir durum olarak değerlendirilemez. Buna rağmen öğrencilerin ve okutmanların kendi üzerlerine düşen sorumlulukların çoğunlukla farkında oldukları ve birbirlerinden beklentilerinin de öğrenme sürecini olumlu yönde desteklediği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu sonuçlar doğrultusunda aşağıdaki öneriler sunulabilir:

• Öğrencilerin ders ile ilgili aktivitelere katılımlarının artırılması ve sorumluluk bilincinin geliştirilmesi için çeşitli uygulamalar geliştirilmelidir. Bunlar arasında öğrenci gelişim dosyası kullanımı öğrencilerin ve okutmanların dil öğrenme sürecindeki gelişimi kolayca izleyebilmelerini de sağlar.


   Yabancı dil öğreniminde öğrenen merkezli ortamlar oluşturulmalıdır. Yabancılara Türkçe öğreten dil merkezleri bünyesinde bireysel erişim merkezleri açılması öğrencilerin kendi kendine öğrenme etkinliklerini daha çok gerçekleştirmelerini ve daha fazla sorumluluk üstlenmelerini sağlayabilir.

   Okutmanlar derslerde yeri geldikçe öğrencilerin sorumluluklarını hatırlatmalı ve kendi sorumluluklarının neler olduğunu hatırlamalıdır. Böylece herkes kendi üzerine düşen görevi daha iyi fark ederek yerine getirir.

 

   Okutmanların süreç içerisinde kendilerini biraz daha geri plana çekmeleri öğrencilerin sürece etkin katılımını artırabilir. Öğretmenin çok baskın olduğu durumlarda öğrenciler kendi sorumluluklarını da öğretmene devretmektedir.

Loading...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...