Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Podcast Kullanımı

Son yıllarda ülkemizin siyasi, ekonomik, turizm alanlarında gelişim göstermesiyle beraber Türkçeye duyulan ilgi artmış ve Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi konusunda çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Ancak bu konuda yeterli çalışmanın yapıldığını söylemek mümkün değildir. Dil öğretiminin temelini oluşturan dinleme, konuşma, yazma ve okuma becerilerinin gelişimi yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde de temel dayanak noktası kabul edilerek dünyayı tanıyan, kendini ifade edebilen bireyler yetiştirilmesi amaçlanmaktadır. Gerek ana dil öğretiminde gerekse yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma, yazma ve konuşma becerilerine gereken önem verilirken dinleme becerisinin geliştirilmesine gereken önemin verilmediği görülmekte ve bu becerinin kendiliğinden geliştiği varsayılmaktadır. Dinleme becerisinin geliştirilmemesi bilgilerin tam anlamıyla edinilememesi, kişiler arası iletişim bozukluğunun ortaya çıkması gibi sorunlara yol açmaktadır. Teknolojinin gelişmesiyle iletişim çağını yaşadığımız günümüzde insanlar birbirleriyle daha kolay iletişim kurabilmekte, bilgi kaynaklarına daha kolay ulaşabilmektedir. Bu gibi sebeplerden dolayı dil öğreniminde ilk edinilen beceri olan dinleme becerisine yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde de gereken önemin verilmesi ve bu becerinin geliştirilmesine yönelik materyallerin oluşturulması gerekmektedir. Ancak yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme becerisini geliştirmeye yönelik kısıtlı materyal bulunmaktadır. Teknolojik imkânların eğitim ortamlarına girmesi ve her zaman her yerde eğitim anlayışının yerleşmesi dinleme materyallerinin çeşitlenmesine imkân sağlamıştır. Bu çalışmada da yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme becerisini geliştirmeye yönelik podcast örnekleri geliştirilerek ülkemizde yaygın olmayan podcast uygulaması ile yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme becerisini geliştirmeye yönelik Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Metni'nde yer alan konu sınıflandırmalarından hareketle örnek materyal oluşturulması amaçlanmıştır. Seçilen temalar doğrultusunda A1 ve A2 seviyelerinde hedef ve kazanımları belirtilen 6 podcast etkinliği tasarlanmıştır. Hazırlanan podcastler: "şahsi kimlik", "evin çevresi ve evdeki çevre", "günlük yaşam", "boş zaman, eğlence", "diğer kişilerle olan ilişkiler" ve "gezi" temalarını içeren dinleme metinleri ve etkinliklerinden oluşmaktadır.

Bilginin hızla geliştiği ve yayıldığı günümüzde teknolojinin de gelişmesiyle beraber bilgiye ulaşmak daha kolay hale gelmiştir. Son yıllarda kullanımı yaygınlaşan mobil cihazlar sayesinde uzaktan eğitim uygulamaları artış göstermiş ve bu cihazlar yaşam boyu öğrenmenin bir parçası haline getirilmiştir. Bu cihazlarda çeşitli amaçlara hizmet edebilmeleri amacıyla uygulamalar geliştirilmektedir. Bu uygulamalar arasında "podcast" ler önemli yer tutmakla beraber ülkemizde pek fazla bilinmeyen ve kullanılmayan bir uygulama türüdür. Podcastler eğitim ile ilişkilendirilerek kişilerin dil öğrenim çalışmalarına, herhangi bir yer hakkında bilgi edinmelerine, turistik çalışmalara, eğitim çalışmalarına yardımcı olmaktadır.

