yeni-ogrenenlere-turkce-ogretimi

Yabancılara Türkçe Öğretimi

Türkçeyi yeni öğrenenlere neyi nasıl anlatmalıyız? Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan yöntemler nelerdir? Bu konuda yazılmış yüzlerce makale,tez,doktora çalışması burada.

Tıklayınız...
yabancılara-turkce-ogretimi-materyalleri1

Yabancılara Türkçe Öğretimi Materyalleri

Yeni Öğrenenlere Türkçe Öğretiminde kullanılabilecek materyaller bu bölümde toplandı. Sınavlar,interaktif sınavlar,akıllı tahta uygulamaları,alt yazılı klipler,posterler vs.

Tıklayınız...
turkce-ogretimi-etkinlikleri

Türkçe Öğretimi Etkinlikleri

Müzikli öğretim,dinleme,konuşma etkinlikleri,okuma-anlama,yazma etkinlikleri,video dersi.Türkçe öğretiminde oyunlar,ders dışı Türkçe faaliyetleri.

Tıklayınız...
turkce-dilbilgisi-anlatimlari

Dilbilgisi Anlatımları

Dilbilgisi Anlatımları yeni öğrenenlere yönelik hazırlanmıştır. Verilen örnekler yeni öğrenenlerin anlayacağı şekilde basit cümlelerden seçilmiştir.

Tıklayınız...
deyim-hikayeleri

Deyim Hikayeleri

Türkçe öğretiminde kullanılabilecek deyimler bu başlık altında toplantı. Burada deyimler hem anlamlarıyla hem de hikayeleriyle paylaşılmıştır. 

Tıklayınız...
türk-dili-hakkında-yazılar

Türk Dili Hakkında Yazılar

Güzel Türkçemiz hakkında değerli kalemlerin ele aldığı yazılar bu başlık altında derleniyor. 

Tıklayınız...
yabancilara-turkce-ogretimi-dusunceler1

Yabancılara Türkçe Öğretimi Üzerine Yeni Düşünceler ve Uygulamalar

Dünyada şu an binlerce öğretmen yeni öğrenenlere Türkçe öğretmeye gayret ediyor. Tecrübe elde ediyor, tecrübe sahiplerinin düşüncelerini öğrenmek ve uygulamak istiyor. Dünyadaki tüm öğretmenlerin tecrübe ve dökümanlarını paylaşabileceği bir ortam olarak düşünüldü burası. Sadece alıcı olmayalım aynı zamanda paylaşalım. Bunu Türkçe için yapalım. 

Tıklayınız...

etkileşimli-interaktif-sınavlar

Etkileşimli Sınavlar

Yeni Öğrenenlere Türkçe Öğretiminde İnternet ortamında bir ilk olan etkileşimli sınavlar, öğretmen ve öğrencilerin istifadesine sunulmuştur.Buradaki sınavlarla Türkçeyi yeni öğrenenler öğrendikleri konuları sınama imkanı bulacaktır.Sınavlar Temel Seviye öğrencilerine yöneliktir. Sınavların en güzel özelliği her bir sorudan sonra öğrencinin nerede hata yaptığını görebilmesidir. Öğrenenlere faydalı olması dileğiyle...

Tıklayınız...

Behram Kılıç / Nairobi

Türkçe öğretmenin zor olduğu ülkelerden biri Kenya. Türkçe Olimpiyatları ve Türkiye’yi görme heyecanı, zoru kolaylaştırıyor. Hatta aileler, çocuklarının gizli şeyler konuşmak istediklerinde Türkçeyi tercih ettiğini söylüyor.

Afrika, çoklarımız için gizemli bir kıta. Açlık ve sefalet haberlerine sıkça konu olan kocaman bir kara parçası. Yıllar yılı beyaz insan bu topraklara sömürmek için gitmiş. Yer altı ve yer üstü zenginliklerine el koymuş. Ama şimdilerde beyaz insan oraya farklı bir amaç için gidiyor. Dünyanın dört bir yanına yayılan eğitim gönüllüleri, Afrika’nın dört bir yanındaki ülkelere okullar açmış. Bunlardan biri de 1963’te bağımsızlığını ilan eden Kenya.

Kenya’da ilk Türk okulu, 1998’de açıldı. Bugün sayı 5’e ulaştı. Okulların üçü başkent Nairobi’de, 2’si ise Mombasa’da. Tüm dünyada olduğu gibi Kenya’da da Türkçe Olimpiyatları heyecanı var. Yapılan Kenya elemelerinin ardından 4 öğrenci Türkiye’deki organizasyona katılmaya hak kazandı.

