Ders Dışı Türkçe Faaliyetleri

Türkçe öğretiminde en önemli öğenin Türkçe öğretmenleri olduğu bir gerçektir. Türkçe öğretmeninin bunu çok iyi benimsemesi ve kendini öncelikle ve en önemli iş olarak Türkçe öğretimine vermesi gerekmektedir. Kaynaklar ve imkanlar ne kadar fazla da olsa, o kaynak ve imkanı amaçları istikametinde yerinde ve zamanında kullanacak öğretmendir. Kaynak ve imkanların kulanılmasından çok, kullanılma zamanı ve kullanılma metodu çok önemlidir. Bu önem, öellikle ders dışı faaliyetlerde artmaktadır. Bu noktada da en büyük vazife ve sorumluluk Türkçe öğretmenlerine aittir.

Türkçe öğretmeni ders içinde ve dışında öğrencilerle konuşurken kesinlikle Türkçe dışında bir dil kullanmamalıdır. Türkçe öğretmeni ders dışında da derstedir. Onun öğrencileriyle muhatap olduğu her an derstir.

Dil öğretiminde sadece derste yapılan öğretimin yeterli olmadığı ve de olamayacağı bir gerçektir. Derste yapılan faaliyetler öğrenciye, yeni bir dilin istenilen ölçüde öğretilmesinde büyük katkısı olmasına rağmen yeterli olmamaktadır. Bunun için ders dışında da bir takım faaliyetlerle öğrenciye destek olunmalıdır. Bu gerçeklerden yola çıkarak Türkçe'nin öğretilmesinde ders dışı faaliyetlerin neler olabileceğinin tesbiti, öğretmenin bu faaliyetlerdeki rolünün belirlenmesi, elimizdeki imkanların bu alanda nasıl kullanabileceğinin  tesbiti ve faaliyetlerin planlanması ihtiyacı vardır. Türkçe öğretmeninin, önce ders dışında Türkçe'yi öğretmek, öğretilen bilgileri pekiştirmek, Türkçe'yi sevdirmek, Türkçe yazılmış edebi ürünleri tanıtmak, Türkçe'nin güzelliğini ve estetiğini kavratmak, öğrencilerin Türk dilinde güzel ürünler vermesini teşvik etmek ve sağlamak için neler yapabiliceğini tesbit ederek faaliyetlerini planlaması ve ona göre uygulamalarda bulumnası çok önemlidir. Aklımıza ne zaman ne gelirse değil de eğitim-öğretim yılı başında yapacaklarımızı planlayarak faaliyetlerimizi planımıza göre yapmamız yüksek verim açısından şarttır.

 

Türkçe öğretiminde ders dışında yapalabileceklerden bazıları şunlardan ibarettir:

 

1-      Türkçe öğretmeni her zaman her yerde öğrenciyle Türkçe konuşmalıdır. Bu, öğrenciyi Türkçe konuşmaya zorlayacak ve öğrenci pratik yapmış olacaktır.

2-      Öğrencilerin aktif olarak katkıda bulundukları, hatta zamanla tamamen kendilerinin planlayıp hazırladıkları duvar gazetesi çıkartmak. Mümkünse yukarı sınıf1arın katkısıyla el gazeteleri ya da küçük dergiler çıkarmak. Bu gazetelerin öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi verimi artıracaktır.

3-      Öğrencilere, öğrenim seviyeleri dikkate alınarak roman, hikaye, masal ve fıkra kitaplarının organizeli bir şekilde dağıtım ve takibinin yapılması. Gerektiğinde kısa özetlerin  istenmesi. Bu faaliyette dikkat edilmesi gereken nokta verilen kitabın öğrencinin seviyesine uygun olmasıdır. Bu noktada yapılacak hata öğrencinin okuma isteğini kıracak, hatta kendine olan güvenin kaybolmasına sebep olabilecektir. Öğrencilerin okuma alışkanlığı kazanmasında öğretmenin, öğrencilerin psikolojisine, zevklerine, ilgilerine ve dildeki seviyelerine uygun vereceği kitapların büyük etkisinin olacağı hiç hatırdan çıkarılmamalıdır.

4-      Başka derslerde, değişik sebeplerle meydana gelen boş derslerde ve başka uygun zamanlarda öğrencilere Türkçe film, yarışma ve ilgi çekici programların kopya edilerek izletilmesi. Böylece öğrencinin öğrendiklerinin günlük hayatta nasıl kullanıldığını görmesi sağlayacaktır ve telaffuzunun düzeltilmesi yolunda bir adım atılmış olacaktır.

5-       Uydu antenlerinden faydalanarak Türkçe filmler, yarışma programları, belgesel film ve başka ilgi çekici programların kopya  edilerek öğrencilere izletilmesi. Bu tip video kasetlerinin ve tiyatro kasetlerinin kopya edilerek, öğrencilerin evlerinde faydalanmaları için onlara verilmesi.