        Günümüzde dil öğreniminin gerekliliği yadsınamaz bir gerçektir. Dünya evrenselleşmekte ve kişiler dünyanın çeşitli noktalarındaki insanlarla iletişim kurarak birden çok dil bilmeye  gereksinim duymaktadırlar. Gelişen teknolojiyle birlikte de mobil cihazların yaygınlaşması dil öğrenim çalışmalarına yardımcı olmaktadır. Teknoloji sayesinde eğitimde zaman ve mekân kavramı ortadan kalkarak internet üzerinden uzaktan eğitim uygulamaları, çevrimiçi eğitim imkânları, eğitime yönelik hazırlanmış teknolojik yazılımlar öğretici ve öğrencilere kolaylık sağlamaktadır. Türkçenin yabancı dil olarak öğreniminde ve öğretiminde kullanılabilecek Türkiye kaynaklı materyal sunan internet sitesi bulunmaktadır. Ancak, çevrimiçi olarak derslerin gerçekleştirildiği, eğitmenler tarafından birebir geribildirimlerle öğrencilerin değerlendirildiği çok az program bulunmaktadır. Anadolu Üniversitesi Türkçe Sertifika Programı ve Ankara Üniversitesi Uzaktan Türkçe Öğrenim Merkezi (UTÖM) geniş kapsamlı, programlı ve sistemli bir şekilde yabancı dil olarak Türkçenin uzaktan öğretimi konusunda hizmet vermektedirler. Ancak bu programları değerlendiren çalışmalarda da belirtildiği gibi, bu programlarda özellikle başlangıç düzeyindeki derslerin yürütülmesi sırasında bir ara dile gereksinim duyulmaktadır; bu ara dil de çoğunlukla İngilizce olmaktadır (Pilancı, 2009: 57; Yücer 2011: 140; aktaran: Çeltek, 2014:463). Çevrimiçi ve uzaktan eğitim uygulamalarının yanı sıra yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde de "podcast" kullanımı öğrencilerin dil öğrenimine büyük katkı sağlayacaktır. Podcast, internet üzerinden gerçekleştirilen radyo yayınlarının kullanıcı tarafından dijital bir ses çalara yüklenmesine ve istenilen bir zamanda yayının dinlenmesine olanak tanıyan dijital uygulamadır. Podcast denildiğinde ilk akla gelen "işitsel" özelliğidir (İspir, 2013: 29).

           Podcastler dil öğrenenlere gerçek dil ve gerçek materyal sunar. Öğrenciler podcastleri ders kitaplarına yardımcı kaynak olarak kullanabilirler. Aynı zamanda dil öğreniminde podcast kullanımı yapılandırmacı yaklaşımı destekler niteliktedir. Rossel'a (2007, aktaran Hasan ve Hoon, 2013: 129) göre podcast teknolojisi bireyin bilgiyi aktif katılım, gözlem, işlem ve yorumla yapılandırdığı için podcast teknolojisi ile yapılandırmacı yaklaşım arasında sıkı bir ilişki vardır.

Warschauer ve Healey (1998, aktaran: Hasan ve Hoon, 2013: 129)'e göre Bilgisayar Destekli Dil Öğrenim (BDD) teknolojisi öğrencilerin gerçek anlamlı ve doğal ortamlarda dil öğrenmelerine yardımcı olur. Dil öğreniminde sosyo-bilişsel yaklaşım anlamlı, otantik bağlamda gerçek dilin kullanılmasını vurgular. Internet ortamında bulunan çoğu podcastlerin gerçek ve doğal dil içerdiği belirtilmiştir. Yapılan birçok çalışma sonucunda dil öğreniminde podcast kullanımının dil becerilerini geliştirme potansiyeli olduğu vurgulanmıştır (O'Bryan & Hegelheimer, 2007). Dolayısıyla yabancı dil öğretiminde podcast kullanımı kaçınılmaz bir gerçekliktir.

Mobil Öğrenme

Alan yazında mobil öğrenmenin ilk tanımları daha çok teknoloji merkezli olmuştur. Örneğin; Palm, Windows CE makineleri ve dijital cep telefonu gibi mobil sayısal cihazlarla yapılan elektronik öğrenme (e-öğrenme) olarak tanımlamıştır (Quinn, 2000; aktaran: Özdamar, 2010: 492). Bir başka deyişle Mobil öğrenme; öğrenciler için, kablosuz ortamlar üzerinden mobil araçlarla, eğitim materyallerine erişim ve öğrenme kolaylığıdır (Litchfield,2007; aktaran: Gülseçen, Gürsul, Bayrakdar, Çilengir ve Canım, 2010: 788). Keegan'nın teknoloji merkezli tanımında ise, mobil cihazları kullanıcılar tarafından taşınabilir olanlar ile sınırlamaktadır ve hareketlilik kavramına vurgu yapmaktadır (Keegan,2008; aktaran: Özdamar, 2010: 492). Tanımlardan da anlaşılacağı üzere mobil öğrenme; öğrenme işini kolay hale getirerek her yerde ve yaşam boyu öğrenme kavramlarını desteklemektedir. Mobil öğrenme, öğrenmeyi kolaylaştırmak gibi birçok avantaja sahip olmasına rağmen bazı sıkıntıları da beraberinde getirmektedir. Mobil öğrenme uygulamaları faydalı fonksiyonları sayesinde kolay depolama ve taşınabilirlik imkânı sunmaktadır. Her zaman her yerde öğrenme anlayışını geliştirerek hayat boyu öğrenme kavramını desteklemekte bunun yanı sıra zaman ve mekân kısıtlamasını ortadan kaldırarak ihtiyaç duyulan anda bilgiye erişime imkân sağlamaktadır (Kossen, 2001, Jones ve Jo, 2004; aktaran: Gülseçen ve ark., 2010: 788). Mobil öğrenmenin birçok avantajına rağmen bazı sıkıntılarla da karşılaşılmaktadır. Mobil araçlar sınırlı veri depolayabilmektedir. Ekran boyutları uygulamalara göre küçük kalmakta, bağlantı kopması, aygıtların pil ömrünün kısalığı gibi sıkıntılar mobil öğrenmenin dezavantajları olarak karşımıza çıkmaktadır (Riva, Villani, 2005; aktaran: Gülseçen ve ark., 2010:788). Mobil öğrenme çeşitli amaçlara hizmet edecek uygulamalar içermektedir. Bu uygulamalar arasında dil öğretimi alanında en yaygın kullanılan uygulama podcast uygulamasıdır.