Kenya deyince aklımıza çöl ve vahşi yaşam geliyor. Ama başkent Nairobi’de Avrupa havası var. Alışveriş merkezleri, parklar, yüksek binalar, kısaca bir şehirde olması gereken her şey var. Mombasa ise deniz kenarında ve Müslüman nüfusun yoğunlukta olduğu bir şehir. Ülkenin yüzde 70’i Hıristiyan, yüzde 30’u ise Müslüman. Ülkede 42 etnik grup var. Herkesin bildiği yerel dil Swahilice. Ancak eğitim dili ve resmî dil İngilizce. Ülkede eğitime çok önem veriliyor. Özel okullar da bir hayli yaygın. Üniversiteye girme yarışı da dorukta. Kenya’da üniversiteye girmek için 20 gün boyunca her dersten ayrı imtihan olunuyor. Ülkede iki türlü eğitim sistemi var: Kenya modeli ve İngiliz modeli… İngiliz sistemi, daha kolay müfredata sahip.

Türk okullarına gelince… 5 okulda toplam 1412 öğrenci okuyor. Okullarda 150 öğretmen görev yapıyor. Öğretmenlerin 55’i Türk. Tarih, Coğrafya, İngilizce derslerini genelde Kenyalı öğretmenler veriyor. Türkçe Olimpiyatları için Kenya’da yapılan elemelerde, 4 öğrenci Türkiye’de yarışmaya hak kazandı. Bu öğrencilerin ikisi Nairobi’deki kız lisesinden, ikisi ise Mombasa’daki erkek lisesinden. Kenya elemeleri oldukça çekişmeli geçmiş.

Kenya, Türkiye’ye bir hayli uzak. Doğal olarak Kenyalı öğrencilerin gündeminde Türkçe yok. Peki, Türk okullarında, nasıl Türkçe öğretiyorlar? Bu sorunun cevabını almak için önce Erkek Lisesi’ne gidiyoruz. Okulun 3 Türkçe öğretmeni var. 3 öğretmen de biz varmadan birkaç hafta önce gerçekleşen Kenya elemelerinde öğrencilerinin derece yapamamasının üzüntüsünü yaşıyor. Öğretmenlerden Bülent Koçyiğit, Kenya’ya bu eğitim döneminde tayin oldu. Daha önce Bosna’daki Türk okulunda görev yapıyordu. “Bosna’da Türkçe öğretmek kolaydı.” diyor. Ancak Kenya’da durum farklı. “Buradaki öğrencilerin ve velilerin gündeminde Türkçe yok.” diye ekliyor Bülent hoca. “Dersi oyun havasında işlemeye çalışıyoruz.” diyor bir başka Türkçe öğretmeni Davut Erdem. Ona göre bu okulda en zor branş Türkçe öğretmenliği. Onun gerekçesi de aynı, Kenya’da Türkiye hiç bilinmiyor. Kenya, okuldaki en yeni Türkçe öğretmeni Şüheda Sağlam’ın ilk görev yeri. Erzurumlu Şüheda, 24 yaşında. Evlendikten 6 gün sonra eşiyle buraya gelmiş. “Kenya’yı Konya’dan biliyordum!” diyor. Başlangıçta endişeli. Ne de olsa bir Afrika ülkesine gidecek. Eşinin ailesinin bu tayini olumlu karşılamasına rağmen kendi ailesi Kenya’ya gitmesini pek istemez. Kenya’ya gelirken bir malzeme listesi çıkartmış. Listede bulaşık deterjanı bile varmış. Gelince çok şaşırmış. Çünkü beklediğinden çok daha modern bir Kenya bulmuş. O da Türkçe öğretmenin zorluğundan bahsediyor. Ancak Uluslararası Türkçe Olimpiyatları, Türkçe öğretmede büyük motivasyon kaynağı. Öğrenciler Türkiye’de gerçekleştirilen bu büyük şölenden haberdar. Hâl böyle olunca da Türkçe öğrenmek istiyorlar.