6-      Türkçe müsabakalar düzenlemek. Türkçe şiir yazma, şiir okuma yarışması, kompozisyon yarışması, bilgi yarışması, kitap okuma yarışması vs... düzenlemek. Böylece öğrencilerin edindikleri, sahip oldukları bilgileri kullanarak konuşma ve yazı yazma becerileri geliştirilip yazma alışkanlığı edinmeleri sağlanır.

7-      Öğrencilerin yazmış olduklan güzel şiir, kornpozisyon ve başka yazıların sergilenmesi. Bunun1a öğrenciler teşvik edilir. Yeni ürünler vermesi sağlanır.

8-      Kornpozisyon ve imtihan kağıtlarının mümkün olduğu ölçüde öğrencilerle bire bir okunması, incelenrnesi. Özellikle kompozisyon ve dikteleri beraberce inceleyip öğrenciye hatalarının gösterilmesi, doğrusunun anlatılması çok güzel neticeler verecektir. Beş on derste kavratamadıklarımızı öğrencinin bir iki kağıdını birlikte inceleyerek anlatabilir, kavratabiliriz.

9-      Özellik1e hazırlık sınıfı öğrencilerinden düşük not alan, arkadaşlarından geri kalan öğrencilere ek ders vermek. Onlarla ders dışında daha fazla ilgilenrnek.

10-  Türkçe kulübü olarak bulunulan ülke ana dili ve İngilizce kulüpleriyle birlikte geceler, programlar düzenlemek. Bu programlarda Türkçe tiyatro, skeç, oyun ve yarışmalar yapmak. Türkçe şiir ve şarkılar ezberleterek bu programlarda okuyup söyletmek. Bu faaliyette öğrenci, Türkçe'nin incelik ve ayrıntılanyla karşılaşacak, espiri ve mizah yönünü hissederek güzelliğini anlayacaktır.

11-  Öğrencilerin şiir ve şarkı ezberlemesi için teşvik edilmesi, imkan hazırlarmıası.

12-  Kulüp öğrencileriyle tercüme ve aktarma çalışmaları yapılması, mesela bulunulan ülke dilinden Türkçe’ye Türkçe’den bulunulan ülke diline şiir, hikaye, fıkra, tekerleme ve başka türde yazıların tercüme edilmesi.

13-  Araştırma ödevleri vererek Türkçe kaynak1arın, sözlüklerin incelermesini sağlamak. Bununla öğrencilere araştırma yeteneği kazandırılarak Türk dili ürünlerini incelemesi sağlanır.

14-  Tükçe gazete ve dergilerden öğrencilerin istifade etmelerine imkan hazırlamak. Gazete ve dergileri kulüp odalarında (Türkçe odalarında) öğrencilerin hizmetine sunabiliriz. Duvar ve el gazeteleri, hazırlarken faydalanmalarını sağlayabiliriz.

15-  Yazıları Türkçe olacak karikatür yarışması düzenlemek. Bununla Türk dilinde espiri, latife ve mizah yapma gücü geliştirilir. Türk dilinin estetiğini, inceliğini öğrencilerin sezmesi, sevmesi ve kullanması sağlanır.

16-  Geziler düzenleyerek öğrencilerin gezi süresince Tükçe konuşmalarını sağlamak. Böylece karşılaşılan yeni olay ve manzaralar üzerinde öğrenciler konuşturularak pratik yaptırılmış olur.

 

Bütün bu bahsettiğimiz ders dışı faaliyetlerle öğrencilerin Türkçeyi öğrenmeleri, öğrendiklerini pekiştirmeleri, öğrendiklerini uygulama alanları bulup uygulamaları sağlanmakta, araştırma-inceleme, yazma kabiliyet ve becerilerini geliştirmekte; öğrenciye üretirken, çalışırken din1enmek öğretilmekte; öğrencinin kendisi ve çevresini tanımasına yardımcı olunmaktadır.

Okulun, öğrencilerin, öğretmenin durumuna göre, imkanlara göre ders dışı faaliyetler elbette arttırılabilir, zenginleştirilebilir, daha fazla fayda sağlanabilir. Bu faaliyetlerden bazıları Türkçe odasının kullanımıyla ilgili bölümde daha geniş anlatılmış olup, burada toplu halde değindiğimiz bazı çalışmalar da ilerde tek tek ele alınarak etraflıca anlatılacaktır.

    

 Sosyal ağdan bizi takip ederek yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.

Telif hakları için tıklayınız...                                                        
Copyright © 2010 Türkçede.org                                                 Türkçenin öğretiminde katkısı olması dileğiyle...