Yabancılara Türkçe Öğretiminde Öğretmenlerin Karşılaştıkları Problemler:Irak Örneği

Son yıllarda Dünyanın çeşitli yerlerinde Türkçe'nin öğretilmeye başlanmış olması ile Yabancılara Türkçe Öğretiminde karşılaşılan problemler de dikkat çekmektedir. Türkçe'nin öğretildiği yerin coğrafi, dilsel, sosyal, ekonomik vb. farklılıkları Türkçe'nin öğretimine de yansımaktadır. Bu çalışma ile Irak'ta Türkçe öğreten öğretmenlerin Türkçe öğretiminde karşılaştıkları problemler tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmada detaylı veri sağlanabilmesi için nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılarak üç okulda ana dili Türkçe olmayan öğrencilere Türkçe öğreten öğretmenlerle görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler değerlendirilerek yabancılara Türkçe öğretiminde öğretmenlerin karşılaştıkları problemler belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu problemlerin çözümüne yönelik hem öğretmenlerin hem de araştırmacıların çözüm önerilerine de yer verilmiştir.

 Giriş

         Son yıllarda Türkçe Olimpiyatları yabancıların Türkçe öğrenmesinin ne kadar yaygın olduğuna dair bize bir vermektedir. 2013 yılında yapılan Türkçe olimpiyatlarına 140 ülkeden öğrencilerin katılması  Türkçeye olan ilginin bir göstergesidir. Türkiye'de Yabancı Dil olarak Türkçe eğitimi ülkemizde son zamanlarda önem kazanmaya başlayan bir alandır. Özellikle Avrupa'da ve Türk Cumhuriyetlerinde Türkçeye karşı artan ilginin sonucu olarak, bu alanda tartışma ve araştırmaların hızlandığı gözlemlenmiştir. Özellikle son yıllarda konuyla ilgili sempozyum, konferans bildirisi, makale ve tezlerde artış olmuştur. Buna rağmen alan yazında ve ders materyallerinde halen büyük eksikliklerin ve problemlerin olduğu çeşitli araştırmacılar tarafından dile getirilmektedir (örn. Yaylı, 2011;Barın, 2004 ; Ungan, 2006 ; Göçer, 2011 ; Karababa, 2009)

Karababa  yaptığı araştırmada Türkçe öğretiminin sorunlarını öğretim programları, öğretim ortamları ve öğrencilerin karşılaştıkları sorunlar olarak incelemiştir. Bunların haricinde bir de öğretmenlerden kaynaklanan problemler vardır. İlk olarak, Yabancılara Türkçe öğretimi konusunda en önemli sorunlardan biri öğretim programlarının geliştirilmesine kaynaklık edecek Türkçenin dilbilgisi işlevsel açıdan ve her yönüyle betimleyen çalışmaların yeterli olmamasıdır. Yabancı dil olarak Türkçe'nin öğretilmesi için program hazırlanırken öğrencilerin dil ihtiyaçları göz önünde bulundurulmalıdır. Hazırlanan program hayattan kopuk olmamalı, günün ve geleceğin ihtiyaçlarına yanıt verebilecek şekilde oluşturulmalıdır. Yabancılara Türkçe öğretiminde program demek şu an ders kitabı demektir. Ders kitaplarıyla ilgili problemlerden biri mevcut kitapların içerikleri ve yöntemleridir. Bu eksikliklere çeşitli çalışmalarda yer verilmiştir. Örneğin, Toprak dört ders kitabını incelemiş ve bunlardaki dilbilgisi ve yanlış sözcük kullanımından, yapılan bilgi yanlışlıklarına kadar çeşitli hatalar tespit etmiştir.

Köksal ve Varışoğlu yabancı dil öğretiminde önemli faktörleri öğrencinin kendisiyle ilgili ve dış etkenler olarak anlatmaktadır. Motivasyon, hedef dile ve kültüre karşı tutum, zeka, öğrencilerin ihtiyaçları ve beklentileri, gelişim düzeyleri, öğrenme üslupları, yaş, modalite, biliş üstü stratejileri kullanma öğrencinin kendisiyle ilgili etkenlerdir. Dış faktörler ise aile, dili kullanma fırsatı, zaman ve öğretmendir.  Dış etmenler arasında okul ve sınıf içi ortamı saymak da mümkündür.

