Türkiye Türkçesi Öğrenen Türkmenlerde Görülen Sesli Okuma Yanlışları Ve Çözüm Önerileri

Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi her geçen gün önem kazanmaktadır. Ülkemize her yıl Türkçe öğrenmek için yurt dışından özellikle de Türk Cumhuriyetlerinden öğrenciler ya da çeşitli iş sektörlerinden çalışanlar gelmektedir. Türkiye'ye dil öğrenmek için gelenler çeşitli zorluklarla karşılaşmaktadırlar. Çalışmanın katılımcıları Türkmenistan'dan gelen Türkmen öğrencilerdir. Türkiye Türkçesi öğrenen Türkmen öğrencilerin sesli okuma sırasında yaptıkları yanlışları tespit etmek ve çözüm önerileri geliştirmek amacıyla yapılan çalışmada en fazla görülen hata türünü yanlış ses kullanımı oluşturmaktadır. Ünlülerden en çok "ı, i" ve ünsüzlerden de "j, l, v, n, ğ" seslerinde yanlış ses kullanımı yapılmıştır. Yanlış ses kullanımının temelinde Türkiye Türkçesi ile Türkmen Türkçesindeki ses farklılıkları bulunmaktadır. Türkmen Türkçesinde n'nin yaygın kullanımı en belirgin hatalardan biridir. Bir diğeri ise Türkiye Türkçesinde bulunan kalın "l" (altın, bal, kalın vb.) ile ince "l"nin (kelebek, limon, leğen vb.) kullanımının karıştırılmasıdır. Türkmen alfabesinde "ğ"nin olmaması ve "v" sesinin çıkış noktasının Türkiye Türkçesinden farklı olması yanlış ses kullanımına sebep olmaktadır.Çalışmada en çok karşılaşılan ikinci hata türü ses yutumu yapılarak okuma yapılmasıdır. Burada katılımcıların çoğunlukla sözcük sonlarındaki sesleri yutarak okuma yaptıkları görülmektedir. Ses yutumundan sonra sık yapılan bir hata türü de sözcüklerin ekleme yaparak okunmasıdır. Katılımcıların sözcük sonlarına ya da ortalarına bazı sesleri ekleyerek okudukları görülmektedir. Çalışmada en az karşılaşılan hata türü ise benzeterek okumadır. Burada katılımcıların sözcüklerin yazımını daha önceden bildikleri faklı sözcüklerin yazımına benzettikleri için yanlış okudukları görülmektedir.

 Çalışma sonunda elde edilen verilerden yola çıkarak şu önerilerde bulunulabilir:

Dil öğrenimi okuma, dinleme, konuşma ve yazma olmak üzere dört temel beceriyi kapsar. Yabancı dil öğrenmek isteyen bir kişi her şeyden önce iyi bir dinleyici olmalıdır. Hedef dilin seslerini tanıyabilmek ve fonem değerlerini doğru söyleyebilmek için bunların nasıl çıkarıldığını öğrenmelidir. Bu noktada öğrenci kadar öğretmene de büyük görev düşmektedir. Çünkü öğretmen öğrenilmek istenen dili tanıtan ve kullanan kişidir. Bu dili karşı tarafa aktaran ve tüm detaylarını öğretendir.

 Hedef kitlenin öğretmen tarafından iyi tanınması gerekir. Onların kullandıkları alfabenin bilinmesi öğretmen için faydalı olacaktır. Çünkü dersin işlenişi sırasında farklılıklar ve benzerliklerden faydalanmanın yabancı dil öğrenimi için, özellikle de aynı dilin lehçelerinin öğretiminde etkili olacağı düşünülmektedir.

 

Bu yanlışlıkların giderilmesi için sık sık yapılacak tekrarlar faydalı olacaktır. Öğretmen her yanlış ses kullanımında öğrenciye doğrusunu söyleyerek ve ona da tekrar ettirerek düzeltme yoluna gitmelidir. Burada çıkartılamayan sesle ilgili tekerlemelerden faydalanılabilir. Örneğin "ı" sesi için "Iğıl ığıl akan İğdır'ın ılıman ırmağının kıyısına ıkına sıkına oturduk.", "i" sesi için "İnim inim inleyen işportacıların işliklerini ibrişimli iplikle ipil ipil istifleyen İzmirli İshak'ın iş yerinde toplandık."; "v" için "Vesveseli, vıdı vıdıcı ve vırvırcı Vicdan, vefalı, vatansever, vakur Vanlı Veli'yi vapurda voltalarken gördü.", "j" için "Jambon-jelatin, jet, jant, jeton satan jurnalci Jale'ye müjde verdiler.", "l" için "Lüleburgazlı langur lungur Lemi, Leylâ'nın likör, leblebi ikramından sonra, 'Lalelim Laleli'de lale satar' şiirini okumuş.", "n" için "Nallıhanlı namlı Nuri, naneruhu, narenciye, nalın, nergis satıp nezaket, nemelazımcılık, nüans, nispet, nötron, nükte, üzerine nutuk çekmiş." gibi aynı sesin sık geçtiği tekerlemeler sesin doğru çıkarılmasına yardımcı olacağı gibi eğlenceli bir ortamın oluşmasını da sağlayacaktır.

 Ses yutumu, ekleme yapılarak okuma ve benzeterek okuma türlerinin giderilmesi için öğrencilere bol bol okuma çalışması yaptırılmalıdır. Sınıf ortamında yapılacak sesli okumalar kadar öğrencilerin ev ortamında da yapacakları sesli okumalar onların yanlışlarını kendilerinin de duymalarını sağlayarak bunları düzeltme fırsatı tanıyacaktır.Öğretmen sınıfta öğrencilerin söyleyişlerini düzeltirken onların isteklerini kırmaktan kaçınmalıdır. Yabancı dil öğrenmede öğrencinin hevesi oldukça önemlidir. Bu nedenle öğretmen doğruları pekiştirirken öğrenciyi derse isteklendirici söz ve davranışlarda bulunmalı, onun Türkçe öğrenmeye olan merakını sürekli taze tutmalıdır.

 Öğrencinin çevresiyle etkili bir iletişim kurması için günlük Türkçenin kullanıldığı ortamlarda bulunması gerekir. Çünkü hedef dil konuşanıyla ne kadar çok birlikte olursa kendini o kadar Türkçenin içinde bulacaktır. Böylelikle dil yanlışlıkları da zaman içinde düzelecektir.

 Türkçenin yabancılara öğretiminde dilin inceliklerini barındıran özgün metinlerin kullanımı öğrencinin ilgisini çekeceğinden dile olan isteğini de artıracaktır. Bu nedenle yabancılara Türkçe öğretimi yayınları hazırlayan kurumlar, kitaplarda Türk kültür ve zevkini yansıtan seviyeye uygun metinlere yer vermelidir.

 Türk dünyasının tanınmış edebiyatçılarının eserleri ile Türk tarihinin sözlü edebiyat ürünlerinden destanlara yer verilmesi, ortak tarih ve kültür bilincinin yerleşmesi ve birliktelik ruhunun oluşmasında etkili olacaktır. Bu yolla, ileride Türkçemizin Türk Dünyasının iletişim dili olmasına katkı sağlanmış olacaktır.

Loading...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...