Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarında Yöntem Kullanımı

Dil bir iletişim aracıdır. İletişim kurmayı sağlayan bu aracın öğretiminde de iletişimsel bir öğretim anlayışının olması gerekmektedir. Bu nedenle günümüz yabancı dil eğitim ve öğretimi üst amaç olarak iletişim becerisini geliştirmeyi hedeflemektedir. Ancak tarihsel süreç içerisinde ele alındığında, dil öğretimine ilişkin farklı yaklaşımların olduğu görülmektedir. Farklı dil anlayışları farklı yöntemlerin kullanılmasına neden olmuştur. Yabancı dil öğretimi kitapları da ilgili anlayışa uygun bir şekilde hazırlanmıştır. Bu nedenle yabancı dil öğretimi ders kitapları içinde bulundukları dönemi ve dil öğretim anlayışını yansıtmaktadır. Tarihsel açıdan bakıldığında ders kitapları da yabancı dil eğitim ve öğretim anlayışı gibi belli bir gelişim çizgisi içinde günümüze kadar sürekli yenilenerek gelmiştir. Yabancı dil öğretimi ders kitaplarının incelenmesi, bu gelişimin devamlılığının sağlanması içindir. Bu bağlamda yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarının da eleştirel bir yaklaşımla ele alınarak incelenmesi, ilgili kitapların yenilenmesine katkı sunacaktır. Bu çalışmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarının hangi yabancı dil eğitim ve öğretim anlayışına göre oluşturulduğunun saptanmasıdır. Bu amaç doğrultusunda Yeni Hitit Yabancılara Türkçe Öğretimi ve İstanbul Yabancılara Türkçe Öğretimi Seti yöntem açısından incelenmiştir. İncelemeye esas olan konular ünite, metin, alıştırma ve dil bilgisi başlıkları altında ele alınmıştır.

Türkiye'nin uluslararası alanda yürüttüğü kültürel ve ticari çalışmalarının sonucu, Türkiye'ye ve Türkçe' ye olan ilgi artmıştır. Özellikle son yıllarda bu ilgiye karşılık verebilmek ve Türkçe'nin öğrenilmesini yaygınlaştırmak için, yabancı dil olarak Türkçe eğitim ve öğretim alanında yoğun çalışmalar yürütülmektedir. Ancak Tapan'ın (1993) da ifade ettiği gibi “yabancı dil öğretimi çok yönlü, geniş kapsamlı bir uğraştır” (s.191). Dolayısıyla farklı boyutlarıyla ele alınması ve incelenmesi gerekmektedir. Bu boyutlar altında yabancı dil eğitim ve öğretimi ders kitapları da yer almaktadır. Yabancı dil eğitim ve öğretiminde ders kitapları yardımcı kaynak olarak kullanılmaktadır. Bu kaynaklar ise belli bir yabancı dil öğretim anlayışı temel alınarak oluşturulmaktadır. İlgili anlayış doğrultusunda yöntemler kullanılmaktadır. Genel olarak “belirli bir amaca ulaşabilmek için izlenen yollar bütünü (Tapan, 1993, s.191)” olarak ifade edilen yöntem, yabancı dil eğitiminde “(...) yabancı dili düzenli bir biçimde sınmak üzere, parçaları birbirleriyle çelişkiye düşmeksizin ve belirli bir yaklaşıma tümüyle dayalı olarak geliştirilmiş bir gidiş yolları dizisi, bir genel plandır (Tapan, 1993, s.191)”. Bu tanım doğrultusunda, yabancı dil ders kitapları belli bir yöntemi kullanarak öğrenen için yabancı dili düzenli bir biçimde sunmayı ve anlamlı hale getirmeyi amaçlamaktadır. Parçaların birbirleriyle çelişkiye düşmemesi ifadesi ise, bütünün varlığının göz önünde bulundurulmasını dile getirmektedir. Bütünün parçaları ise, ilgili yaklaşıma bağlı olarak belirlenmektedir.

Yabancı Dil Eğitim ve Öğretiminde Yöntemler

Tarihsel açıdan incelendiğinde yabancı dil öğretimi ders kitaplarında kullanılan başlıca dil öğretim yöntemleri sırasıyla; dilbilgisi - çeviri, konuşsal - işitsel ve iletişimsel yöntemdir (Tapan, 1993). Bunların dışında da bir takım yöntemlerin olmasına karşın, söz konusu yöntemler yabancı dil ders kitaplarında daha yoğun bir şekilde işlenmiştir. 19. yüzyılın başlarında yabancı dil eğitim ve öğretiminde dilbilgisi - çeviri yöntemi eski Yunanca ve Latince gibi konuşulmayan, diğer bir ifadeyle ölü dillerin öğretiminde kullanılmıştır. Adından da anlaşıldığı gibi, yabancı dil eğitim ve öğretiminde esas olan dilbilgisi kurallarının öğretimidir. Bu yöntemde öğrenen, bir yabancı dili konuşabilmesi için dilbilgisi kurallarını hatasız bir şekilde bilmesi gerekmektedir. Kullanılan alıştırmalar ise daha çok bir dilden diğer bir dile çeviridir (Neuner & Hunefeld, 1993, ss.19).

Konuşsal - işitsel yöntem ise dilbilgisi - çeviri yönteminin, yaşayan dillere uygulanmasının zorluğu fark edilince ortaya çıkmıştır. Konuşma diline artan talep, dilbilgisi ve çeviri üzerine kurulu bir yabancı dil eğitim öğretim anlayışından öte yeni bir yaklaşımı gerekli kılmıştır. Konuşsal - işitsel yöntemde, gündelik konuşma durumları ve kalıpları kullanılmaktadır. Ancak bu yöntemin altında yatan davranışsal ve yapısalcı bir öğrenme anlayışıdır. Dolayısıyla öğrenilmesi gereken yapılar sürekli tekrar yapılarak öğretilmeye çalışılmaktadır. Bu ise öğrenci boyutunun ve konuşma dilinde var olan özgün biçimin göz ardı edilmesine neden olmaktadır (Tapan, 1993).

İletişimsel yöntemde ise, konuşsal - işitsel yöntemde göz ardı edilmiş olan gündelik yaşamda kullanılan gerçek dilin öğretimine önem verilmektedir. Bir dilde iletişim kurabilmek, birçok dilsel beceriyi gerekli kılmaktadır. Bunlar farklı başlıklar altında ele alınmaktadır (Avrupa Konseyi, 2013). Ancak yabancı dil eğitim ve öğretiminde dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerisinin geliştirilmesi önceliklidir. Öğrenci merkezli bir yaklaşımla içerikler seçilmektedir. Kullanılan alıştırmalar ise, ilgili becerilerin gelişimini destekler bir niteliktedir (Tapan, 1993).

Devamını okumak için tıklayınız…

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...