Yabancılara Türkçe Öğretiminde Okuma Metinleri Ve Yardımcı Kitaplar

Yabancılara Türkçe öğretiminin merkezinde okuma metinleri ve yardımcı okuma kitapları vardır. Okuma metinleri ve yardımcı okuma kitapları, okuma-anlama becerisi yanı sıra, diğer dil becerilerinin de kazandırılmasında temel öneme sahiptir.

Bu tez çalışmasında, yabancılara Türkçe öğretimi ile ilgili temel bilgiler verilmiş, okuma metinleri ve yardımcı okuma kitaplarının yabancılara Türkçe öğretimi için önemi belirtilmiştir. Bu alanın en köklü ve sistemli uygulayıcılarından Ankara TÖMER ve Gazi TÖMER'in, okuma metinlerinin en iyi örneklerinin bulunduğu "Yeni HİTİT" ve "Yabancılar İçin Türkçe" ders kitapları incelenmiştir.

Yabancılara Türkçe öğretimi alanında tam anlamıyla hazırlanmış yardımcı okuma kitapları yoktur. Ancak bu alanda çaba gösterdiği görülen "Adım Adım Türkçe" öğretim setindeki okuma kitapları incelenmiştir. Ayrıca okuma metinleri ve yardımcı okuma kitaplarının yeterliliği ile ilgili Ankara TÖMER ve Gazi TÖMER'deki Türkçe öğrenen yabancı öğrencilere anket uygulaması yapılmıştır.

Yabancılara Türkçe öğretiminde nasıl daha faydalı okuma metinleri oluşturulabileceği, yardımcı okuma kitaplarının mutlaka oluşturulması gereği ve taşıması gereken niteliklerin bulunduğu bu tezin, yabancılara Türkçe öğretimi alanına faydalı olacağı düşünülmektedir.

GİRİŞ

  1. 1.PROBLEM DURUMU

Bu araştırmada yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılması gereken materyallerden okuma metinleri ve yardımcı okuma kitaplarının hazırlanmasındaki problemler ele alınacaktır. Özellikle alanda yardımcı okuma kitaplarının neredeyse hiç oluşturulmamış olması dikkat çekicidir. Bu araştırmada, okuma metinleri ile yardımcı okuma kitaplarının nasıl oluşturulması gerektiği probleminin çözümüne yönelik çalışılacaktır.

  1. 2.ARAŞTIRMANIN AMACI VE ÖNEMİ

Bu tezin amacı; yabancılara Türkçe öğretiminde okuma metinlerinin ve yardımcı okuma kitaplarının önemini, etkisini ve bunlarda bulunması gereken nitelikleri belirleyip, Türkçenin yabancılara öğretilmesine katkıda bulunmaktır.

Dil Öğretimi dört temel dil becerisine dayanır. Bunlar dinleme, okuma, konuşma ve yazmadır. Dört temel dil becerisinden okumanın gerek etken gerek edilgen kelime hazinesinin oluşumunda etkisi büyüktür. Yabancılara Türkçe Öğretiminde ders kitaplarında okuma metinleri öğrencilere gerekli kelimeleri kazandırmak içindir. Fakat öğrencilerin ders dışında kendini geliştirebileceği yardımcı okuma kitapları da mutlaka oluşturulmalıdır. Dünyanın her ülkesinde, yabancılara, o ülkenin ana dili öğretimi için seviyelere göre yardımcı okuma kitapları oluşturulduğu görülmüştür.

Yabancılara Türkçe öğretiminin bugün en sistemli halini TÖMER'lerde görmekteyiz. Oluşturulan ders kitapları, yöntem ve materyaller TÖMER'lerde her ne kadar yabancılar için Türkçe öğretimine büyük katkı sağlasa da dört temel dil becerisini geliştirme yolları belli ölçülere dayanmamıştır. Okuma becerisi için de beceriyi geliştirmeye yönelik materyaller için ölçü belirleme ve buna göre materyalleri düzenleme konusunda sıkıntılar vardır. Okuma becerisini geliştirmek için oluşturulan okuma metinleri ihtiyaç analizi sonucu oluşturulmalı ve yardımcı okuma kitapları oluşturma asla göz ardı edilmemelidir.

Yabancılara Türkçe öğretimi için oluşturulacak okuma metinleri ve yardımcı okuma kitapları, Türkçe öğrenen yabancıların okuma becerilerini geliştirmede  karşılaştığı sorunlara çözüm bulacak, bu sorunları ortadan kaldıracak nitelikte olmalıdır. Ancak bu şekilde yabancılara Türkçe öğretiminde okuma becerisi geliştirmede başarılı olunabilir.

