Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Bilişimden Yararlanma: Paragraf Çalışmaları

       İletişim çağını yaşadığımız şu yıllarda, dil öğretiminde de bilişim teknolojisinden yararlanmak çok yerinde bir tercih olacaktır. Bu çalışmada, bilgisayar programlarıyla dil öğretimi konusunda görüşler sunulmuş; değerlendirmeler yapılmıştır. Bilişim teknolojisinin dil öğretiminde nasıl kullanılabileceği tartışılmış ve çalışmanın amacı doğrultusunda konuyla ilgili tespitlerde bulunulmuştur. Yabancılara Türkçe öğretimi alanında daha önce bu yönteme dikkat çekilmemiş olduğu saptanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda On İki Hayvanlı Türk Takvimi'nin oluşumunu anlatan bir paragraf verilmiştir. Metnin çözümlemesi yapılarak öngörülen bilgisayar programının taslağı oluşturulmaya çalışılmıştır. Metin; okuma ve dinleme alıştırması, kelime öğretimi ve kelimelerin pekiştirilmesi amacıyla hazırlanmış oyunlar, metinde geçen cümleler ve analizleri, son olarak da paragrafla ilgili sorular ve soruların ayrıntılı cevapları şeklinde çözümlenmiştir. Çalışmada, hedef kitleye uygun olarak hazırlanan bir metinden yararlanarak çeşitli alıştırmalar oluşturulmuştur. Bu alıştırmalar aynı zamanda, Türkçenin bilişim ortamında öğretilmesi için bir taslak olabilir. Araştırmanın, yabancılara Türkçe öğretimi alanına yeni bir ses getirmesini ve alanda çalışanlara yol gösterici olmasını diliyoruz.

Giriş

Dil, bir toplumun kültür birikimini aktarmada, bir milletin bireylerini duygu ve düşünce yönünden kaynaştırmada rol oynayan en etkili araçtır. Günümüzde insanlar, en ileri teknoloji ürünlerini kullanarak gelişme, aydınlık ve huzur içerisinde yaşama çabasındadırlar. Bireyler, gelişmenin ve asrın gerektirdiği bilgilerle kaynaklara ulaşmak için ise ana dillerinden başka dilleri öğrenme ihtiyacı duymaktadırlar.

"Bir dilin öğretilmesinde kullanılan ya da kullanılacak olan yöntemler vardır. Eğer söz konusu dil, ait olmadığı bir kültürün insanlarına öğretilecekse bu öğretim için yeni yöntemler gerekmektedir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde çağdaş dillerin öğretiminde kullanılan yöntemler de geliştirilmektedir." İletişim çağını yaşadığımız şu yıllarda, dil öğretiminde de bilişim teknolojisinden yararlanmak çok yerinde bir tercih olacaktır. Bu çalışmada, bilgisayar programlarıyla dil öğretimi konusunda görüşler sunulmuş; değerlendirmeler yapılmıştır. Bilişim teknolojisinin dil öğretiminde nasıl kullanılabileceği tartışılmış ve çalışmanın amacı doğrultusunda konuyla ilgili tespitlerde bulunulmuştur. Yabancılara Türkçe öğretimi alanında daha önce bu yönteme dikkat çekilmemiş olduğu saptanmıştır.

Dünyayı, başka kültürleri tanımanın ve tanıtmanın yolu, çeşitli dillerin öğretilmesinden geçer. "Bu sebeple de bütün ülkeler eğitim programlarında ağırlıklı olarak ana dili, resmî dil veya yabancı dil derslerine yer verirler. Bu bile çoğu zaman yeterli görülmeyerek özel kurslar, dershaneler açılır. İnsanların birçoğu, ihtiyaç duydukça çok ileri yaşlarda bile dil öğrenmek ister."" Yabancılara Türkçe öğretimi süreç olarak Kaşgarlı Mahmut'a dayandırılabilirse de değişen dünya şartları ve ilerleyen teknoloji göz önüne alındığında yabancılara Türkçe öğretimi alanında bilişimden yararlanmayla ilgili bir çalışmaya neredeyse rastlanmamıştır. Hâlbuki iletişim çağının hayatın her alanında görülen etkisi, eğitim öğretim alanında da kendini hissettirmektedir.

"Yabancı dil Türkçenin öğretilmesinde yeni yöntemler: Bilişim uygulamaları, çözüm önerileri" başlıklı çalışmada: "İnternetin yaygın olarak kullanılmaya başlandığı doksanlı yıllar, bilişim teknolojileri olarak adlandırılan, bilgisayar ve iletişim teknolojilerinin modern yaşamın günlük akışı içerisinde hemen her alanda belirleyici roller üstlendiği yıllar olmuştur. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin doğrudan ya da dolaylı olarak öğrenmeye olan katkıları, internetin de yaygınlaşmasıyla olağanüstü bir hız kazandı. Dünün dil laboratuarlarının yerini bugünün çoklu ortam etkinlikleri aldı."diyen Büyükaslan; ses, görüntü ve metnin bir arada kullanıldığı bu çeşit öğretme ve öğrenme süreçlerinde sağlanan başarının, bilişim teknolojilerinin verimli kullanılmasıyla artmakta olduğunu ve bu yönde yapılacak ciddi çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu da vurgulamaktadır.