Türkçe Olimpiyatları’na katılmak kolay değil. Önce Kenya elemelerinde derece almak, sonra da Türkiye’deki Türkçe Olimpiyatları Komitesi’nin onayından geçmek gerekiyor. Nihai kararı Türkiye’deki komite veriyor. Bazı seçme kriterleri var. En başta sahne geliyor. Ardından ses ve seyirciyi etkileme… Müzikle sesin uyumunu es geçmeyelim. Bütün bunların yanında Türkçe gramer de iyi olmalı. Erkek lisesi, Kenya elemelerinde başarılı olamadı. Öğrencilerden biri özel yetenek sınavında Denizli şivesiyle 1. oldu; ancak Türkçe Olimpiyat Komitesi, bu dalda Mombasa’daki Türk okulundan Gaziantep ağzı ile yarışmaya katılan öğrenciyi uygun gördü. Şüheda Bey’in öğrencisi Celal Ayüp (17) ise gramer yarışmasında Kenya ikincisi oldu. Bu ikincilik hem öğrenci hem de ailede büyük bir üzüntü meydana getirdi. Zira Celal Ayüp’ün annesi, 3 göbek öteden Türk kanı taşıyor. Hem teselli etmek hem de daha yakından tanımak için akşam aileye konuk oluyoruz. Celal’in babası Muhammed Hindistan asıllı. Ailesi 17. yüzyıldan beri Kenya’da yaşıyor. Naima Hanım anaokulu öğretmenliği yapıyor. Ailenin çocuklarını Türk okuluna verme hikâyesi ise oldukça ilginç. 3 göbek öteden Türk kanı taşıyan Naima Hanım heyecanlı bir şekilde anlatıyor: “Eşim, 1993 yılında bir cuma namazında tanıştığı birkaç Türk’le eve geldi. Akşam evde yemekler yendi. Ancak bir daha o Türklerle karşılaşmadık.”

Naima Hanım’ın anlattığı Türkler, 1993’te Kenya’ya giden ilk eğitim gönüllülerinden başkası değildi. Yıllar geçtikten sonra aile yine Türklerle karşılaşacaktı. Bu sefer Naima Hanım’ın anaokulu öğretmenliği yaptığı okulda... “2 yıl kadar önceydi. Bir gün okula bir öğretmen geldi. Yanında da küçük bir çocuk vardı. Çocuğun kaydını yaptırıyorlardı. Orada onunla tanıştım. Sonra da Türklerin burada okul açtığını öğrendim.” diyen Naima Hanım, Türk okulunun varlığından haberdar olunca iki oğlunu kolundan tuttuğu gibi bu okullara götürmüş. Bu kararından da hiç pişman olmadığını anlatıyor. “Türk okullarında çocuklarımın ufku açıldı. Sorumlulukları arttı. Çocuklarım artık başka insanlarla da alakalı olmaya başladı.” diyor. Naima Hanım, Türkçe Olimpiyatları elemelerinde oğlu Celal’in derece yapamamasına bir hayli üzülmüş. Çünkü kendisi birkaç ay önce Türkiye’yi görmüş ve hayran kalmış. Oğlunun da Türkiye’yi görmesini çok istediğinden elemelerde derece yapmasını çok istemiş. Artık seneye Celal’den bir yaş küçük oğlu Halit’ten derece bekliyor. İki oğlunun da Türkçeye bir hayli ilgili olduğunu, hatta evde kendisinden gizli konuşmak istediklerinde Türkçe’yi tercih ettiklerini söylüyor. En büyük hayali ise oğullarının hepsinin -zira 6 yaşında bir erkek çocukları daha var- Türkiye’de üniversite okumaları.

Sabahleyin Kenya’nın gururu kız lisesinin yolunu tutuyoruz. Bu arada hemen belirtelim, Kenya’da kız ve erkek liseleri ayrı. Kapıda bizi lisenin müdürü Ahmet Ökmen Bey karşılıyor. Lisede 99 kız öğrenci eğitim görüyor. Öğrencilerin yüzde 48’i Türkiye’yi görmüş. Kenya elemelerinde şarkı ve şiir dalında iki öğrencileri Türkçe Olimpiyatları’nda yarışmaya hak kazandı. Şarkı dalında ilkokul dâhil 6 yıldır Türk okullarında bulunan Rozi Kinyanivi (15) adlı öğrenci, ‘Çemberimde Gül Oya’yı seslendirecek. 2 yıldır okulda eğitim gören Najma Abdirizak (15) ise İbrahim Sadri’nin ‘Bırakma Beni’ şiirini… Okulun iki Türkçe öğretmeni var. Serap Ökmen (33) ve Elmas Tazegül (31)… Trabzonlu Serap Hanım, Kırım’daki Türk okulundan buraya gelmiş. 2 yıldır Kenya’da. Nairobi’nin yeşil doğası onun buraya alışmasında başrol oynamış. Elmas Hanım ise tipik bir Karadenizli. Ancak karşı yakadan... Evet, kendisi Kırım Türklerinden. Türkçeyi Kırım’daki Türk okulunda öğrenmiş. Daha sonra İstanbul’da Edebiyat Fakültesi’nden mezun olmuş. Ve Kırım’a döndükten sonra okullarda öğretmenlik yapmaya başlamış. Sene başında da Kenya’ya tayin olmuş. Türk okulunda okuyup sonradan Türkçe öğrenen ve şimdi de Türkçe öğreten sıra dışı bir öğretmenle karşı karşıyayız.

