Yabancılara Türkçe Öğretiminde Motivasyona İlişkin Öğrenci Görüşleri ve Sınıf içi Gözlemler

Bu çalışmada Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen yabancı uyruklu öğrencilerin kendi motivasyon durumlarına ilişkin görüşlerinin alınması ve sınıf içinde görülen motivasyonla ilgili davranışların gözlemlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenirken kendini motive etme yöntemleri, motivasyonlarını artıran etkinlikler, motivasyonlarını azaltan etkinlikler ve sınıf içinde gerçekleşen motivasyonla ilgili davranışlar incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen on beş yabancı öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşmeler ve gözlemler yoluyla toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analiziyle incelenmiştir. İncelenen veriler doğrultusunda hazırlanan bulgular kod ve kategoriler hâlinde sunularak araştırma sorularının cevapları aranmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin kendine özgü motive etme yöntemleri kullandıkları, çoğunlukla oyunlu ve eğlenceli etkinliklerin onları motive ettiği, tekrar yapılan ve birbirine benzeyen etkinliklerin onların motivasyonunu düşürdüğü ve sınıf içinde motivasyonun önemli oranda okutmanlar bağlı olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda elde edilen sonuçların yabancılara Türkçe öğretilirken kullanılması etkili ve verimli bir öğrenme sürecinin sağlanmasına katkı sağlayacaktır.

Devamını okumak için tıklayınız...

Türkçe öğrenmeye başlayan yabancı uyruklu öğrenciler kendi dil öğrenme nedenine ve hedefine bağlı olarak öğrenme sürecine karşı yaklaşımını ve tutumunu belirlemektedirler. Bu durum Türkçe öğrenen yabancıların dil öğrenmede motivasyon durumlarını da etkiler. Yabancı dili etkili şekilde öğrenmede önemli bir etken olarak görülen motivasyon öğrencilerin öğrenme sürecinde üstleneceği rolü de etkiler. Bundan dolayı motivasyon düzeyi düşük olan öğrenciler dil becerilerini geliştirmede diğer öğrencilere göre yetersiz kalırlar (Oxford ve Shearin, 1994). Dil öğrenimi, kişinin ana dili dışında başka bir dil ve kültürle tanışması olduğu için yabancı dil öğretilirken her türlü sıkıcılıktan ve zorluktan uzak durulması gerekir (Barın, 2004). Dil öğrenenlerin öğrendikleri dilden hoşlanması ve o dile ilişkin olumlu bir düşünce içinde olması önemlidir. Bu tür olumlu düşünceler öğrencilerin motivasyon düzeylerini artırarak dil öğrenimini daha kolay ve etkili bir hâle getirebilir.

Bir dili öğrenmeye başlama, öğrenmeye devam etme ve dili öğrenme süreçlerini besleyen kaynaklardan biri olan motivasyon, bireyi bir davranışta bulunmak için harekete geçiren güçtür (Ryan ve Deci, 2000). Motivasyon sözcüğünün kökenine bakıldığında hareket ettirme anlamına gelen Latince movere kelimesinden geldiği görülmektedir (Pekel, 2001). Motivasyon kavramı TDK' ye (2015) göre ise "isteklendirme, güdüleme” olarak tanımlanır. Bunun dışında çeşitli araştırmacıların motivasyon kavramına ilişkin bazı tanımlamaları bulunmaktadır. Şahin' e (2004) göre bireyin gruptaki verimli davranışının sebebini izah eden iç ve dış enerji unsurlarının toplamıdır. Dörnyei' ye (1998) göre insan davranışlarını yönlendiren ve güçlendiren unsurdur. Cüceloğlu' na (1998) göre ise motivasyon; ilgi, istek, arzu, gereksinim ve dürtüleri içine alan genel bir kavramdır.

Little' a (1991) göre, öğrencinin öğrenme içeriği ve süreciyle belirli bir psikolojik ilişki kurması gerekir. Kurulan bu ilişki, öğrenciyle öğrenme süreci arasında bağ kurulmasını kolaylaştırır. Öğrenciyle süreç arasındaki bu bağ ise bireyin sürece yönelik istek ve motivasyonunu artırır. Öğrenilen dilin öğrenciye sağlayacağı katkılara bağlı olarak öğrencinin motivasyonu artar ya da azalır. Bireyin bir dili öğrenirken kendisine koyduğu hedeflere ulaşmasında sahip olduğu dil becerisinin yanında öğrenme sürecindeki motivasyon düzeyi de etkilidir (Gardner, 2001; Akt. Tok ve Yıgın, 2013). Dil öğretiminde öğrenci motivasyonunu etkileyen çeşitli ögeler bulunmaktadır. Bunlardan bireyin içinde bulunduğu öğrenme ortamı, bireyin dil öğrenmeye karşı ilgisi ve öğrenilen dili konuşan topluluklara karşı tutumları ve hedefleri, bireyin dil öğrenmeye karşı olan motivasyonunu olumlu ya da olumsuz şekilde etkilemektedir.

Öğretmenler için her zaman en büyük sorun olan öğrencilerin motivasyonu özerk öğrenme becerileriyle yakından ilgilidir. Kendi öğrenme sürecinin sorumluluğunu üstlenebilen öğrencilerin dil öğrenirken başarılı olmasında yüksek motivasyon oldukça önemli bir rol oynar (Onozawa, 2010). Öğrenme olayının, öğrencinin bir şeyi gerçekten öğrenmeyi istemesi durumunda gerçekleştiği gerçeği düşünüldüğünde, öğrenciyi öğrenme sürecinde harekete geçirecek olan ögelerin öğretmen tarafından bilinmesi ve bunların bilinçli bir şekilde yönlendirilmesi öğrencinin öğrenmeye olan ilgi ve isteğini artırarak daha etkili sonuçlar almasına yardımcı olur (Arıkıl ve Yorgancı, 2012). "Motivasyon üzerinde öğrencilerin kişisel özellikleri (karakteri, genetik özellikleri), inançları (değer yargıları, ön öğrenmeleri), aile yapıları (ailenin ilgisi, aile içi kurallar, ailenin çocuğun davranışlarına verdiği dönütlerin özellikleri) gibi durumlar öğrenciye öğrenme ilgisi kazandırmada önemlidir” (Topçuoğlu ve Bursalı, 2013: 9). Dil öğretiminde bir öğretmen gerekli bütün koşulları sağlayabilir; fakat öğrenciler öğrenme sürecine katkı sağlamaya istekli olurlarsa öğrenme meydana gelir (Scharle ve Szabo, 2000). Öğrenme sürecinde öğrencileri motive etmeden ve süreçte bulunmaya ikna etmeden öğrenme gerçekleşmez. Bu yüzden etkinlikler yapılmadan motivasyon faktörü göz önünde bulundurularak öğrenme sürecine yön verilebilir. "Yabancı dil öğretiminin temel unsurlarından biri olan motivasyon çalışmaları yapılmadan yabancı dil öğretiminin amacına ulaşamayacağı bir gerçektir” (Arslan ve Akbarov, 2010: 181).

Devamını okumak için tıklayınız...

 

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...