Yabancılara Türkçe Öğretiminde Zaman Algısı

Yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi Türkiye'de yirminci yüzyıl itibariyle daha da büyük etki alanına kavuşmuş olup ülkemizin bulunduğu konum nedeniy­le giderek yaygınlaşan bir seyir izlemektedir. Yaptığımız çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde, yabancılar üzerinde Türkçenin zaman algısına dikkat çekilmiştir. Çalışmanın ana hatlarını yabancı öğrencilerin yazma becerilerinde or­taya çıkan sorunlar oluşturmaktadır. A, B ve C seviyesi öğrencilerinin yazmış ol­duğu metinler örneklem yönteminden hareketle incelenerek metinlerdeki isim ve fiil cümleleri tespit edilmiştir. Tespit edilen cümle örnekleri, yabancı öğrenciler üzerindeki zaman algısını belirlemeye yöneliktir.

Dil, insanların düşündüklerini ve duyduklarını bildirmek için kelimelerle veya işaret­lerle yaptıkları anlaşma, lisan, zeban.

Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan tabi bir vasıta, kendisine mahsus kanunları olan ve ancak bu kanunlar çerçevesinde gelişen canlı bir varlık, temeli bilinmeyen zamanlarda atılmış bir gizli anlaşmalar sistemi, seslerden örülmüş içtimai bir müessesedir. En basit tarifi ile bir bildirim aracıdır. Tabiattaki bazı hayvan türlerinin ve insanların toplu olarak yaşayabilmele­ri, öncelikle aralarındaki karşılıklı haberleşme veya anlaşmayı sağlayacak bir bildirişme aracına sahip olmaları ile mümkündür. Genel anlamda bildirişim bir araç vazifesi gören ilkel veya ge­lişmiş bir işaret sisteminden yararlanılarak bir bilginin, bir duygunun bir yerden başka bir yere, bir zihinden başka bir zihne aktarılması olayıdır. Ancak insanlar arasındaki en gelişmiş bildi­rişme aracı dildir. Tabiatın insanoğluna bahşettiği en büyük nimetlerden biri olan dil, üzerinde çeşitli yönlerden değerlendirme yapılabilecek canlı ve manevi bir varlıktır. Dil, genel niteliği bakımından o dili konuşanların aralarındaki anlaşmayı sağlamak üzere küçük ses birliklerine dayanarak oluşturdukları kelime ve şekiller dünyası veya seslerden örülmüş sistemli bir işaret­ler birliğidir. Araştırmacılar tarafından farklı tanımlamalarla ortaya konan dilin bu tanımlar­daki ortak unsuru, onun önemli bir iletişim aracı olmasıdır. İnsanlar arasında anlaşmayı sağla­yan dil geçmişten bugüne toplumların en önemli değeri ve farklı değerlerin oluşmasında, ta­şınmasında en önemli unsuru olarak insan yaşamının vazgeçilmez kaynağı olmuştur. Bugün küreselleşen dünyamızda dil öğrenmenin önemi büyük ölçüde artmış kültürel, ekonomik, sos­yal, siyasi anlamda vazgeçilmezliği ortaya konmuştur. Bu bakımdan Avrupa ve Asya'nın önemli bir merkezinde bulunan Türkiye'nin önemli bir yere sahip olması ve dünyada en çok konuşulan diller arasında yer alması Türkçeyi öğrenmeyi neredeyse kaçınılmaz hale getirmek­tedir.