Bu dış faktörlerden öğretmen de önemli bir etmendir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi özel bir uzmanlık alanıdır. Her şeyden önce öğretmenler anadilleri hakkında temel dilbilimsel bilgilere sahip olmalıdır. Anadili Türkçe olması veya Türk dili ve edebiyatı bölümünden mezun olmak Türkçeyi yabancı dil olarak öğretmeye yetmez.  Yabancı dil öğretim yaklaşım, yöntem ve stratejilerini bilen ve uygulayan öğretmenler yetiştirilmesi gerekir.

Yöntem

Araştırmanın Amacı

Araştırmanın Modeli

Örneklem

Verilerin Analizi

Araştırmanın Sınırlılıkları

Bu araştırmanın amacı yabancılara Türkçe öğretiminde öğretmenlerin karşılaştıkları problemleri tespit etmektir.

Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nitel araştırmalarda algılar ve olaylar doğal ortamda gerçekçi ve bütüncül bir biçimde ortaya konulur . Yabancılara Türkçe öğreten öğretmenler ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmede araştırmacı, soruları önceden hazırlamasına rağmen görüşme esnasında esnek davranılarak farklı sorular da sorulabilir.  Görüşmeler yapılmadan uzman görüşlerine dayanılarak bir görüşme formu hazırlanmış ve bu formda öğretmenlerin kendileriyle ilgili 3 soruya yer verildikten sonra yedi açık uçlu soru sorulmuştur. Görüşme formu öncelikle 2 farklı öğretmende denenerek son şeklini almıştır.

Araştırmada örneklemini Irak'ın Erbil kentinde Yabancılara Türkçe öğretimi yapan 2 ortaokul ve 2 liseden 3'ünde rastgele seçilen 9'u erkek ve 2'si bayan olmak üzere toplam 11 Türkçe öğretmenini oluşturmaktadır. Bu öğretmenlerin 6'sı liselerde, 5'i ortaokullarda görev yapmaktadır. Görüşme sonucunda bu öğretmenlerin 8'inin daha önce çeşitli ülkelerde ve 4'ünün Irak'ın farklı şehirlerinde yabancılara Türkçe öğretmenliği yapmış olduğu tespit edilmiştir. Bu öğretmenlerin bazıları daha önce anadilde Türkçe öğretimi yapmış olmakla beraber yabancılara Türkçe öğretiminde 2 aydan 8 yıla kadar değişen tecrübeye sahipler.

Kayıt cihazıyla görüşmeler kayıt altına alınmış ve daha sonra araştırmacılar tarafından yazıya aktarılarak sınıflandırılmıştır. Birbirine yakın veya paralel olan görüşler gruplandırılmış ve bunlara dayanılarak bazı bulgular elde edilmiştir. Öğretmen görüşleri yazıya aktarılırken öğretmenler yapılan görüşme sırasına göre Öl'den Ö11'e kadar numaralandırılmışlardır.

Bu araştırma Irak'ta yabancılara Türkçe öğreten öğretmenlere yöneltilen sorular ve görüşme yapılan öğretmenlerin bunlara verdikleri cevaplarla sınırlıdır.

   Bulgular ve Yorum

Yabancılara Türkçe öğreten öğretmenlerle yapılan görüşmelerde elde edilen veriler sonucunda öğretmenlerin görüşlerine göre öğretmenlerin karşılaştıkları problem veya zorluklar dört genel gruba ayrılmıştır. Bunlar, 1) program ve materyallerden kaynaklanan problemler, 2) öğrencilerden kaynaklanan problemler, 3) okul ortamı ve okul idaresinden kaynaklanan problemler, 4) öğretmenlerin kendilerinden kaynaklanan problemlerdir. Problemlerin birçoğu esasında sadece bir grubu ilgilendirmemekte, diğer gruplarla da ilgisi bulunmaktadır. Bu problemler aşağıda sırasıyla verilecektir. Öğretmen görüşleri verilirken öğretmenler yapılan görüşme sırasına göre Ö1'den Ö11'e kadar numaralandırılarak verilecektir.

İlk olarak, Yabancılara Türkçe öğreten öğretmenler programdan kaynaklanan problem belirtmemiş ama kullanılan materyallerden kaynaklanan problemler olduğunu ortaya koymuşlardır. Burada program kavramından öğretmenlerin yıllık planı göz önünde bulundurduklarını belirtmek gerekir. Görüşleri alınan öğretmenler yıllık planın uygun olduğunu belirtmişlerdir. Kullanılan materyal olarak da takip edilen ders kitap serisi ve sunduğu yardımcı materyaller hakkında görüş bildirmişlerdir.

Devamını okumak için tıklayınız...

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...