Biz de bu çalışmada, Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesi alanında yapılmış diğer çalışmalardan farklı bir yaklaşımla, bilişim teknolojisinden yararlanmayı ve bunu Türkçe öğrenen yabancıların dil seviyesine uygun olarak hazırlanmış paragraflarla yapmayı hedefleyen bir yöntem sunmaktayız. Yöntemin içeriği, amaca hizmet edebilecek örnekleri çalışmanın değerlendirme bölümünde; tartışma ve öneri kısımları ise sonuç bölümünde açıklanmıştır. Çalışmada, Türkçeye yabancı olan ve Türkçe öğrenmek isteyen herkes "hedef kitle" olarak ifade edilmiştir. Ayrıca alıştırmalar ve örnekler dil öğretiminde kullanılan aşamalı kur sisteminin orta ve ileri düzeyindeki hedef kitleye yönelik hazırlanmıştır.

Değerlendirme

Dünyanın hemen her tarafında konuşulan, öğrenilmeye çalışılan dilimizin öğreticileri olarak bizlerin de yeni yöntemler geliştirmesi gerekmektedir. Üstelik alana kazandırılacak çalışmaların çağdaş eğitim yöntemleri göz önünde bulundurularak yapılması bir zorunluluktur. Aksi hâlde dilimizin gelişmesi, beynelmilel diller arasında hak ettiği yere ulaşması mümkün değildir. Türkçenin yabancılara öğretilmesinde isteklendirme (motivasyon/ güdüleme) de büyük bir öneme sahiptir. Öğrenenin öğretim sürecine dahil edilmesi, güdülemeyi sağlayacak; dikkat dağınıklığını önleyecek ve böylece dersin hedeflerine ulaşılmış olacaktır.

"Eğitimde bireyi istekli hâle getirmek diye adlandıracağımız motivasyonun yabancılara Türkçe öğretimi sürecindeki önemi yadsınamaz. Motivasyon, içsel ve dışsal olarak iki boyutta değerlendirilmektedir. Sonuçta her ikisi de organizmanın bir davranışı gerçekleştirme sürecindeki kararlılığı hedeflemektedir. Ancak organizmayı harekete geçiren gücün kaynağından dolayı farklılaşmaktadır. İç motivasyonda organizmayı güdüleyen öge organizmanın kendisi iken, dış motivasyonda organizma dışı ögelerin etkisi söz konusudur."iv. Bu bilgiden yola çıkarak yabancılara Türkçe öğretimi ile ilgili bilgisayarda hazırlanmış programların, Türkçeyi öğrenenler üzerinde dışsal bir isteklendirme sağlayacağı sonucuna ulaşabiliriz. Ayrıca öğretimi zevkli hâle getirebilecek görsel ve işitsel ögelerle zenginleştirilmiş bağlantıların, öğrenciye ders dışında ders çalışmayı bir başka deyişle öğrenmeyi öğretebileceği de vurgulanması gereken bir diğer husustur.

"Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde bilişimden yararlanma: Paragraf çalışmaları" başlıklı bu araştırmada, Türkçeye yabancı olanların Türk dilini ve Türk kültürünü zevk alarak öğrenmelerini sağlamakla beraber; Türkçenin zengin kelime ve kavram dünyasına da hâkim olabilmelerinin yolunu açacak bir yöntem sunulmaktadır. Bu çalışmada sunulacak örnek metinlerin, bilişim teknolojisinde ihtisas yapmış kişilerden yardım alınarak daha sonra, bilgisayar programına dönüştürülmesi önerilmektedir. Çalışmanın amacına uygun olarak seçilecek metinlerin, Türkçeyi dil ve anlatım kurallarına bağlı kalarak kullanan yazarların eserlerinden olmasının yanı sıra Türk kültürünü de doğrudan yansıtan örnekler olmasına özen gösterilmelidir.

On İki Hayvanlı Türk Takvimi'nde her hayvan bir yılı gösterir. Mesela "Pars Yılı" gibi. Her yılın o hayvanın özelliklerine göre şekillendiğine inanılır: Maymun yılında eğlence ve hilenin artacağı inanışı vardır. Çağ adı verilen (ÇAĞ: 12x5=60 yıl) dönemler hâlinde ilerler ve bu rakam ortalama insan ömrüdür. Takvim, Mete Han'ın tahta çıkış tarihi olan M.Ö. 209'da başlar.

Aşağıdaki örnekte, On İki Hayvanlı Türk Takvimi'nin oluşumunu anlatan bir paragraf verilmiştir. Bu paragraf, Türkçeyi öğrenen bir yabancıya herhangi bir ders alıştırması olarak sunulabilir. Ancak, bu metin bilişim ortamında kullanılırsa oluşturulan bağlantılar, görsel içeriklerin zenginleştirilmesi, hem öğretimi zevkli hâle getirir hem de somutlaşmaya dolayısıyla da kalıcılığa katkı sağlar. Biz bu çalışmada, hedef kitleye uygun olarak hazırladığımız bir metinden yararlanarak çeşitli alıştırmalar oluşturduk. Bu alıştırmalar aynı zamanda, bilişim ortamı için bir taslak olabilir.

 Devamını okumak için tıklayınız...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...