• Yabancılara Türkçe Öğretimi
  • Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğrenen Öğrenciler Tarafından Üretilen Yazılı Metinlerdeki Sözcüklerin Anlamsal Bürün Görünümlerine Yönelik Gözlemler

Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğrenen Öğrenciler Tarafından Üretilen Yazılı Metinlerdeki Sözcüklerin Anlamsal Bürün Görünümlerine Yönelik Gözlemler

Bu çalışmada Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrenciler tarafından üretilen yazılı metinlerdeki sözlüksel sözcüklerin anlamsal bürün görünümlerinin nasıllığı sorgulanmıştır. Çalışmada nitel ve nicel araştırma stratejilerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma deseni benimsenmiştir. Nicel verilerin analizinde frekans dağılım; nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır. Çalışmanın örneklem grubunu, seçkisiz örnekleme yöntemi kullanarak seçilmiş olan Mersin Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi, Kocaeli Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi, Gaziantep Üniversitesi Türkçe Öğretimi Bölümü ile Niğde Üniversitesi Türk Dili Bölümü bünyesinde Türkçe öğretimi alan toplam 50 yabancı öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin toplanması sırasında öğrencilerden bir açık uçlu uyarana bağımlı kalarak birer yazılı metin üretmeleri istenmiştir. Verilerin çözümlenmesi aşamasında elde edilen metinler Ant Conc 3.2 Derlem İşleme Aracına aktarılarak çözümlenmiştir. Çözümleme sonucunda "bilgisayar” ve "internet” sözcüklerinin veritabanında yüksek kullanım sergilediği görülmüş ve bu sözcükler anlamsal bürün analizi için düğüm sözcükler (node words) olarak seçilmiştir. Çalışmada düğüm sözcüklerin genellikle olumsuz anlamsal bürün görünümüne sahip sözcükler ile eşdizimlilik sergilediği görülmüştür. Ayrıca, öğrencilerin sözcüklerin anlamsal bürün özelliklerini göz ardı etmeleri nedeni ile metinlerinde dilsel ve bağlamsal olarak uygun sözcükleri kullanmada sorun yaşadıkları dolayısıyla da sözcüksel bağdaşıklığı sağlanmış tutarlı bir metin üretemedikleri gözlenmiştir.

Alanyazın içinde söylem veya edimsel bürün gibi ifadelerle de adlandırılan anlamsal bürün terimi, ilk defa Firth (1957)'in sesbilimsel bürün kavramından esinlenerek Sinclair (1987) tarafından kullanılmıştır. Bu kavramla ile ilgili geçerli ilk tanım ise Louw tarafından 1993'te yapılmıştır. Louw anlamsal bürün kavramını şu şekilde tanımlamaktadır: “Anlamsal bürün genellikle pozitif veya negatif özellik sergileyen tutarlı bir dizi eş dizim öğesinin yakınlığı ile oluşan anlam biçimi yani sözcüğün ya da sözcük öbeğinin eş dizim örüntüleri sayesinde kazandığı tutarlı anlam aurasıdır” (Louw, 1993:157).

Temel işlevi belirli edimsel durumlara karşı konuşucunun veya yazarın tutumunu ifade etmek olan anlamsal bürün olumsuz, olumlu ve nötr olmak üzere üç tür görünüm sergiler:

  1. Olumsuz Anlamasal Bürün (Negative Semantic Prosody) : Eğer bir sözcük genelde olumsuz anlama sahip sözcükler ile eşdizimlilik ilişkisi içine giriyor ise, bu sözcük negatif anlamsal bürün görünümüne sahip olarak değerlendirilir.
  2. Olumlu Anlamsal Bürün (Positive Semantic Prosody): Eğer sözcüğün eşdizim örüntüleri genelde olumlu sözcüklerden oluşuyor ise, bu sözcük pozitif anlamsal bürün görünümü sergilemektedir.

Örneğin; İngilizce'de cause sözcüğü death gibi olumsuz anlamlı sözcüklerle eşdizimlilik göstermekte olup olumsuz anlamsal bürün görünümüne sahiptir.

Örneğin, İngilizce bring about sözcüğü happiness gibi olumlu anlamlı sözcüklerle birlikte olma eğilimi gösterdiği için olumlu anlamsal bürüne sahiptir.  Bu nedenle, yabancı dil öğrenicilerinin sözcük öğrenim süreci içinde sadece sözcüklerin yazımını, anlamını dilbilgisel özelliklerini değil anlamsal bürün özelliklerini de öğrenmeleri öğrenicilerin iletişimsel edimlerinin gelişimi açısından büyük önem taşımaktadır (Nesselhauf, 2003;Partington, 2004; Zhang, 2008; Louw, 2000; Louw ve Chateau, 2010).

Son yıllarda Wei (2006), Xiao ve McEnery (2006), Tsui (2005), Wang ve Wang (2005), Ahmadian, Yazdani ve Darabi (2011) gibi birçok araştırmacı tarafından yapılan çalışmalarda yabancı dil öğrenicilerinin sözcüklerin anlamsal bürün özellikleri hakkında belirli bir üst-bilgi donamına sahip olmadıkları ve bu nedenle de etkili iletişim kurmakta güçlük çektikleri gözlenmiştir.

 

            Bu çalışmada Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğreniciler tarafından üretilen yazılı metinlerdeki sözlüksel sözcüklerin eşdizimsel örüntüleri (collocational patterns) incelenerek bu sözcüklerin anlamsal bürün (semantic prosody) görünümlerinin nasıllığı sorgulanmıştır. 

Devamını okumak için tıklayınız…

 

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...