Biz tekrar Kenya’yı temsil edecek öğrencilere dönelim. İki öğrencinin velisi de okullardan gazete ilanı sayesinde haberdar olmuş. Okulda çok sıcak ilgi ile karşılaşmaları onları bir hayli memnun etmiş. Serap hoca, öğrencilerin olimpiyatlara kendi istekleriyle hazırlandıklarını belirtiyor. 8 aydır çalışıyorlarmış. Başlangıçta 16 öğrenci varmış. Ancak bu sayı önce 9’a, sonra 5’e ve son olarak 2’ye düşmüş. 2 öğrencinin de Kenya elemelerinde başarılı olması onları bir hayli mutlu etmiş. Serap hoca, Kırım’da Türkçeyi öğretmekte zorlanmadığını ama Kenya’da durumun çok farklı olduğunu söylüyor. “Çünkü burada öğrencilerin gündeminde Türkiye pek yok. Hatta neden Türkçe öğreniyoruz diye soran öğrenciler bile var. Hâl böyle olunca da Türkçeyi öğretmek değil, sevdirmek için çabalıyoruz.” diyor Serap hoca. En çok da ‘ü’ harfini öğretmekte zorlandıklarını anlatıyor. Elmas Hanım araya girerek, özellikle Rozi ve Najma’yı olimpiyatlara hazırlarken her bir kelimeyi onlara öğretmek için yarım saatten fazla çalıştıklarını gururla anlatıyor. Okuldaki öğrencilerinin çoğunun Türkiye hakkında hiçbir fikri yokmuş. Ancak Türkiye’ye yapılan gezilerden sonra durum değişmiş.

Öğrencilerin aileleri ise çocuklarının Türkiye’ye böyle bir yarışmaya gidecek olmalarından haberdar. Hatta Rozi’nin ailesi geçen yıldan istekte bulunmuş, bizim kızımızı da bu yarışmaya hazırlayın diye. İlerleyen saatlerde çocuğunu okuldan almaya gelen Najma’nın annesiyle görüşüyoruz. Rozi’nin ailesi Hıristiyan, Najma’nınki ise Müslüman. Hatta oldukça dindarlar. Annesi kızının böyle bir yarışma için Türkiye’ye gidecek olmasına ilkin bir anlam verememiş. Daha önce Türkiye’yi gören kızının anlattıkları sonucu, ‘şiir’ dalında olmak şartıyla böyle bir yarışmaya katılmasına izin vermiş. “Kızım Türkiye’yi öyle bir anlattı ki ben de ülkenizi görmek istiyorum.” diyor. Kızını bu okula vermesindeki en büyük etken de dinî hassasiyetleri. Okuldaki eğitim ve rehberlik hizmetleri karşısında kızındaki değişim ve gelişimden de bir hayli mutlu. “Çocuğum daha önce insanların önünde bir şey söyleyemiyordu. Şimdi ise kendine güveni geldi.” diyor.

Mombasa’daki Türk okulu hakkında da birkaç cümle yazmamak olmaz. Burada bir erkek lisesi, bir de ilköğretim okulu var. Kız lisesi açmak için çalışmalar sürüyor. Erkek lisesinden iki öğrenci Türkiye’deki yarışmalara katılmaya hak kazandı. Ancak lisenin Türkçe öğretmeni Bekir Bey’le görüşme imkânı bulamadık; çünkü derece yapan bir öğrencisiyle Türkiye’deydi kendileri. Özel yetenek dalında Kenya’yı temsil edecek diğer öğrenci Richard Tamre’yle (15) okul bahçesinde birkaç kelime konuştuk. Antep ağzı taklidi ile olimpiyatlara katılmaya hak kazanan Richard, çok heyecanlı olduğunu ve Türkiye’yi görmek için sabırsızlandığını söylüyor. Richard aynı zamanda baklavayı da çok sevdiğini belirtiyor.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin bir dünya dili olması dileğiyle...