Bu araştırmada yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılması gereken materyallerden okuma metinleri ve yardımcı okuma kitaplarının hazırlanmasındaki problemler ele alınacaktır. Özellikle alanda yardımcı okuma kitaplarının neredeyse hiç oluşturulmamış olması tez çalışmasında, okuma metinleri ile yardımcı okuma kitaplarının nasıl oluşturulması gerektiği probleminin çözümüne yönelik çalışılacaktır.

  1. 3.ARAŞTIRMANIN KAPSAMI VE SINIRLILIKLARI

Yabancılara Türkçe öğretiminde okuma becerisini geliştirmede kullanılan okuma metinleri ve yardımcı okuma kitapları tezin kapsamını oluşturur.

Türkçe Öğretim Merkezlerinde (Gazi Üniversitesi TÖMER ve Ankara Üniversitesi TÖMER'de) hazırlanan ders kitapları içindeki okuma metinleri ve varsa ders dışı hazırlanan yardımcı okuma kitaplarının incelenmesi ile sınırlandırılmıştır.

  1. 4.MATERYAL VE METOT

Çalışmamızda betimsel araştırma modeli esas alınmıştır. Materyal olarak üniversitelerin Türkçe öğretim merkezlerinde (Ankara Üniversitesi TÖMER ve Gazi Üniversitesi TÖMER) okutulan ders kitapları ve varsa bu merkezlerce, yabancılara Türkçe öğretimi için oluşturulmuş yardımcı okuma kitapları ele alınacaktır.

  1. 5.EVREN VE ÖRNEKLEM

Araştırmanın evrenini, üniversitelerdeki Türkçe öğretim merkezleri (Ankara Üniversitesi TÖMER ve Gazi Üniversitesi TÖMER) bünyesinde okutulan ders kitapları ve yardımcı okuma kitapları teşkil etmektedir.

Araştırmanın örneklemini ise ders kitaplarındaki metinler ve bu merkezlerde oluşturulan yardımcı okuma kitapları ile 2010 yılı Haziran döneminde açılmış olan Türkçe kurslarına katılan ANKARA TÖMER Merkez şubesinden 79; GAZİ TÖMER'den 76 öğrenci olmak üzere toplam 155 yabancı öğrencinin okuma metinleri ve yardımcı okuma kitapları hakkındaki görüşleri oluşturmuştur.

ANKARA TÖMER ve GAZİ TÖMER'in, araştırmanın evreni ve örneklemi oluşturmasının nedeni, her iki merkezin de Yabancılara Türkçe Öğretimi denilince akla ilk gelen ve en eski kurumlar olması, dil öğretimini çağa uygun Avrupa Dil Portföyü kriterlerine göre yapmasından dolayıdır.

  1. 6.VERİ TOPLAMA TEKNİKLERİ

Öncelikle Yabancılara Türkçe Öğretimi ile ilgili yazılmış kitaplar, tezler, makaleler, bildiriler, konu ile ilgili yapılan kongreler, konferanslar ve çalıştaylarda tartışılan konu özetleri ve raporlar temin edilmiştir. Sonra ANKARA TÖMER ve GAZİ TÖMER'in yabancılar için açılan Türkçe kurslarında materyal olarak kullanılan, ANKARA TÖMER'in "Yeni HİTİT Yabancılar İçin Türkçe Öğretimi seti ve GAZİ TÖMER'in "Yabancılar İçin Türkçe" setini oluşturan kitaplardaki metinler, dört temel dil becerisinden "okuma-anlama" becerisi dikkate alınarak incelenmiştir.

Ankara Üniversitesi TÖMER ve Gazi Üniversitesi TÖMER'lerde Türkçe Öğrenimi gören yabancı öğrencilere okuma metinleri ve yardımcı okuma kitapları ile ilgili bir anket kullanılmıştır.

  1. 7.VERİLERİN ANALİZİ

Yabancılara Türkçe öğretiminde okuma metinleri ve yardımcı okuma kitapları ile ilgili toplanan tüm veriler (Kitap, tez, makale, bildiri, dergi, konferans-çalıştay raporları, ... vb) özellikle bu çalışmanın evrenini oluşturan ANKARA TÖMER ve GAZİ TÖMER ders kitaplarında geçen metinler incelenmiş, metinlerin yabancılara Türkçe öğretimindeki etkileri ele alınmıştır.

Araştırmanın temelini teşkil eden, Türkçe öğrenmek isteyen yabancı öğrencilere düzenlenen ankette toplanan veriler Microsoft Office Excel programında tablolaştırılmış, verilerin dağılımı grafiklere dönüştürülerek çözümlenmiştir.

YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇENİN ÖĞRETİMİ

1. TEMEL KAVRAMLAR

Türkçenin yabancılar için öğretimi ile dilimizi, kültürümüzü, hayata bakışımızı ve diğer kültürlerle olan ilişkilerimizi, dilimizi öğrenmek isteyenlerle paylaşırız. Bu nedenle Türkçenin yabancılara öğretimine sadece bir dil öğretimi olarak bakmak yanlıştır. Bize ait olan bütün ögeleri, bilimsel dil öğretim metotlarını Türkçenin eşsiz yapısına uyum sağlatıp uygulayarak anlatmak yabancılara Türkçe öğretiminin ana amacıdır.

Dünyanın asırlardır dikkatini çeken ve hayranlığını haklı olarak kazanan Türkçeyi, genel olarak Türkçenin yabancılar için öğretimi özel olarak da okuma metinleri ve yardımcı okuma kitapları konusunda incelemeden önce temel kavramları hatırlamamızda fayda vardır.

1.1. DİL VE KÜLTÜR 1.1.1. Dil nedir?

Dil, hayata açılan pencerelerimizden algıladıklarımızı sembollerle ifade eden ve dört temel dil becerisiyle zihnimizden geçenleri ölümsüzleştiren en büyük kültürel gerçekliktir. Bir araya gelen insanları toplum, millet ve sonunda bir medeniyet yapan bilimdir.

Dünyada her varlığın kendi türleriyle hatta bazı başka türlerle iletişim kurduğuna dair bilimsel veriler ortaya konmaktadır. En mükemmel varlık olarak insanın birbiriyle teması da aynı derecede mükemmeldir. Bu temas; durumları, olayları, hisleri ve insan aklının tüm ürünlerini sembollerle şifrelemesi ile gerçekleşir. Dil, bizi bize anlatır ve zihnimize açılan kapıların anahtarıdır.

Ruhumuzun inceliklerini, yaşamımızın her alanını estetikle işleyerek gösteririz. Dil, güzelliği ve estetiği de anlatmada ustadır. Eğer bir millet dilini gerektiği gibi işlerse, tıpkı bizim Türkçemizi ilmek ilmek işlememiz gibi, sanatının en güzel ürünlerini diliyle oluşturur.

 Geçmişimizi bugüne, bugünü de geleceğimize taşıyan dil, kültür aktarımını da en doğal yolla gerçekleştirir. Bir dili öğrenmek o dili oluşturan milletin kültürüne aşina olmak demektir.

"Kısaca söylenecek olursa dil, aynı zamanda her yönüyle bir ulusun kültürünün de aynasıdır; insanın ve uygarlığın en önemli belirtisi ve aracı dildir" (Aksan, 2009: 13).

Bir milletin bilimde, teknikte, teknolojide, sanatta ve insanlıkta gelişmesinin ana kaynağı dilde yatmaktadır. İnsan kendini ifade edebildiği, karşısındakini anlayabildiği ve bulduğunu, yaptığını ve hissettiğini tanımlayıp anlatabildiği ölçüde gelişir.

Bir düşünceyi paylaşmak, bir fikre karşı çıkmak ya da bir fikri ispatlamak için dili kullanmamızın yanı sıra, insan sadece varlığını ortaya koyabilmek için de dili kullanır. Bunun açıklamasını; dil, insan zihninin aynasıdır felsefesini kabul eden Chomsky (2001: 111), şu sözleriyle anlatır: " Davranışımızı ya da düşüncelerimizi değiştirme gibi bir kaygım olmadan konuşursam, dili bu amaçla tamamen aynı şeyleri söylediğimde kullandığımdan daha az kullanıyor olmam."

Dil ve düşünce, birbirlerini her zaman bir adım öteye götürerek bir araya gelmiştir. "Dil bir yandan düşünceyi oluştururken kendisi de düşünceyle birlikte var olmuştur. Yani dil düşünceyi tamamlayan onu son noktasına eriştiren bir yeteneğin gelişmesidir"(Özkan, 2008: 30).

Dil, insanların üzerinde konuşmaktan ve sırlarını keşfetmekten bıkmayacağı engin bir hazinedir. Dili anlatan yüzlerce tanım yapılmıştır. Bunlardan bazıları:

"Dil; İnsanların düşündüklerini ve duyduklarını bildirmek için kelimelerle veya işaretlerle yaptıkları anlaşma" (TDK, 2005a: 1).

"Dil bir sistemdir. Başka bir deyişle, belli kalıplara ve kurallara uyar ve dilin kendine özgü belli bir kodlama sistemi vardır" (Demirel, 2007b: 2).

Devamını okumak için tıklayınız...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...