Türkçeyi öğrenmenin, öğretmenin önemi sadece günümüzde değil, geçmiş dönemlerde de anlaşılmıştır. Türkçenin geçmişte Çinlilere öğretildiği ve Çinceye 349 Türkçe kelimenin geç­tiği, Karamanoğlu Mehmet Bey'in fermanında dergahta, bargahta, divanda Türkçenin konu­şulmasını buyurması, Kaşgarlı Mahmut'un Araplara Türkçe öğretmek için derlediği Divan-ı Lügat-ı Türk, Ali Şir Nevai'nin Muhakemetü'l-Lugateyn adlı eseri, Kıpçak Türkçesini öğretmek amacıyla yazılan kitaplar... Yabancılara Türkçe Öğretimi'nde temel örneklerimizdendir. Her iki eser de tümevarım tekniği ve dil bilgisi çeviri yöntemi kullanılarak oluşturulmuştur. Her iki eserde de Türkçenin üstün bir dil olduğu belirtilmiştir. Geçmiş yüzyıllarda Türkçenin başta Oğuzca ve Kıpçakça olmak üzere Rus bölgelerinde ve Balkanlarda yaşayan toplumlar tarafın­dan öğrenildiği, bu toplumların Türkçeyi kullandıklarının kanıtı olarak konuştukları dillerde bulunan Türkçe sözcük sayısının araştırmacılar tarafından tespit edilmesine dayalı olarak orta­ya konmaktadır. Bu sözcükler Rusçada, Rumencede, Arnavutçada tespit edilmiştir(İgor'un Or­dusu Hakkında Kaside adlı Rus destanında 50'ye yakın Türkçe kökenli kelimenin tespiti, bu­günkü Arnavutça sözlükte 1400 Türkçe sözcüğün tespiti, Rumencede 1500 ile 3000 arasında Türkçe sözcüğün tespiti).  Yapılan bu çalışmalardan Türkçenin geçmiş yüzyıllarda yabancı toplumlar tarafından kullanıldığı ve çeşitli sebeplerle öğrenilmesi için pek çok araştırmanın yapıldığı anlaşılmış ve bu sebeple yabancılara Türkçenin öğretimi için çeşitli kaynaklar oluştu­rulmuştur. Yukarıda belirttiğimiz üzere bu kaynakların en önemlisini Kaşgarlı Mahmud ve Ali Şir Nevayi'nin eserleri oluşturmaktadır. Bu eserlerin yanında Kıpçak dönemi eserleri ve Eski Anadolu Türkçesi dönemi eserleri de Yabancılara Türkçe Öğretiminin en eski safhalarını oluş­turmaktadır. Bunlardan Codex Cumanicus ve Memlük Kıpçakçası dönemine ait eserlerden Kitabü'l-İdrak Lisanü'l Etrak, El Kavaninü'l-Külliye Li Zapti'l-Lügati't Türkiyye, Et-Tuhfetü'z- Zekiyye Fi'l-Lügati't Türkiyye adlı eserler yer almakta; Araplara ve Farslara Türkçe öğretmek amacıyla yazılan Kitabü Bulgati'l-Müştak Fi Lügati't-Türk ve'l Kıfçak, Kitab-ı Mecmu-i Tercü- man-ıTürki ve Acemi ve Mongoli, Hilyetü'l İnsan ve Heybetü'l-Lisan adlı eserler yabancılara Türkçe öğretmek amacıyla oluşturulan eserlerdir.

Araştırmalar incelendiğinde, Yabancılara Türkçe Öğretimi hakkındaki çalışmalar genel olarak üç başlık altında toplanmıştır: Yabancılara Türkçe Öğretiminin Tarihsel Gelişimi, Yaban­cı Dil Olarak Türkçe Öğretimi ve Türkiye'deki durum, Yurtdışında Yabancılara Türkçe Öğreti­mi Yapılan bu çalışmada ise Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde, yabancılar üzerinde Türkçenin zaman algısı üzerinde durulacaktır.

Günümüzde yabancılara Türkçe öğretiminin önemi 1950'li yıllarda anlaşılmaya başla­mış ve 1991 yılında Türk dünyası öğrenci projesi kapsamında yabancı öğrenciler lise, üniversite okumak, doktora yapmak amaçlı ülkemize getirtilmeye başlanmıştır. Projenin amacı Türkçe'nin ve Türk kültürünün gelecek nesillere aktarımını, Türkiye Türkçesinin yaygınlaşmasını sağla­maktır. Bunun yanında birçok üniversitede "Gazi Üniversitesi, Ankara Üniversitesi..." TÖMER bünyesinde eğitim verilmekte ve kaynaklarhazırlanmaktadır. Son zamanlarda ise Yunus Emre Enstitüsünün yurt içinde açtığı yaz okulları ile farklı ülkelerden gelen öğrencilere Türkçe öğretimi etkinlikleri düzenlenmektedir.

Çalışmamız, Gaziantep Üniversitesi TÖMER'de yabancı uyruklu öğrencilerin yazılı an­latımda edindikleri zaman algısına bağlı olarak cümle oluşturma biçimini yansıtmaktadır.

 

 Devamını okumak için tıklayınız…

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...