Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Öğretmen Yeterlilikleri Üzerine Bir Çalışma

         Yabancılara Türkçe öğretimi bağlamında ülkemizde son yıllarda süregelen tartışmalar daha çok Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde öğretmen yeterlikleri, metot, materyal ve değerlendirme boyutları üzerinde yoğunlaşmıştır. Özellikle Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi (YDTÖ) alanında görev yapacak uzmanları yetiştirecek lisans programlarının eksikliği, bu programların hangi fakültelerde hangi bölümlerin altında açılması gerektiği tartışmaları son 20 yıla damgasını vurmuştur. Alandaki çeşitlilik, YDTÖ öğretim ve öğrenim çıktılarının nitelik açısından yeterliliğini gündeme getirmekte ve her biri ayrı lisans mezunu öğretim elemanlarının yabancı dil olarak veya ikinci dil olarak Türkçe öğretimi süreçlerinde genel ve özel hedefler, içerik, metot ve teknikler, kullanılacak materyaller ve değerlendirme boyutları açılarından nasıl bir yol haritası izledikleri ve hangi ortak paydada birleştikleri sorusu henüz bilimsel araştırma çalışmalarına yeterince konu olmamıştır (Yıldız ve Tunçel, 2012). Bu çalışmada yukarıda belirtilen boyutlardan öğretmen yeterlilikleri ele alınmaktadır. Çalışmanın amacı yabancılara Türkçe öğretecek/öğreten öğretim elemanlarının öğrenci algılarına üzerinden yeterliliklerinin belirlenmesidir. Çalışmada öğretmen yeterlilikleri konu alanına/alan bilgisine yönelik, öğrenme-öğretme sürecine/öğretmenlik mesleğine yönelik, program ve içerik bilgisine yönelik ve yabancı dil olarak Türkçe öğretimi süreçlerinde öğrenme gelişimini izleme ve değerlendirme becerilerine yönelik olmak üzere dört alanı kapsayacak şekilde araştırılmıştır. Bu araştırma ile yabancı öğrencilerin algıları üzerinden YDTÖ alanında görev alan/alacak öğretim elamanlarının sahip olması beklenen yeterliliklerinin belirlenmesine katkıda bulunulması hedeflenmektedir. Çalışmada sözlü görüşme yöntemiyle toplanan veriler tematik ve en sık tekrar eden görüşlerin sınıflandırılması tekniğiyle gruplanmıştır. Anketler yoluyla toplanan veriler ise SPSS istatistik programı yardımıyla incelenmiştir.

        Öğretmen eğitiminde öğretmenlik uygulaması, öğretmen adaylarının mesleki eğitiminin tam merkezinde yer alır (Gebhard, 2009; Tang, 2004). Bu görüşten hareketle başarılı öğretmenlerin başarılı eğitim programlarına tabi tutulduğundan bahsedilebilir. Öğretmen başarısını doğrudan veya dolaylı olarak etkilediğini varsaydığımız programların öğretmenlerin mesleki yeterliliklerini geliştirmedeki önemi burada daha da önemle üzerinde durulması gereken bir konu olarak ön plana çıkmaktadır. Bu fikri takip eden soru ise bu tür program ve program içeriklerinin öğretmenlerin ihtiyaç duydukları/duyacakları öğretmenlik yeterlilikleri ile ne kadar örtüştüğüdür.

Konuyu yabancılara Türkçe öğretimi bağlamına taşırsak ülkemizde son yıllarda devam eden tartışmaların daha çok Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi özelinde öğretmen yeterlikleri, metot, materyal ve değerlendirme boyutları üzerinde yoğunlaştığı görülür. Özellikle Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi (YDTÖ) alanında görev yapacak uzmanları yetiştirecek lisans programlarının eksikliği, bu programların hangi fakültelerde, hangi bölümlerin altında açılması gerektiği tartışmaları son 20 yıla damgasını vurmuştur. (Yıldız ve Tunçel, 2012).

        Yıldız ve Tunçel'e (2012) göre günümüzde YDTÖ alanında gerek yurt içinde gerekse yurt dışında görev yapan öğretim elemanlarının çok farklı lisans kökenlerine sahip olduğu görülmektedir. İngiliz dili, İngilizce Öğretmenliği, Alman dili, Almanca Öğretmenliği, Fransız dili, Fransızca Öğretmenliği, Türk dili, Türk dili ve edebiyatı, Türk dili ve edebiyatı öğretmenliği, Türkçe eğitimi lisans programları mezunlarının YDTÖ alanında yabancılara Türkçe öğrettiği göz önüne alındığında bu alandaki çeşitlilik net olarak ortaya çıkmaktadır. Alandaki çeşitlilik, YDTÖ öğretim ve öğrenim çıktılarının nitelik açısından yeterliliğini gündeme getirmekte ve her biri ayrı lisans programı mezunu olan öğretim elemanlarının yabancı dil olarak veya ikinci dil olarak Türkçe öğretimi süreçlerinde genel ve özel hedefler, içerik, metot ve teknikler, kullanılacak materyaller ve değerlendirme boyutları açılarından nasıl bir yol haritası izledikleri ve hangi ortak paydada birleştikleri sorusu henüz bilimsel araştırma çalışmalarına yeterince konu olmamıştır. Dünyada ve Türkiye'de YDTÖ alanında uzman yetiştirecek lisans programlarının eksikliği, alanda görev yapacak öğretim elemanlarının yeterliliklerinin belirlenmesini de geciktirmektedir. YDTÖ alanında yabancılara Türkçe öğreten öğretim elemanı profili incelendiğinde lisans programı mezunu oldukları görülmektedir. Ayrıca, YDTÖ alanında kimlerin yetki ve yetkinlik sahibi olduğu da hâlâ tartışma konusu olarak güncelliğini korumaktadır. Oysaki Türkçenin ana dil olarak öğretimi alanında olduğu gibi YDTÖ alanı da gerek alan bilgisi gerekse yöntem bilgisi açılarından bakıldığında bir uzmanlık alanı olarak görülmektedir.

       Dolayısı ile bu alanda çalışmakta olan ve çalışacak öğretim elemanlarının yeterlilikleri de önem kazanmaktadır. Oysaki Türkçenin yabancılara öğretimi alanında öğretmen yeterlilikleri üzerine yapılan çalışmalar (Yağmur 2009; Demirel 2011; Karababa ve Çalışkan 2012) oldukça azdır. Dolayısıyla, YDTÖ alanında öğretmen yeterliliklerinin belirlenmesi ve bu kriterlere uygun öğretim elemanlarının bir an önce alanda çalışmaya başlaması büyük önem arz etmektedir. Öğretmen yeterliliklerinin belirlenmesi ayrıca YDTÖ alanında orta ve uzun vadede öğretim süreçlerinin kalitesine de olumlu yansıyacaktır. İşcan'a (2012) göre YDTÖ alanında günümüze kadar yapılmış çalışmaların çoğu kuram düzeyinde kalmakta ve ağırlıklı olarak yöntem tartışmalarını içerisinde barındırmaktadır. Hâlbuki YDTÖ alanında altı çizilmesi ve odaklanılması gereken asıl konu öğrencilere Türkçe bilmenin ve öğrenmenin önemini kavratmak ve Türkçe öğrenmeye güdelemektir.

 Devamını okumak için tıklayınız...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...