Podcast Nedir?

Podcast, iPOD ve broadcasting kelimelerinden türetilmiş olup Mp3 formatında ses ve video dosyalarının mobil ve kişisel cihazlardan RSS'ler ile takibini sağlayan teknolojidir (Hasan ve Hoon, 2013: 128). Podcast başka bir ifadeyle RSS, uzaktan eğitim, görsel materyallerin birlikte kullanılmasını sağlamaktadır. Bu teknoloji ile geliştirilen web sayfalarından öğretmen ve öğrencilerin hem görüntü hem de ses podcast'lerini yükleyip izlemeleri ve takip etmeleri sağlanmaktadır. Böylece uzaktan eğitimde amaçlanan her zaman ve her yerden eğitime ulaşılmaya çalışılmaktadır (Doğan ve Şenli, 2010; aktaran: Işık, Özkaraca ve Güler, 2011: 864). Podcast, RSS gibi dağıtım teknikleriyle mobil araçlara bir çeşit ses içeriği aktarımı olarak tanımlanabilir (Cebeci,2008; aktaran: Gülseçen ve ark., 2010: 788).

Son yıllarda uzaktan eğitimde alternatif bir araç olan podcast, yapısı gereği mobil öğrenmede yaygın şekilde kullanılmaya başlayan bir uygulamadır. Podcast, bireysel uygulamalar, radyo ve televizyon yayınları, pazarlama, turizm, dil eğitimi gibi birçok alanda yaygın bir kullanıcı kitlesine sahiptir. Podcast geliştirme araçları ile hazırlanan ses ya da video dosyaları podcast sunucu hizmeti veren sunucu siteler üzerinden kullanıma sunulmaktadır (Gülseçen ve ark., 2010: 787).

Podcast, uzun yıllardır eğitimde kullanılan güçlü ve gelişmekte olan teknolojik bir araçtır. Dil öğrenimi podcast alanındaki hızlı gelişmelerden yararlanılan bir alan olarak kabul edilmektedir. Podcast üzerinde yapılan araştırmalarda podcast'in öğrencilerin dil becerilerini ve özellikle dinleme ve konuşma becerilerini büyük oranda geliştirmeye yardımcı olduğu gerçeğini ortaya çıkarmıştır (Ashton-Hay & Brookes, 2011; O' Bryan & Hegelheimer, 2007; aktaran: Hasan ve Hoon, 2013: 128). Jain ve Hashmi (2013) tarafından hazırlanan "İngilizce Dersinde Podcast Kullanmanın Avantajları" adlı çalışmada 15 maddelik podcast kullanımı ile ilgili anket uygulanmış ve sonuç olarak öğrencilerin podcast kullanımına karşı olumlu tutumları tespit edilerek ders etkinliklerine mutlaka podcast uygulamalarının uyarlanması gerekliliği ortaya çıkmıştır.

Podcast sadece dinleme becerisinin gelişimini değil aynı zamanda telaffuz, sözcük dağarcığı, gramer, konuşma becerisi ve buna benzer dil etkinliklerinin de gelişimini hızlandırabilir (Chan, W. M., Chi, S. W., & Lin, C. Y., 2011). Ducate ve Lomicka (2009) "Öğrencilerin Telaffuzlarını Geliştirmede Podcast Kullanımının Etkileri" adlı bir çalışma yaptılar. Orta seviyede Fransızca ve Almanca derslerinde toplam 22 öğrenci dönem boyunca 5 podcast geliştirdi. Podcast hazırlama öncesinde ve sonrasında öğrencilerin telaffuza karşı tutumlarını değerlendirmek için telaffuz tutum envanteri anketleri kullanıldı. Çalışmanın sonuçlarına göre podcast hazırlama sonrasında ders süresinin çok kısıtlı olmasından dolayı öğrencilerin telaffuzlarında önemli bir değişiklik olmadı ancak, öğrencilerin podcast materyallerinin kullanımı sonrasında dil öğrenmeye karşı tutumları olumlu gelişti.

Devamını okumak için tıklayınız...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...